Додека побарувачката за електрична енергија расте низ целиот свет, силниот раст на соларната енергија и енергијата од ветерот успеа да ја задоволи целата дополнителна побарувачка, па дури и да ја намали употребата на јаглен и гас, пишува Би-Би-Си.

Сложена глобална слика

Сепак, Ембер истакнува дека овие охрабрувачки податоци ја прикриваат сложената глобална слика. Додека земјите во развој, предводени од Кина, предничеа во воведувањето на чиста енергија, побогатите земји како што се САД и Европската Унија повеќе од порано се потпираа на фосилните горива.

И покрај напредокот, според Меѓународната агенција за енергија, јагленот остана најголем единствен извор за производство на енергија во светот во 2024 година, позиција што ја држи повеќе од 50 години. Кина останува апсолутен лидер во растот на чистата енергија, зголемувајќи го бројот на соларни и ветерни електрани повеќе од останатиот дел од светот.

Ова ѝ овозможи на Кина да го намали своето производство на фосилни горива за 2%. Сличен тренд е забележан и во Индија, која исто така ја намали употребата на јаглен и гас благодарение на новите соларни и ветерни електрани.

Од друга страна, во развиените земји, ситуацијата е спротивна. Во САД, побарувачката за електрична енергија расте побрзо од производството на чиста енергија, зголемувајќи ја зависноста од фосилни горива. Во ЕУ, месеците на слаба ветерна и хидроенергетска енергија доведоа до зголемување на производството на електрична енергија од јаглен и гас.

Клучна пресвртница

И покрај регионалните разлики, Ембер го нарекува овој момент „клучна пресвртница“. Вишиот аналитичар на Ембер, Малгоржата Виатрос-Мотика, изјави дека „го означува почетокот на промената каде што чистата енергија е во чекор со растот на побарувачката“.

Сончевата енергија најмногу придонесува за растот, задоволувајќи 83% од зголемената побарувачката за електрична енергија и веќе трета година по ред е најголемиот извор на нова електрична енергија на глобално ниво. Голем дел од производството на сончева енергија (58%) сега е во земјите со пониски приходи, како резултат на спектакуларниот пад на цените. Од 1975 година, цените на сончевата енергија паднаа за неверојатни 99,9%, овозможувајќи брз развој на пазарот, особено таму каде што електричната енергија од мрежа е скапа и несигурна.

На пример, Пакистан во 2024 г. увезе соларни панели со капацитет од 17 гигавати (GW), што е двојно повеќе од претходната година. Африка, исто така, доживува соларен бум, при што увозот на панели расте за 60%. Јужна Африка е предводник, додека Нигерија го престигна Египет и го зазеде второто место.

Неочекувани предизвици и различни патеки

Сепак, брзиот раст на сончевата енергија носи и неочекувани предизвици. Во Авганистан, широката употреба на соларните пумпи за вода ги намалува нивоата на подземните води, загрозувајќи ги долгорочните резерви. Една студија предупредува дека некои региони би можеле да пресушат во рок од пет до десет години.

Адаир Тарнер, претседател на Комисијата за енергетска транзиција на Велика Британија, истакнува дека земјите во глобалниот „сончев појас“ и во „ветровитиот појас“ се соочуваат со различни енергетски предизвици. Земјите од „сончевиот појас“ можат веднаш да ги намалат трошоците за енергија со усвојување на соларните системи, додека земјите како Велика Британија се соочуваат со поголеми пречки поради помалиот драстичен пад на цените на ветерните турбини и поради проблеми да се избалансира снабдувањето во текот на зимата.

Без оглед на локацијата, доминацијата на Кина во индустријата за чиста технологија останува несомнена. Во август оваа година, извозот на чиста технологија од Кина достигна рекордни 20 милијарди долари, поттикнат од големата продажба на електрични возила и батерии, чија вредност сега е двојно поголема од извозот на соларни панели.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.