Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни - Канал 5

Технологија

Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни

Главниот проблем со помалите беспилотни летала на бојното поле е токму нивната големина и фактот што тие се практично нечујни.

Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни

Ал Џазира Балканс

Руската агресија врз Украина, која трае веќе две и полгодини, покажа дека фундаментално е променет начинот на модерното војување, но и планирањето на воените операции. Од почетокот на конфликтот, и Украина и агресорот Русија во голема мера се потпираат на балистички ракети, бомбардирање цели од воздух, а особено на беспилотни летала (UAV) и помали беспилотни летала.

Слична е ситуацијата и во Појасот Газа, каде беспилотните летала се еден од столбовите на воените операции. Дроновите се релативно евтин начин за собирање информации и снимање од воздух (Aerial SIGINT). Тековните конфликти, првенствено во Украина, исто така покажаа дека екстремно евтините беспилотни летала (под 1.000 долари) од производители како DJI и Autel Robotics можат исклучително лесно да се модифицираат за да носат помали гранати и бомби, како и за т.н. ласерски означувач на цели (LTD) за поголеми наведувани проектили земја-земја и воздух-земја.

Главниот проблем со помалите беспилотни летала на бојното поле е токму нивната големина и фактот што тие се практично нечујни. Исто така, нивната големина им овозможува да летаат со сосема различни карактеристики отколку кога станува збор за борбени авиони, хеликоптери и летала. Мал (извидувачки или вооружен) дрон може да лебди во место, да се спушти и повторно да полета многу брзо и да користи природни елементи (како што се дрвја, шуми и вегетација) за да ја намали можноста за откривање.

Видливо само кога е предоцна

Друга причина за нивната „невидливост“ се материјалите од кои се направени - најчесто пластика, со делови направени од лесни метали или легури. Таквите материјали или тешко се откриваат на најновите радарски системи и системи за набљудување на бојното поле (било да се тие оптички, термички - FLiR или инфрацрвени), или пак имаат исклучително мал „радарски пресек“ и на екраните се гледаат како птица.

Искуствата од Украина покажаа дека дури и кога е забележан или откриен дрон, обично е веќе доцна - тој или веќе ја снимил позицијата на непријателот, или фрлил граната врз нив. Украинските канали на Телеграм се полни со видеа од беспилотни летала кои фрлаат гранати врз руските позиции кои не го ни забележуваат дронот.

Последнава година многу е застапена и таканаречената употреба на печатени дронови. Со користење на методот „3D printing“, за кратко време можат да се направат „прилагодени дронови“, со прецизно дефинирани способности за носење специфични гранати, па дури и модифицирани противтенковски мини. Ваквите „3D печатени дронови“ се дури и поевтини од комерцијалните, а се и „за еднократна употреба“ - нивното евентуално соборување не е голема загуба.

Уште поинтересно е што е создадена цела индустрија околу „3D дронови“, а преку специјализирани онлајн продавници можете да добиете различни типови на мотори, камери, безжични контролери и други делови за овие авиони. Самиот дизајн на „3D дронови“ обично може слободно да се преземе од Интернет во форма на специјални датотеки .obj и .stl, а подоцна да се произведе „сериски“ или дополнително да се измени нивниот дизајн.

Како да се откријат рано?

Поради сето ова, радарите DD-SR и комбинираните системи со оптички сензори за откривање и рано предупредување на беспилотни летала и беспилотни летала брзо се развиваат во последните години. Некои од нив се базираат на инфрацрвена спектроскопија, т.е. на фактот дека дронот секогаш ќе се разликува по топлина од околината поради неговата електроника. Иако е многу точен, овој метод бара и дронот да биде релативно блиску, само неколку километри.

Друг принцип за откривање е употребата на оптички сензори со екстремно висока резолуција (поголема од 100 мегапиксели), со т.н. Откривање фаза по пиксел на промена на сликата, што обично значи дека се работи за вештачки авион, а не за птица или за атмосферски феномен. Компанијата HGH развива цела палета на производи за откривање на мали предмети, и во воздух и во море. Нивните системи „Spynel“ нудат т.н виртуелен хоризонт за набљудувања и можност за скенирање на околината во 360 степени. Системите се базираат на употреба на сензори SWiR и MWiR (инфрацрвени со кратки и средни бранови), кои, за разлика од класичните радари, не можат електронски да се заглават.

Другите новоразвиени системи се потпираат на фактот дека повеќето модерни беспилотни летала имаат далечински пилот и дека по заглавувањето или губењето на радио комуникацијата, повеќето од нив или слетуваат или се враќаат на точката на полетување. Ваквите системи се состојат од „рамни панели“, дизајнирани за што поголемо ширење на сигналот со цел да се покрие што поголем дел од теренот. Таквите системи работат на различни фреквенции што ги користат беспилотните летала за контрола на летот (433 MHz, 900 MHz и 1,2 и 1,5 и 2,4 GHz).

Системите како „Regulus“ работат на сличен принцип, но се дизајнирани првенствено да го нарушат GPS сигналот (сателитско водење) на дронот. Повеќето мали дронови (како и помалите UAV) користат GPS сигнал за ориентација во вселената и извршување на мисијата. „Regulus“ работи на таков начин што испраќа „погрешен“ GPS сигнал (GNSS spoofing) давајќи погрешни координати, и на тој начин може да го оневозможи или собори.

Следење до 100 независни цели истовремено

Системите како „Робин Ирис“ претставуваат нова генерација радари специјално развиени за откривање дронови. „Ирис“ се потпира на машинско учење (длабока невронска мрежа, DNN) за да ги разликува дроновите од птици и други феномени во воздухот. Има можност да скенира 360 степени, и да детектира дронови кои летаат со брзина до 100 километри на час. Системот е дизајниран да биде подвижен и тежи само околу 30 килограми, поради што се наоѓа во „радарската купола“ (Radome), за разлика од повеќето други радари кои мора да бидат во фиксна положба.

Сличен систем е „Echodyne Shield“. Припаѓа на релативно новата категорија на SDR (софтверски дефиниран радар), кој повеќето од своите функции ги извршува во софтвер на специјално дизајниран компјутер. Го користи и принципот на „мерење на времето на одговор на пулсот“ (пулс-доплер), за да може што попрецизно да открие мали цели.

Постои и опција за работа во „Ku-band“ спектарот на фреквенции (од 15,4 до 16,6 GHz), кои најчесто се користат во воздухопловството. На овој начин „Штитот“ може да ги открие сите беспилотни летала од „групата 3“ (мали до средни) на растојание од осум километри. Точноста е на ниво од само пет степени, а теоретски е можно да се следат до 100 независни цели истовремено.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

ДИК: Излезноста во Брвеница до 18 часот е 44.57%, пристигнати се 10 приговори

Во споредба со првиот круг на локалните избори во 2025 година, излезноста е зголемена за 0.76 %.

ДИК: Излезноста во Брвеница до 18 часот е 44.57%, пристигнати се 10 приговори

Според пресекот направен во 18 часот, и податоците пристигнати до Државната изборна комисија, статистиката за излезност на гласачите на Предвремените избори за градоначалник на општина Брвеница е следната:

Од пристигнати податоци од 24 избирачки места, вкупниот број на гласачи кои го оствариле правото на глас изнесува 7241 , или изразено во проценти 44.57%.

Во споредба со првиот круг на локалните избори во 2025 година, излезноста е зголемена за 0.76 %.

Во однос на заштитата на личното избирачко право, до 18.00 часот се пристигнати 10 приговори, од кои 4 приговори се усвоени, додека 6 се одбиени како неосновани.

Следната информација за јавноста ќе биде соопштување на првичните и неофицијални резултати веднаш по комплетирање на податоците од избирачките места.

Тагови: Брвеница

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Рации на над 60 локации низ Македонија, апсења, затворени локали и откриени бројни неправилности

По координираната акција изминативе два дена во врска со недозволена трговија со дрога и оружје, Одделот за криминалистичка полиција повторно на терен.

Рации на над 60 локации низ Македонија, апсења, затворени локали и откриени бројни неправилности

Неофицијално дознаваме дека во текот на вчерашниот ден и доцна во ноќта, Одделот на криминалистичка полиција при МВР заедно со сите СВР и повеќе инспекциски служби, извршиле рација на повеќе од 60 локации, кафе барови, ноќни клубови, казина, кладилници и останати објекти.

Според сознанијата, Биле констатирани низа неправилности, непоседување апарати за противпожарна заштита, блокирани влезови и излези. Според сознанијата изречени се глоби и забрани за работа на објектите, а некои биле и затворени.

Во локалите биле пронајдени и малолетни лица на кои им бил послужен алкохол. Пронајден е нелегален објект за оnline кладење, извршени претреси и уапсени се повеќе лица.

Се очекуваат повеќе официјални информации од МВР.

Тагови: мвр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Најмалку седум загинати и десетици повредени во експлозија во канадска воена база

Најмалку седум лица загинаа, а десетици се повредени по експлозија и пожар што избувнаа вчера попладне во канадската воена база во Вејнрајт.

Најмалку седум загинати и десетици повредени во експлозија во канадска воена база

Локалните болници се под огромен притисок поради големиот број жртви, а во тек е масовна операција за итно реагирање.

Според воени извори, експлозијата се случила околу 16:00 часот по локално време, кога за време на вежба со боева муниција бил погоден гасовод во внатрешноста на базата, пренесува „Глобал њуз“ .

Кралската канадска коњаничка полиција потврди дека биле повикани да интервенираат при пожар на воениот полигон. Сепак, властите сè уште официјално немаат потврдено дека инцидентот бил предизвикан од експлозија. Војската и полицијата спроведуваат истрага, а засега не е познато дали меѓу жртвите има исклучиво војници.

Извор од теренот опиша заслепувачки пламени јазици и хаотични сцени, додека војниците ги качувале своите ранети соборци во возила за да ги пренесат во базата. „Никаква обука не можеше да нè подготви за ваква глетка“, изјави изворот. Доцна синоќа, повеќе од десетина припадници на војската биле испратени во Вејнрајт со падобрани за да помогнат во згрижувањето на жртвите.

Канадските вооружени сили соопштија дека нивен моментален приоритет е да им пружат поддршка на настраданите и да ги известат нивните семејства. Поради тоа, нема да објавуваат детали за жртвите сè додека овој процес не заврши. Канадскиот министер за одбрана, Дејвид Мекгинти, вчеравечер потврди дека има загинати и повредени.

„Не паметам ваков инцидент во поновата историја“, рече тој, опишувајќи ја ситуацијата во базата во централна Алберта како многу сериозна и чувствителна. „Ова е многу, многу сложена и деликатна ситуација“, додаде тој.

Неколку болници во Алберта прогласија „Портокалов код“ – протокол што се активира при катастрофи со голем број жртви. Поради преоптовареноста на капацитетите во Вејнрајт, голем број повредени се префрлени во болници во Едмонтон.

„Ова е катастрофа“

Д-р Ворен Тирск, лекар во одделот за итни случаи во болницата „Ројал Александра“ во Едмонтон, изјави за „CBC“ дека станува збор за вонредна ситуација каква што се случува еднаш на секои 15 до 25 години. „Во моментов има повеќе пациенти отколку што некој од нас би сакал да изброи. Ова е катастрофа“, изјави Тирск.

Организацијата „Акут Кеар Алберта“ апелираше до граѓаните да не го оптоваруваат здравствениот систем освен ако не е неопходно, со цел да се обезбеди доволно простор за настраданите од воената база. Возила за итна помош од цела Алберта беа пренасочени кон базата, а хеликоптерската служба „СТАРС“ испрати екипи од Едмонтон и Саскатун.

Експлозијата предизвика голем пожар кој, потпомогнат од налети на ветер со брзина до 100 км/ч, брзо се прошири надвор од границите на воениот полигон. Во гаснењето учествуваа пожарникари од неколку околни окрузи, а помош понуди и соседната провинција Саскачеван.

Затворено и избирачко место

Локалните власти околу полноќ соопштија дека ширењето на пожарот е запрено, иако надзорот продолжи во текот на целата ноќ. На жителите на блискиот град Вејнрајт – каде што живеат околу 6.600 луѓе – им беше препорачано да ја избегнуваат погодената област, иако во моментов не е издадена наредба за евакуација.

Поради ширењето на пожарот, вчера мораше да биде затворено и едно избирачко место во Вејнрајт. Тоа беше последниот ден од предвременото гласање за референдум во Алберта. Воената база „Вејнрајт“ лоцирана во рурален дел на источна Алберта, е една од најзначајните канадски бази за воена обука.

Во неа е сместен Канадскиот центар за обука за маневри, а според пописот од 2021 година, во базата биле стационирани 1.310 воени и цивилни лица. Генерал Џени Карињан, началник на Генералштабот на канадските вооружени сили, изјави дека благосостојбата на воениот персонал и нивните семејства останува главен приоритет.

„Голема трагедија“

„Моите мисли се со сите погодени“, рече таа. Премиерката на Алберта, Даниел Смит, го опиша настанот како голема трагедија, додека канадскиот функционер Марк Карни преку социјалните мрежи изрази сочувство до семејствата на жртвите. „Во воената база Вејнрајт во Алберта се случи сериозен инцидент, кој резултираше со голем пожар.

Нашите мисли се со сите храбри мажи и жени погодени од оваа несреќа“, напиша Карни. Други политичари, како што се пратеникот Дејн Лојд и лидерот на опозицијата Пјер Поливр, им се заблагодарија на службите за итни случаи и повикаа на молитви за жртвите и нивните семејства.

Извор: Индекс.хр

Тагови: експлозија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер