Костадиновска-Стојчевска: Културната оставина на браќата Манаки е историско сведоштво - Канал 5

Костадиновска-Стојчевска: Културната оставина на браќата Манаки е историско сведоштво

„Една фотографија – илјада зборови, но, има фотографии што ви ги одземаат сите зборови, сите противречни аргументи. Токму такви се и овие фотографии и подвижни слики на браќата Манаки“ 

Костадиновска-Стојчевска: Културната оставина на браќата Манаки е историско сведоштво

– Една фотографија – илјада зборови, но, има фотографии што ви ги одземаат сите зборови, сите противречни аргументи. Токму такви се и овие фотографии и подвижни слики на браќата Манаки – рече министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска на вчерашното отворање на изложбата „140 години од раѓањето на Милтон Манаки 1882 – 2022“ организирана од битолското одделение на Државниот архив во НУ Завод музеј Битола.

– Од првото „Ателје за уметничка фотографија“ во Битола, купувањето на тристотиот примерок на камерата „Бајоскоп“ (Bioscope) во Лондон, до нивното кино „Манаки“, всушност е создадена историја, не само со културна и уметничка вредност. Од „Браќа мечтатели“ до „Браќа на светлината“, љубопитниот Јанаки и темпераментниот Милтон, биле хроничари на турбулентната прва половина од 20 век – додаде таа.

Таа потсети дека токму тие ги овековечиле случувањата во кралските дворови во Букурешт, во Белград и на османлискиот двор, но оставиле и траен запис од илинденците, како и од страдањата на македонскиот народ во крвавиот период по Илинденското востание.

– Објективот не го испуштиле од рака – од Илинден 1903 до фашистичкиот пораз 1944 и влегувањето на македонските партизани во Битола. Со еднаква професионалност и страст направиле илјадници фотографии и подвижни слики и од кралеви и од селани, и од окупатори и од револуционери, и од порази и од победи, и од сити и од прегладнети, и од палати и цркви и од трошни куќи, и од дијадеми и од носии, и од царски балови и од народни игри и ора – рече Костадиновска-Стојчевска.

Според неа, нивната културна оставина е историско сведоштво кое мора достојно да го вреднуваме и да продолжиме да го заштитуваме и од забот на времето и од заборавот.

– Ниту Балканот, ниту Европа, па дури ни светот, а најмалку ние, смееме тоа да го дозволиме. Зашто опусот на браќата Манаки, кои се основоположници на македонската кинематографија, над сѐ, има цивилизациска вредност. Оти, каков ли ќе бил текот на историјата, особено на кинематографијата, ако Јанаки не се воодушевил од мотото на англискиот производител од кој ја купил првата камера на Балканот – „Го ставаме светот пред вас“ – рече таа.

Интернационалниот фестивал на филмската камера „Браќа Манаки“ е првиот и најстар светски филмски фестивал посветен на креативноста на светските кинематографери. Започна во 1979 година по иницијатива на еден од главните основачи – Друштвото на филмските работници на Македонија (кое годинава ја одбележува и својата 65-годишнина), а во соработка со градот домаќин Битола и со Кинотеката на Македонија. Основан е во чест и како инспирација од пребогатиот фотографско-филмски опус на браќата Манаки: Јанаки (1878 – 1954) и Милтон (1880 – 1964, кому годинава му одбележуваме и 140 години од раѓањето). Со тоа природно биле удрени темелите на идниот фестивал, во градот под Пелистер, градот на конзулите – Битола, каде што браќата Манаки имале фотографско студио и кино.

Во почетокот замислен како Манакиеви средби, а потоа и Фестивал на филмската камера на eксјугословенските кинематографери, Фестивалот растеше со голем потенцијал, а по независноста на Република Македонија, прогласена на 8 септември 1991, прерасна во Интернационален фестивал на светските кинематографери, чии играни филмови се во конкуренција за трите фестивалски награди: Златната, Сребрената и Бронзената камера 300.

Така, Битола стана Мека на најдобрите светски директори на фотографијата, откривајќи многу нови таленти што денес важат за врвни уметници на филмската фотографија и кинестетика, закитени со наградите на нашиот фестивал, а паралелно овенчани и со славата на оскаровци кои низ годините шетаа по улиците на Битола, која ја сметаат за свое уметничко гнездо.

Покрај плејадата лауреати на наградите од официјалната конкуренција –Камера 300, Фестивалот „Браќа Манаки” е горд и на својот Клуб на великаните, во кој влегуваат најголемите светски мајстори на филмската камера/фотографија, кои станаа добитници на двете почесни врвни награди: „Златната камера 300 за животно дело“ и „Специјалната златна камера 300 за особен придонес во светската филмска уметност“.

Од 2013 година е воведена и наградата „Голема ѕвезда на македонскиот филм“ што ја доделува Друштвото на филмските работници на Република Македонија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Падна товарен авион во близина на Пакистан- пронајдени се остатоците

Пет члена на екипажот сè уште се водат како исчезнати откако остатоците од товарниот авион Боинг 737 што исчезна покрај брегот на Пакистан се пронајдени во вторникот, соопштија воздухопловните власти.

Падна товарен авион во близина на Пакистан- пронајдени се остатоците

Остатоците беа пронајдени по 12-часовно пребарување, пишува Би-Би-Си.

Пребарување и пронаоѓање на остатоците

Пакистанската аеродромска управа вели дека се во тек напори за лоцирање на екипажот на приватниот товарен авион К2 Ервејс. Тој летал од Карачи, град во јужен Пакистан, до Шарџа во Обединетите Арапски Емирати.

Според соопштението за медиумите, во вторник во 21:21 часот по локално време, авионот одеднаш ја изгубил висината и контактот со контролата на воздушниот сообраќај, а неколку минути пред тоа екипажот пријавил проблем со системот за навигација.

Последната голема несреќа во Пакистан

Воздухопловните и поморските сили учествуваа во пребарувањето, а остатоците беа лоцирани 53 наутички милји јужно од Ормара, пристанишен град на брегот на Арапското Море. Ормара е 360 километри западно од Карачи, градот од кој полетал авионот.

Последната голема авионска несреќа во Пакистан се случи во 2020 година, кога се урна домашен патнички авион. Во таа несреќа, авион на „Пакистан интернешнл ерлајнс“ се урна при приближување кон аеродромот во Карачи. Од 99 патници и членови на екипажот, само двајца преживеаја.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Работниците излегоа на улица по најавите на Фолксваген за отпуштање на 100.000 луѓе

Планот за реструктуирање на „Фолксваген“, кој вклучува можност за намалување на до 100.000 работни места и затворање на четири фабрики во Германија, е на дневен ред на денешниот состанок на надзорниот одбор.

Работниците излегоа на улица по најавите на Фолксваген за отпуштање на 100.000 луѓе

Планот за реструктуирање на „Фолксваген“, кој вклучува можност за намалување на до 100.000 работни места и затворање на четири фабрики во Германија, е на дневен ред на денешниот состанок на надзорниот одбор, каде што работниците протестираат против планираните промени.

„Фолксваген“ е под силен притисок од високите трошоци, вишокот производствен капацитет во Германија, зголемената конкуренција од Кина и американските царини, и размислува за промена на својот бизнис модел кој носи успех со децении.

Можните затворања на фабрики и бранот отпуштања во една од најпознатите германски компании дополнително ги истакнуваат проблемите на најголемата европска економија, која се соочува со слаб раст и високи трошоци за работна сила и енергија.

Блуме мора да ги убеди претставниците на работниците

На состанокот на надзорниот одбор во седиштето на компанијата во Волфсбург, извршниот директор Оливер Блуме мора да ги убеди претставниците на работниците дека се потребни значителни намалувања на трошоците во целата група, која ги вклучува брендовите „Ауди“ и „Порше“.

Работниците во Волфсбург протестираа со свирчиња и синдикални знамиња, а синдикатот IG Metall соопшти дека на демонстрациите присуствувале околу 400 луѓе.

Портпаролот на „Фолксваген“ изјави дека менаџментот ги разбира загриженостите на работниците, но тие треба да го рационализираат работењето, да ги фокусираат инвестициите во технологија и да се справат со вишокот капацитет.

На четири фабрики им се заканува затворање

Според извори, Блуме размислува за затворање на четири германски локации, во Хановер, Емден, Цвикау и фабриката на „Ауди“ во Некарсулм, и намалување на до 100.000 работни места, како дел од најголемиот план за реструктуирање во историјата на „Фолксваген“.

Производството во Цвикау и Емден би можело постепено да се укине во следните пет години, додека фабриката за возила во Хановер би можела да се затвори во 2032 година, а фабриката на „Ауди“ во Некарсулм во 2034 година.

Надзорниот одбор на „Фолксваген“ вклучува претставници на семејствата сопственици „Порше“ и „Пих“, како и претставници на синдикатите и на сојузната покраина Долна Саксонија, што често го отежнува донесувањето одлуки.

„Мора да останеме заедно“

Синдикатот IG Metall ги повика менаџментот и политичарите да најдат решенија за зачувување на производството во Германија и заштита на работните места.

„Во тешки времиња, мора да се држиме заедно и да најдеме решенија што ќе обезбедат целосно искористување на капацитетите на нашите фабрики и ќе ги заштитат од нелојална конкуренција“, изјави претседателката на IG Metall, Кристијане Бенер.

Во потрага по алтернативи

Вработените добија ветување од менаџментот во реструктуирањето на крајот од 2024 година дека нема да затворат фабрики во Германија, а менаџментот почна да бара алтернативи за зголемување на искористеноста на капацитетите.

Напорите вклучуваат долгогодишна потреба од партнер за производство на оружје за фабриката во Оснабрик и можност за производство на модели за кинескиот пазар.

Податоците од Mobility Global, што ги виде Ројтерс, проценуваат дека германските фабрики на групацијата ќе работат со 81 процент од стандардниот капацитет оваа година. До крајот на деценијата, се очекува искористеноста на капацитетите да падне на 73 проценти, дури и ако Оснабрик се исклучи, како што се очекува.

Меѓу четирите фабрики што се соочуваат со затворање, се очекува Цвикау да ја забележи највисоката стапка на искористеност оваа година, од 88 проценти, но до 2030 година треба да се преполови приближно, покажуваат податоците.

Состанокот на надзорниот одбор беше закажан да започне во 14:30 часот, но беше одложен за 16:00 часот поради консултации, соопшти компанијата како одговор на барање од ДПА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

НАСА бара волонтери за симулација на мисиите на Месечината и на Марс

Доколку некогаш сте се запрашале каков би бил животот на друга планета, американската вселенска агенција НАСА ви нуди можност да дознаете, барем до одреден степен.

НАСА бара волонтери за симулација на мисиите на Месечината и на Марс

Агенцијата бара четири учесници за својата програма „Аналогно истражување на Месечината и Марс“ (MMEA), едногодишна симулација дизајнирана да ги реплицира патувањата и животот на овие тела.

Дванаесетмесечната програма, која ќе се спроведува во Вселенскиот центар Џонсон во Хјустон, треба да започне во август 2027 година, пишува CNN.

Што ги очекува учесниците?

Иако не станува збор за вистинско вселенско патување, волонтерите ќе живеат во услови слични на вселената. Тие ќе живеат во ограничени живеалишта и ќе извршуваат задачи слични на оние што ги извршуваат астронаутите, како што се одгледување култури, грижа за здравјето и симулирање вселенски прошетки.

Портпарол на НАСА изјави за CNN дека истражувачката програма ќе помогне во намалувањето на ризиците со кои би можеле да се соочат астронаутите. „Волонтерските истражувачи даваат огромен придонес во нашето знаење помагајќи ѝ на НАСА да идентификува ризици и да испита контрамерки за подобрување на човечките способности за време на долгите вселенски мисии“, рече тој.

НАСА наведува дека проектот ќе проучува и како членовите на екипажот се прилагодуваат на животот во времето на Марс. Марсовскиот ден, познат како сол, трае околу 40 минути подолго од Земјиниот, а оваа разлика може да влијае на сонот, здравјето и способноста за работа.

Строги барања за кандидатите

Кандидатите мора да бидат државјани на САД или постојани жители на САД, да бидат на возраст меѓу 30 и 55 години, иако може да се земат предвид кандидати надвор од тој опсег.

Исто така, тие не смеат да бидат повисоки од 188 сантиметри и мора течно да зборуваат англиски. Избраните учесници мора да бидат подготвени за 14-месечен престој во Вселенскиот центар Џонсон, што вклучува 12 месеци во живеалиште и два месеци обука пред и по мисијата.

Тие мора да поминат ригорозни физички и психолошки проценки, не смеат да имаат ограничувања во исхраната и не смеат да имаат историја на месечарење или земање помагала за спиење.

НАСА бара кандидати со „квалификации слични на астронаути“, кои вклучуваат диплома по инженерство, биолошки науки, физика или математика. Исто така, се разгледуваат кандидати со напредни степени во STEM областите и оние со воено искуство.

Живот во две живеалишта

Портпаролката Келси Спајви објасни за CNN дека проектот ќе биде поделен на три дела.

„Првиот дел ќе се одвива во макета од 60 квадратни метри на вселенското летало, каде што волонтерите ќе живеат како да патуваат од Земјата до Месечината или Марс“, рече Спајви. Екипажот од четири лица ќе има свои мали простории за живеење, работа и спиење, како и мала бања.

Во втората фаза, која симулира живот на површината на друга планета, екипажот се преселува во објект од 84 квадратни метри. Таму, тие ќе одгледуваат свои култури, ќе се грижат за своето здравје и ќе вежбаат вселенски прошетки во песочна кутија што ја имитира планетарната површина. „Третата фаза ќе биде враќање на Земјата во истото вселенско летало што беше користено за „заминување““, додаде Спајви.

Иако НАСА досега спроведе 28 симулации на патување и две симулации на престој на површината, ова ќе биде првиот проект што ги комбинира двата елементи. „Во претходните мисии, живеалиштата требаше да симулираат веќе воспоставена и поголема база на површината. Но, мисиите на MMEA се дизајнирани да симулираат порана фаза од инфраструктурата на Марс, што исто така ќе ѝ помогне на НАСА да одговори на прашањата за краткорочните цели на базата на Месечината“, објасни Спајви.

Искуство од прва рака на учесникот

Еден од учесниците во претходната симулација беше Натан Џонс, лекар од Илиноис. Во 2021 година, додека работеше ноќни смени, наиде на статија во која се бараа волонтери. Две години подоцна, се најде во улога на медицински службеник на екипажот во рамките на Марс Дина Алфа, симулираното марсовско живеалиште на НАСА од 158 квадратни метри.

Тој изјави за CNN дека ова искуство ја зајакнало неговата желба да стане астронаут и додаде дека еден ден ќе биде заинтересиран за комерцијални вселенски летови.

Сепак, едногодишното истражување донесе емоционални предизвици за 43-годишниот Џонс, од кои најголемиот беше одвојувањето од неговата сопруга и деца. „Тешко беше да се пропуштат важни настани како родендени, празници, матури, погреби и свадби“, рече тој. Џонс рече дека по мисијата, почнал повеќе да ги цени едноставните работи во животот.

„Храната на НАСА беше добра, но менито е по природа ограничено и ништо не беше свежо освен неколкуте зеленчуци што ги одгледувавме самите. Немаше сонце ниту ветер за време на мисијата. Затоа по мисијата почнав да ги ценам таквите работи на нов начин“, заклучи тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер