Од друга страна, честата изложеност на стрес, анксиозност или намќорест може да биде поврзано со пократок животен век, според новата студија, пишува The Guardian.

Истражувачите велат дека нивните наоди, објавени во Journal of Psychosomatic Research, би можеле да им помогнат на лекарите да развијат алатки за предвидување на здравствените ризици, не само врз основа на крвниот притисок и холестеролот, туку и како некој обично се чувствува, мисли и се однесува.

Попрецизни индикатори

Рене Мотус, психолог и коавтор на студијата од Универзитетот во Единбург, го објасни истражувачкиот пристап: „Наместо да гледаме на широки, сеопфатни типови на личност како што се екстровертни или совесни, се фокусиравме на индивидуалните описи: прецизните начини на кои луѓето зборуваа за себе кога пополнуваа стандардизирани прашалници за личноста.“

Според него, „робусните“ наоди на студијата даваат прв показател дека тие мали, специфични самоописи - оние што повеќето од нас ги пополнуваат без размислување - би можеле тивко да предвидат кој ќе живее подолго.

„Зборот „активен“ беше најзапаметлив“, рече Мотус. „Учесниците кои се опишаа себеси на овој начин имаа значително помала веројатност да умрат за време на периодот на студијата - со 21% помал ризик, дури и кога беа земени предвид возраста, полот и здравствената состојба.“

Веднаш по него следеа особини како што се живост, организација, одговорност, трудољубивост, темелност и услужливост. Истражувањето опфати повеќе од 22.000 возрасни лица во четири големи студии со периоди на следење од шест до 28 години.

Нијансите се клучни

Параик О'Суилеабхаин, друг коавтор и вонреден професор по психологија на Универзитетот во Лимерик, ја нагласи важноста на прецизноста. „Важноста на оваа студија лежи во нејзината прецизност. Нашата студија сугерира дека личноста делува не само како општо влијание, туку како збир на специфични однесувања и ставови - а тие индивидуални карактеристики имаат мерливо влијание врз долговечноста.“

Со други зборови, не е само прашање дали сте совесни, туку дали сте вредни и темелни. Клучот не е дали сте екстровертни, туку дали сте живи и активни.

„Луѓето можат да бидат слично совесни или екстровертни на различни начини. Токму овие нијансирани разлики се важни - можеби дури и колку долго живееме“, додаде Мотус.

Студијата откри дека овие специфични особини подобро ги предвидуваат ризиците од смртност отколку петте широки особини што најчесто се користат за сумирање на личноста: отвореност, совесност, екстровертност, прифатливост и невротизам. „Кога се собираат заедно, нијансите имале поголема предвидлива моќ од пошироките особини на кои технички припаѓаат“, рече Мотус.

Улогата на негативните особини

Додека позитивните особини им помагале на луѓето да живеат подолго, нивните емоционални спротивности имале спротивен ефект. Луѓето кои постигнале високи резултати на особини поврзани со невротизам - како што се намќорест, вознемиреност или лесно вознемирување - имале поголема веројатност да умрат порано.

Сепак, авторите нагласуваат дека наодите не се детерминистички. Не сте осудени на рана смрт затоа што премногу се грижите, ниту ќе живеете вечно затоа што никогаш не пропуштате рок.

„Она што нашето истражување го сугерира е дека личноста може да игра поддржувачка улога - улога што е потценета во медицината и јавното здравство“, рече О'Силеабхаин.

Практични примени

Студијата, исто така, откри дека животниот стил и клиничките фактори како што се пушењето, индексот на телесна маса, физичката активност и хроничните болести објаснуваат некои, но не сите, разлики помеѓу личноста и очекуваниот животен век.

„Ова значи дека „организираноста“ може да им помогне на луѓето да се држат до рутини што го подобруваат здравјето, но исто така може да ја одрази основната психолошка отпорност или социјалните навики што придонесуваат за подолг живот“, објасни О'Силеабхаин.

д-р Рос Стјуарт од Универзитетот во Честер ја пофали студијата за нејзиниот фокус на специфични особини на личноста. „Досега, повеќето студии се запираа на ниво на широки особини. Но, ова истражување покажува дека начините на кои луѓето се опишуваат себеси користејќи поединечни зборови можат да бидат исто толку моќни“, рече тој.

Самуел Хенри од Универзитетот во Тарту во Естонија истакна дека практичните импликации се „тивко радикални“. Тој верува дека вклучувањето на проценката на личноста во рутинските прегледи може да помогне во идентификувањето на лицата со ризик чии модели на однесување укажуваат на тешкотии во управувањето со долгорочното здравје. „Лице кое не се смета за „организирано“ може да има проблеми со придржувањето кон терапијата“, рече тој. „Некој кој не се чувствува „активен“ може да има потреба од поголема поддршка за да се движи.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.