ТехнологијаИсториски пресврт – Чистата енергија стана водечки извор на струја во светотЗа првпат во историјата, обновливите извори, вклучувајќи ја и нуклеарната енергија, го надминаа јагленот како водечки светски извор на електрична енергија, покажуваат новите податоци за првата половина од изминатата годинаДодека побарувачката за електрична енергија расте низ целиот свет, силниот раст на соларната енергија и енергијата од ветерот успеа да ја задоволи целата дополнителна побарувачка, па дури и да ја намали употребата на јаглен и гас, пишува Би-Би-Си. Сложена глобална слика Сепак, Ембер истакнува дека овие охрабрувачки податоци ја прикриваат сложената глобална слика. Додека земјите во развој, предводени од Кина, предничеа во воведувањето на чиста енергија, побогатите земји како што се САД и Европската Унија повеќе од порано се потпираа на фосилните горива. И покрај напредокот, според Меѓународната агенција за енергија, јагленот остана најголем единствен извор за производство на енергија во светот во 2024 година, позиција што ја држи повеќе од 50 години. Кина останува апсолутен лидер во растот на чистата енергија, зголемувајќи го бројот на соларни и ветерни електрани повеќе од останатиот дел од светот. Ова ѝ овозможи на Кина да го намали своето производство на фосилни горива за 2%. Сличен тренд е забележан и во Индија, која исто така ја намали употребата на јаглен и гас благодарение на новите соларни и ветерни електрани. Од друга страна, во развиените земји, ситуацијата е спротивна. Во САД, побарувачката за електрична енергија расте побрзо од производството на чиста енергија, зголемувајќи ја зависноста од фосилни горива. Во ЕУ, месеците на слаба ветерна и хидроенергетска енергија доведоа до зголемување на производството на електрична енергија од јаглен и гас. Клучна пресвртница И покрај регионалните разлики, Ембер го нарекува овој момент „клучна пресвртница“. Вишиот аналитичар на Ембер, Малгоржата Виатрос-Мотика, изјави дека „го означува почетокот на промената каде што чистата енергија е во чекор со растот на побарувачката“. Сончевата енергија најмногу придонесува за растот, задоволувајќи 83% од зголемената побарувачката за електрична енергија и веќе трета година по ред е најголемиот извор на нова електрична енергија на глобално ниво. Голем дел од производството на сончева енергија (58%) сега е во земјите со пониски приходи, како резултат на спектакуларниот пад на цените. Од 1975 година, цените на сончевата енергија паднаа за неверојатни 99,9%, овозможувајќи брз развој на пазарот, особено таму каде што електричната енергија од мрежа е скапа и несигурна. На пример, Пакистан во 2024 г. увезе соларни панели со капацитет од 17 гигавати (GW), што е двојно повеќе од претходната година. Африка, исто така, доживува соларен бум, при што увозот на панели расте за 60%. Јужна Африка е предводник, додека Нигерија го престигна Египет и го зазеде второто место. Неочекувани предизвици и различни патеки Сепак, брзиот раст на сончевата енергија носи и неочекувани предизвици. Во Авганистан, широката употреба на соларните пумпи за вода ги намалува нивоата на подземните води, загрозувајќи ги долгорочните резерви. Една студија предупредува дека некои региони би можеле да пресушат во рок од пет до десет години. Адаир Тарнер, претседател на Комисијата за енергетска транзиција на Велика Британија, истакнува дека земјите во глобалниот „сончев појас“ и во „ветровитиот појас“ се соочуваат со различни енергетски предизвици. Земјите од „сончевиот појас“ можат веднаш да ги намалат трошоците за енергија со усвојување на соларните системи, додека земјите како Велика Британија се соочуваат со поголеми пречки поради помалиот драстичен пад на цените на ветерните турбини и поради проблеми да се избалансира снабдувањето во текот на зимата. Без оглед на локацијата, доминацијата на Кина во индустријата за чиста технологија останува несомнена. Во август оваа година, извозот на чиста технологија од Кина достигна рекордни 20 милијарди долари, поттикнат од големата продажба на електрични возила и батерии, чија вредност сега е двојно поголема од извозот на соларни панели.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
ЖивотЧовековата заштита од волци го олеснува ширењето на чакалите низ ЕвропаЧовековата заштита од волци го олеснува ширењето на чакалите низ Европа, покажа нова студија во која учествуваат истражувачи од Македонското еколошко друштвоНова студија, објавена неодамна во списанието „Екологија и еволуција на природата“, покажува дека волкот е главниот природен фактор што ја ограничува експанзијата на чакалот низ Европа, но и дека неговото влијание го сузбива човекот со своите активности. Како резултат на тоа, чакалите би можеле да населат до 75 % од европскиот континент, површина речиси шест пати поголема од таа што моментално ја заземаат, се предвидува во студијата која обедини истражувачи од 13 европски земји, меѓу кои и д-р Диме Меловски и м-р Александар Стојанов од Македонското еколошко друштво (МЕД). За подобро да се разбере човековото влијание во интеракциите меѓу различните животински видови, но и е да се објаснат причините за експанзијата на чакалот низ Европа, од 2001 до 2017 година се собирани стандардизирани теренски податоци за завивањето на чакалите на безмалку 9 000 локации низ Централна и Југоисточна Европа, вклучително и во нашата држава. Истражувањето покажа дека пократкотрајната снежна покривка, што е последица на климатската криза, умерената шумска покриеност и близината до водни тела позитивно влијаат врз бројноста на чакалот. Но, клучно за неговото ширење е отсуството на топ предатори, како волкот. „Истражувањето ја потврди тезата дека историскиот пад на волците во Европа била главната причина за сè поголемата распространеност на чакалите низ Европа. Кога чакалите ќе почнеме да ги среќаваме и на места каде што вообичаено не живееле, вклучително и во повисоките предели, тоа значи дека популацијата на волкот, но и на разни видови плен, како срната, е загрозена“, објаснува д-р Диме Меловски, раководител на Програмата за диви видови во МЕД. Во деведесеттите години на минатиот век, чакалот кај нас бил истребен, поради што порано го имал статусот на строго заштитен вид. Ова повеќе не е случај. Иако честите случаи на прегазени чакали и бројните пријави од луѓе упатуваат на заклучокот дека бројката на чакали расте и кај нас, сепак не постојат точни податоци за овој вид кој денес ја населува целата територија на Македонија. „Чакалот, како и секое друго животно, си има своја функција во екосистемот. Но, популациите на крупни месојади мора да се менаџираат. Ова, од една страна, ќе помогне да се врати и одржува балансот во екосистемот, а од друга страна ќе спречи да дојде до истребување на даден вид. Токму затоа, државата, во соработка со ловните друштва и со експертски организации како нашата, треба да преземе мерки за управување со оваа популација, почнувајќи прво од утврдување на бројката на чакали“, подвлекува м-р Александар Стојанов од МЕД. Истражувањето посочува дека закрепнувањето на топ предаторите може да биде решение базирано на природата за регулирање на растечките популации на мезопредаторите. Во нашиот контекст, ова е уште една причина да се заштити волкот со ловостој, имајќи предвид дека неговата популација е во опаѓање. За да се постигнат и задржат ваквите еколошки ефекти, потребно е топ предаторите да достигнат еколошки ефективна густина и соодветна популациска стабилност. Ова претставува голем предизвик во предели доминирани од човекот, поради што е неопходно да се преземат ефикасни мерки за спречување и намалување на конфликтите меѓу човекот и животните. Целосната студија е достапна на https://www.nature.com/articles/s41559-026-03060-yТагови: Студија Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиТошковски: Во план се законски измени за управување со електричните тротинети11:18Маленко: Груевски за Унгарија не избега од дома, туку од Охрид15:00Продолжува судењето за пожарот во дискотеката „Пулс“09:00Филипче: Социјалдемократија не ја мери државата по висината на говорницата, туку по квалитетот на живот18:16СДСМ го одржува 32. конгрес - на дневен ред новата идеолошка платформа и програмската рамка15:48
Филипче: Социјалдемократија не ја мери државата по висината на говорницата, туку по квалитетот на живот18:16
МакедонијаТошковски: Во план се законски измени за управување со електричните тротинетиМинистерот за внатрешни работи, Панче Тошковски, најави серија реформи и засилени контроли во сообраќајот, со посебен фокус на електричните тротинети и функционирањето на системот „Сејф сити“.Тој најави казнување за погрешно паркирање и непрописно управување со возило и нови законски измени за користењето на електричните тротинети. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаСДСМ: ЗНАМ е како и анкетите на ВМРО – лажни и на копчеДодека криминалната група ВМРО и Мицковски ја водат земјата во изолација, секојдневно ја задолжуваат и го блокираат патот кон Европа, ЗНАМ го напаѓа СДСМ.Исто како што прават и нивните нарачани анкети - кога немаат што да покажат, ја напаѓаат единствена реална опозиција. Исто така и Орбан нарачуваше анкети. Еве и Вучиќ сега го прави тоа. Она што им е јасно на сите е дека по падот на нивниот голем татко, на ред се и овие двајца. А ЗНАМ… Мислите ли дека граѓаните заборавиле дека вие сте создадени и финансирани од Мицкоски за да ја напаѓате СДСМ? Заборавивте ли дека токму вие ја предадовте сопствената партија и сопствените гласачи заради бизнис интересите на Максим Димитриевски? Влеговте во тендер коалиција со оние кои сега ги браните. Сега кога ЗНАМ повеќе не постои ниту во нарачаните анкети, преостанатата група околу Максим Димитриевски го одработува својот дел - го брани режимот напаѓајќи го СДСМ. ЗНАМ не е партија. Никогаш и не беше. Тоа е мала група на бизнис интереси која доби задача да ја штити власта. Дури ни соопштенијата немаат кој да им ги пишува, па им ги пишува Ивона Талевска. Граѓаните го гледаат тоа. ЗНАМ исчезнува и се распаѓа, а СДСМ останува единствена организирана сила која може да ја сопре оваа криминална група на чело со Мицкоски. СДСМТагови: СДСМ Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиТошковски: Во план се законски измени за управување со електричните тротинети11:18Маленко: Груевски за Унгарија не избега од дома, туку од Охрид15:00Продолжува судењето за пожарот во дискотеката „Пулс“09:00Филипче: Социјалдемократија не ја мери државата по висината на говорницата, туку по квалитетот на живот18:16СДСМ го одржува 32. конгрес - на дневен ред новата идеолошка платформа и програмската рамка15:48
Филипче: Социјалдемократија не ја мери државата по висината на говорницата, туку по квалитетот на живот18:16