Балкан

Истражување: На Србија ѝ се потребни 35 години за да ги достигне просечните стандарди во ЕУ, а 26 години кога станува збор за платите

На Србија и се потребни 29 години за да го достигне просекот на Европската унија кога станува збор за БДП по глава на жител, 26 години кога станува збор за просечна заработувачка.

Достигнувањето просечна пензија со оваа стапка не е можно. Истото важи и за нееднаквоста, која се зголемува во Србија. Тоа се наодите од истражувањето спроведено од Виенскиот институт за меѓународни економски студии заедно со локалните партнери во земјите од регионот.

За Албанија, Србија, Црна Гора, Македонија, БиХ и Косово беа измерени повеќе од 40 индикатори во осум области (економија, образование, здравство, дигитализација, инфраструктура...).

На синоќешната презентација на проектот наречен „Converge2eu“ или Конвергенција на Србија и Западен Балкан кон животниот стандард на ЕУ, Ненад Јевтовиќ, директор на Институтот за развој и иновации, кој го спроведе истражувањето во Србија, рече дека Србија е во водство по речиси сите индикатори, но дека е далеку од ЕУ.

„Србија е регионален лидер, но е далеку од клубот на земјите од ЕУ во однос на животниот стандард. Во областа на економските параметри што најмногу влијаат на животниот стандард, на Србија ѝ требаат 35 години за да го достигне просекот во ЕУ. Најуспешна е во однос на дигитализацијата, каде што е над просекот на ЕУ и води четири години.“

Што се однесува до економијата, Србија моментално е на 41,7 проценти од просекот на ЕУ. Со ова темпо, ѝ требаат 35 години за да го достигне тој просек. Поточно, кога станува збор за БДП, Србија е на 53,1 процент од просекот на ЕУ, кога станува збор за плати, таа е на 38 проценти, а кога станува збор за пензиите, таа е на помалку од 18 проценти. Ќе биде потребен уште четврт век за да се достигне продуктивност, бидејќи според резултатите од ова истражување, таа е на 65,5 проценти од просекот на ЕУ.

Бранимир Јовановиќ, истражувач во Виенскиот институт за меѓународни економски студии, истакна дека речиси сите земји во овој регион се оддалечуваат од ЕУ кога станува збор за образованието и заштитата на животната средина.

„Нема напредок во областа на животната средина. Или е стагнација или дури и регресија. Истото важи и за образованието. Освен Босна и Херцеговина, ниедна друга земја не напредувала. Нашата намера не беше само да кажеме дека со ова темпо во некои области ќе бидат потребни повеќе од 100 години за да се достигне просекот на ЕУ. Напротив, да им укажеме на креаторите на политиките и во ЕУ и во земјите од регионот каде треба да се инвестира повеќе за да се напредува што е можно побрзо“, вели Јовановиќ.

Србија најмногу напредувала во областа на дигитализацијата - постои јаз од само четири години, кога се гледа извозот на ИКТ услуги. Од друга страна, во области како што е енергетската ефикасност, овој јаз е немерлив. Тоа е, недостижен.

„Што се однесува до инфраструктурата, ситуацијата е слична во целиот регион. Сите се помеѓу 14 и 38 проценти од просекот на ЕУ“, истакна Јовановиќ.

Србија се рангира релативно добро кога станува збор за пазарот на трудот. Сепак, ситуацијата е неповолна во споредба со европскиот просек кога се гледа сиромаштијата, нееднаквоста и родовиот јаз во платите. Таа изнесува 11 проценти во корист на мажите.

Ова истражување, покрај моменталната состојба и индикаторите што покажуваат колку се оддалечени земјите од регионот од просекот на ЕУ, вклучи и неколку различни сценарија. Од статус кво, преку полноправно членство, фазен пристап што подразбира право на буџетот на ЕУ, но без членство, пристап до единствениот пазар, додека последното е спроведување на реформи без членство и без фондови на ЕУ.

Разликите во конвергенцијата се, во различни сценарија, големи. На пример, во случај на статус кво кога се мери БДП по глава на жител, на Србија ѝ се потребни 29 години за да го достигне. Во случај на членство тоа е 18 години. А доколку имаше пристап до буџетот на ЕУ, би можела да го достигне просекот на ЕУ за 21 година.

Ненад Јевтовиќ потсетува дека процесот на пристапување практично е запрен од влегувањето на Хрватска во ЕУ во 2013 година. И дека земјите од Западен Балкан ја изгубија можноста да ги користат предностите што ги носи процесот на пристапување. Како резултат на тоа, вели тој, се зголемил јазот помеѓу Западниот Балкан и новите членки што се приклучија на ЕУ помеѓу 2004 и 2013 година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Сидни Свини волонтира во нејзиниот роден град погоден од пожари

Актерката Сидни Свини волонтира во нејзиниот роден град Спокејн, Вашингтон, каде што пожарникарите сè уште се борат со големи пожари.

Таа и нејзиното момче Скутер Браун помагаат во подготовката на оброци за евакуираните и пожарникарите. Свини потврди дека членовите на нејзиното семејство исто така се погодени од пожарите, објави TMZ.

Помагање на терен

Свини беше видена како купува намирници и организира помош со локални ресторани за да помогне во обезбедувањето храна и привремено засолниште за евакуираните. Актерката, исто така, наводно дала значителни донации на бројни организации за помош.

Порака на социјалните мрежи

Актерката се огласи на Инстаграм откако властите потврдија дека пожарот уништил повеќе од 4.200 хектари и оштетил најмалку 700 објекти. „Спокејн отсекогаш бил мој дом. Пораснав тука, моето семејство сè уште живее тука, а луѓето и местата што ме обликуваа се тука“, напиша таа.

Свини, која беше номинирана за Еми за нејзините улоги во „Белиот лотос“ и „Еуфорија“, додаде дека пожарите целосно ги промениле животите на многумина.

„Моето семејство е меѓу погодените“

Актерката потврди дека нејзините роднини се меѓу 65.000 луѓе на кои им е наредено да се евакуираат. „Илјадници семејства ги загубија своите домови, своите работни места, а моето семејство е меѓу нив“, рече таа. Таа предупреди дека заедницата никогаш не се соочила со уништување од ваков обем и дека Спокејн не добива исто медиумско внимание и помош како поголемите градови во слични ситуации.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Сидни Свини

Технологија

Акциите на „SpaceX“ растат по големиот пад иако инсајдерите можат да почнат да продаваат

Акциите на „SpaceX“ пораснаа и покрај истекот на забраната за продажба што им овозможи на вработените и другите рани инвеститори да ги понудат своите акции на берзата за прв пат, пишува „AP“.

Повеќе од 900 милиони акции станаа достапни за тргување, што речиси го дуплираше бројот на акции што може да се купат или продадат. Инвеститорите во претходните денови ја намалија цената, очекувајќи дека некои вработени и рани акционери ќе ја искористат можноста за продажба.

Акциите на „SpaceX“ пораснаа за 2,5 проценти денес до пладне, на околу 97 евра. Денот претходно, тие паднаа за речиси 14 проценти, што беше еден од најголемите дневни падови откако компанијата стана јавна. Износите беа конвертирани според референтната стапка на Европската централна банка.

Аналитичарот очекува речиси тројно зголемување

Аналитичарот на „Morgan Stanley“, Адам Џонас, верува дека истекот на забраната за продажба претставува можност за другите инвеститори да купат акции на „SpaceX“ по пониска цена.

Тој проценува дека нивната цена би можела да се искачи на околу 263 евра до средината на следната година, што е речиси три пати повеќе од сегашната вредност.

„Morgan Stanley“ беше меѓу инвестициските банки кои учествуваа во првичната јавна понуда на „SpaceX“ и наплатија надоместоци за зделката. Акциите на компанијата почнаа да се тргуваат на „Nasdaq“ на 12 јуни по почетна цена од околу 119 евра.

Приходите нагло растат, но „SpaceX“ сè уште работи со загуба

„SpaceX“ објави претходно оваа недела дека изгубил околу 475 милиони евра, или околу осум евроценти по акција, во кварталот што заврши на крајот на јуни. Загубата беше повеќе од половина од големината на прогнозите на аналитичарите.

Приходите се зголемија за повеќе од 90 проценти во споредба со истиот период минатата година, на околу 6,8 милијарди евра.

Во исто време, компанијата нагло ги зголеми инвестициите во истражување, развој и инфраструктура, особено во проекти поврзани со вештачка интелигенција. Големите капитални трошоци предизвикаа нервоза кај инвеститорите во технолошките компании во последните месеци.

Акциите накратко се тргуваа по речиси 198 евра

Елон Маск првпат понуди акции на „SpaceX“ на јавноста во јуни во најголемата почетна јавна понуда во историјата. Акцијата накратко достигна речиси 198 евра по излегувањето на берзата, привремено туркајќи го богатството на Маск над 1 трилион долари.

Цената оттогаш нагло падна и моментално е под почетниот максимум од околу 119 евра. Падот избриша стотици милијарди евра од пазарната вредност на компанијата.

Дополнителни акции постепено ќе бидат пуштени во тргување, додека акциите на Маск остануваат заклучени до јуни 2027 година.

Тагови: SpaceX

Балкан

Зеленски за прв пат доаѓа во Србија

Украинанскиот претседател Володимир Зеленски треба да пристигне во Србија на 8 август на својата прва посета.

Оваа информација беше потврдена за Киев Индепендент од висок украински функционер, пишува Киев Индепендент.

Посетата се смета за симболично важна бидејќи Србија традиционално одржува блиски односи со Русија. Од почетокот на руската инвазија на Украина во 2022 година, Белград се обидува да ги балансира своите врски со Москва и односите со Западот.

Дипломатски односи

Русија историски е еден од клучните дипломатски сојузници на Србија, а земјата е исто така во голема мера зависна од рускиот природен гас. Српскиот претседател Александар Вучиќ присуствуваше на воената парада за Денот на победата во Москва минатата година, но оваа година не присуствуваше на церемонијата.

Во исто време, Вучиќ ја оствари својата прва официјална посета на Украина во јуни 2025 година и учествуваше на самитот Украина-Југоисточна Европа во Одеса. Тој повторно беше во Киев на 15 јули оваа година како дел од делегација на европски лидери по повод Денот на државноста на Украина.

Според некои извештаи, Србија индиректно ја снабдувала со оружје Украина, но Вучиќ јавно ги негираше овие тврдења во мај 2025 година.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Володимир Зеленски Србија