Технологија

Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни

Главниот проблем со помалите беспилотни летала на бојното поле е токму нивната големина и фактот што тие се практично нечујни.

Ал Џазира Балканс

Руската агресија врз Украина, која трае веќе две и полгодини, покажа дека фундаментално е променет начинот на модерното војување, но и планирањето на воените операции. Од почетокот на конфликтот, и Украина и агресорот Русија во голема мера се потпираат на балистички ракети, бомбардирање цели од воздух, а особено на беспилотни летала (UAV) и помали беспилотни летала.

Слична е ситуацијата и во Појасот Газа, каде беспилотните летала се еден од столбовите на воените операции. Дроновите се релативно евтин начин за собирање информации и снимање од воздух (Aerial SIGINT). Тековните конфликти, првенствено во Украина, исто така покажаа дека екстремно евтините беспилотни летала (под 1.000 долари) од производители како DJI и Autel Robotics можат исклучително лесно да се модифицираат за да носат помали гранати и бомби, како и за т.н. ласерски означувач на цели (LTD) за поголеми наведувани проектили земја-земја и воздух-земја.

Главниот проблем со помалите беспилотни летала на бојното поле е токму нивната големина и фактот што тие се практично нечујни. Исто така, нивната големина им овозможува да летаат со сосема различни карактеристики отколку кога станува збор за борбени авиони, хеликоптери и летала. Мал (извидувачки или вооружен) дрон може да лебди во место, да се спушти и повторно да полета многу брзо и да користи природни елементи (како што се дрвја, шуми и вегетација) за да ја намали можноста за откривање.

Видливо само кога е предоцна

Друга причина за нивната „невидливост“ се материјалите од кои се направени - најчесто пластика, со делови направени од лесни метали или легури. Таквите материјали или тешко се откриваат на најновите радарски системи и системи за набљудување на бојното поле (било да се тие оптички, термички - FLiR или инфрацрвени), или пак имаат исклучително мал „радарски пресек“ и на екраните се гледаат како птица.

Искуствата од Украина покажаа дека дури и кога е забележан или откриен дрон, обично е веќе доцна - тој или веќе ја снимил позицијата на непријателот, или фрлил граната врз нив. Украинските канали на Телеграм се полни со видеа од беспилотни летала кои фрлаат гранати врз руските позиции кои не го ни забележуваат дронот.

Последнава година многу е застапена и таканаречената употреба на печатени дронови. Со користење на методот „3D printing“, за кратко време можат да се направат „прилагодени дронови“, со прецизно дефинирани способности за носење специфични гранати, па дури и модифицирани противтенковски мини. Ваквите „3D печатени дронови“ се дури и поевтини од комерцијалните, а се и „за еднократна употреба“ - нивното евентуално соборување не е голема загуба.

Уште поинтересно е што е создадена цела индустрија околу „3D дронови“, а преку специјализирани онлајн продавници можете да добиете различни типови на мотори, камери, безжични контролери и други делови за овие авиони. Самиот дизајн на „3D дронови“ обично може слободно да се преземе од Интернет во форма на специјални датотеки .obj и .stl, а подоцна да се произведе „сериски“ или дополнително да се измени нивниот дизајн.

Како да се откријат рано?

Поради сето ова, радарите DD-SR и комбинираните системи со оптички сензори за откривање и рано предупредување на беспилотни летала и беспилотни летала брзо се развиваат во последните години. Некои од нив се базираат на инфрацрвена спектроскопија, т.е. на фактот дека дронот секогаш ќе се разликува по топлина од околината поради неговата електроника. Иако е многу точен, овој метод бара и дронот да биде релативно блиску, само неколку километри.

Друг принцип за откривање е употребата на оптички сензори со екстремно висока резолуција (поголема од 100 мегапиксели), со т.н. Откривање фаза по пиксел на промена на сликата, што обично значи дека се работи за вештачки авион, а не за птица или за атмосферски феномен. Компанијата HGH развива цела палета на производи за откривање на мали предмети, и во воздух и во море. Нивните системи „Spynel“ нудат т.н виртуелен хоризонт за набљудувања и можност за скенирање на околината во 360 степени. Системите се базираат на употреба на сензори SWiR и MWiR (инфрацрвени со кратки и средни бранови), кои, за разлика од класичните радари, не можат електронски да се заглават.

Другите новоразвиени системи се потпираат на фактот дека повеќето модерни беспилотни летала имаат далечински пилот и дека по заглавувањето или губењето на радио комуникацијата, повеќето од нив или слетуваат или се враќаат на точката на полетување. Ваквите системи се состојат од „рамни панели“, дизајнирани за што поголемо ширење на сигналот со цел да се покрие што поголем дел од теренот. Таквите системи работат на различни фреквенции што ги користат беспилотните летала за контрола на летот (433 MHz, 900 MHz и 1,2 и 1,5 и 2,4 GHz).

Системите како „Regulus“ работат на сличен принцип, но се дизајнирани првенствено да го нарушат GPS сигналот (сателитско водење) на дронот. Повеќето мали дронови (како и помалите UAV) користат GPS сигнал за ориентација во вселената и извршување на мисијата. „Regulus“ работи на таков начин што испраќа „погрешен“ GPS сигнал (GNSS spoofing) давајќи погрешни координати, и на тој начин може да го оневозможи или собори.

Следење до 100 независни цели истовремено

Системите како „Робин Ирис“ претставуваат нова генерација радари специјално развиени за откривање дронови. „Ирис“ се потпира на машинско учење (длабока невронска мрежа, DNN) за да ги разликува дроновите од птици и други феномени во воздухот. Има можност да скенира 360 степени, и да детектира дронови кои летаат со брзина до 100 километри на час. Системот е дизајниран да биде подвижен и тежи само околу 30 килограми, поради што се наоѓа во „радарската купола“ (Radome), за разлика од повеќето други радари кои мора да бидат во фиксна положба.

Сличен систем е „Echodyne Shield“. Припаѓа на релативно новата категорија на SDR (софтверски дефиниран радар), кој повеќето од своите функции ги извршува во софтвер на специјално дизајниран компјутер. Го користи и принципот на „мерење на времето на одговор на пулсот“ (пулс-доплер), за да може што попрецизно да открие мали цели.

Постои и опција за работа во „Ku-band“ спектарот на фреквенции (од 15,4 до 16,6 GHz), кои најчесто се користат во воздухопловството. На овој начин „Штитот“ може да ги открие сите беспилотни летала од „групата 3“ (мали до средни) на растојание од осум километри. Точноста е на ниво од само пет степени, а теоретски е можно да се следат до 100 независни цели истовремено.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Зошто некои мажи остануваат во врска иако не се емотивно присутни

Повлекувањето, молчењето и недостатокот на блискост често имаат длабоки причини, од стрес, нерешени проблеми до научени обрасци на однесување.

Во долгите врски и браковите не е невообичаено едниот од партнерите да делува физички присутен, но емотивно оддалечен. Според стручните лица за односи, ваквото однесување не мора нужно да значи и крај на љубовта или неверство, туку последица на различни животни околности, стрес или нерешени проблеми во односот.

Емотивната оддалеченост се развива постепено, поради што партнерите промената не ја забележуваат веднаш. Кога разговорите ќе станат површни, нежноста ќе исчезне, а заедничкото време повеќе не носи чувство на блискост, важно е да се открие причината, наместо да се носат избрзани заклучоци.

Според психологот Џона Готман од институтот Готман, мажите кои емотивно се отсутни, остануваат во врска поради овие пет причини.

Тешко ги изразуваат чувствата

Некои мажи од детството се научени да ги контролираат емоциите и да не покажуваат ранливост, сметајќи го тоа за слабост. Поради тоа делуваат ладно, резервирано и незаинтересирано, иако всушност имаат чувства кои не умеат и не сакаат да ги изразат.

Стресот ја одзема енергијата во односот

Проблемите на работа, финансискиот притисок или големите животни промени може да доведат до повлекување на личноста. Кога некој постојано е оптоварен во грижи, често му останува помалку енергија за нежност, разговор и емоционална поврзаност.

Насобраните проблеми ги оддалечуваат партнерите

Кога конфликтите постојано се одложуваат и не се решаваат преку отворен разговор, меѓу партнерите може да се создаде емоционален ѕид. Наместо разговор, некои избираат молк и повлекување, што со тек на време дополнително ги оддалечува партнерите.

Остануваат поради чувство на обврска

Понекогаш мажите остануваат во односот поради децата, заедничкиот живот, финансиската стабилност или чувството на одговорност кон семејството. Иако и понатаму може да чувствуваат приврзаност кон партнерката, односот може да се претвори во заедница која функционира од навика наместо од емотивна блискост.

Ја изгубиле навиката за искрен разговор

Без отворена комуникација партнерите со тек на време може да престанат да ги делат своите мисли, желби и стравови. Кога ќе исчезне размената на емоции и кога разговорите ќе се сведат на секојдневни обврски, чувството на поврзаност може значајно да ослаби.

Магазин

Зошто жените носат поголем ментален товар во семејството?

За партнерскиот или семејниот живот да функционира, потребен е голем ментален напор што честопати останува незабележан. Станува збор за паметење ориентирано на иднината, која вклучува сè, од планирање на лекарски преглед и купување до усогласување на работните обврски и организирање на дружбите. Ова когнитивно оптоварување, познато како проспективна меморија, е од суштинско значење за стабилноста на врската, но неговата нееднаква распределба може да создаде фрустрација и стрес, пишува Psychology Today.

Проспективната меморија подразбира способност намерата да се спроведе во дело. Процесот честопати бара повеќекратно потсетување пред да се изведе. Понекогаш, некој надворешен знак ќе нè поттикне да извршиме задача - на пример, средба со соседот ќе нè потсети дека треба да доставиме пакет кој погрешно бил доставен на нашата адреса.

Во контекст на врските и семејствата, оваа ментална работа се одвива во четири фази: планирање, потсетување себе и другите, извршување на задачата и на крај, проценка на извршената задача. Бидејќи овој напор е претежно невидлив за оние околу нас, може да се смета за невидлива работа.

Поделба на менталниот товар во семејството

Во студија од 2022 година, психолозите Ерин Харингтон и Селинда Рис-Меланкон ја анализирале распределбата на проспективната меморија во домаќинствата со деца. Во прашалниците, родителите го оцениле сопствениот напор и напорот на партнерот при планирање, потсетување, извршување и оценување на задачите поврзани со децата и самиот партнер.

Различни перцепции на татковците и мајките

Резултатите покажале значителен јаз. Татковците сметале дека поделбата на работата е рамноправна. Мајките, пак, изјавиле дека носат значително поголем когнитивен товар, особено во задачите поврзани со децата. Интересно е што проценките на мајките за придонесите на татковците се поклопувале со она што татковците го навеле. Сепак, татковците значително го потцениле напорот што го вршат мајките.

Анализата потврди дека мајките навистина извршуваат поголем дел од проспективната меморија, особено во почетните фази на планирање и потсетување. Сличен образец се повторил и кај задачите поврзани со партнерите - мајките сметале дека почесто им помагаат на своите партнери отколку што тоа го перципирале татковците.

Истражувањето спроведено од Линдзи Робертсон, Тамара Андерсон и Кристина Ким, исто така, потврдило дека мајките извршуваат постојана ментална работа за да го одржат домаќинството во функција.

Причини за нерамнотежата

Се поставува прашањето зошто постои таков јаз во перцепцијата и зошто когнитивниот товар кај мајките е поголем. Одговорот е веројатно поврзан. Една претпоставка е дека татковците едноставно не забележуваат голем дел од менталната работа што ја извршуваат мајките.

Овде не се работи за намерно избегнување одговорност, туку за тоа дека татковците го потценуваат трудот на својата партнерка и сопствениот придонес го прилагодуваат на таа погрешна проценка.

Видливи и невидливи задачи

Студијата на Робертсон и нејзините колеги попрецизно ги дефинира разликите. Менталниот напор на татковците се однесува на конкретни и видливи задачи, како што е косењето трева или фрлањето ѓубре. Мајките, од друга страна, се одговорни за различни помали, невидливи задачи, како што се организирање на семејниот распоред, следење на земањето лекови или плаќањето сметки на време.

Една мајка во студијата ги опишала своите задачи како „работа во позадина“ што бара постојано ментално присуство. Исто така навела дека нејзиниот сопруг почнал да го разбира нејзиниот когнитивен напор дури кога му го објаснила користејќи деловна терминологија. Ова сугерира дека партнерите можеби не ја ценат менталната работа ако не видат колку често се планираат и поддржуваат семејните активности.

Како да се балансира менталниот товар

Наместо да се потпираат на помнењето, семејствата можат да користат алатки како заеднички календар, список со обврски и задачи. Така сите членови во домаќинството би биле информирани за обврските и ќе се намали притисокот врз одреден поединец.

Партнерите можат да се согласат меѓусебно да се потсетуваат на задачите. Овој пристап ја поттикнува соработката и ја зголемува веројатноста дека обврската ќе биде исполнета. Дигиталните алатки можат да ја преземат и улогата на потсетници. Можете да поставите аларми за дневните обврски или да користите потсетник базиран на локацијата, што ќе се активира, на пример, кога ќе пристигнете во продавница.

За алатките, како на пример, календарот да биде корисен, прво е потребно да се идентификуваат и наведат сите мали, често неформални задачи што го оптоваруваат памтењето. Првиот чекор е овие обврски да се направат видливи. Клучно е да разговара редовно за менталниот труд во домаќинството. Овие разговори треба да се сметаат за важна обврска и да се внесат во заедничкиот календар.

Видлива работа за поздрав однос

Планирањето, потсетувањето, извршувањето и анализата на семејните обврски ја сочинуваат невидливата работа што ги одржува односите. Кога овој ментален напор станува видлив и кога партнерите отворено зборуваат за тоа, се отвора простор за подобра комуникација, пофер поделба и, на крајот, за посилен однос и постабилно семејство.

Судбина

Крокодил го држел еден час во вилиците пред шокираните посетители во зоолошка, не можел ниту да вреска (ВИДЕО)

Вработен во зоолошка градина почина откако беше брутално нападнат од крокодил пред десетици посетители, кои беспомошно гледаа повеќе од еден час како животното му ги држи нозете во вилиците.

Нападот се случил вчера во Паркот за авантури во Порт Морсби, главниот град на Папуа Нова Гвинеја, додека работникот го хранел крокодилот, објави Дејли Меил.

Човекот бил во ограден простор кога крокодилот нападнал и го влечел во водата.

Драматичното видео кое стана вирално на социјалните мрежи го покажува работникот делумно потопен во базенот додека крокодилот ги држи нозете во вилиците. Група преплашени посетители се собрале околу него.

Еден од нив влечел долг столб низ оградата за да може работникот да се фати за него и да го спречи крокодилот да го влече понатаму во водата.

Очевидецот Гибсон Џон изјавил за австралискиот ABC дека сè започнало кога работникот донел кокошка за да го нахрани крокодилот.

Потоа животното го нападнало и се обидело да го одвлече во базенот.

Џон повикал брза помош, но ситуацијата била исклучително тешка бидејќи присутните не можеле да му се приближат на човекот без самите да станат жртви на крокодилот.

Според него, обезбедувањето немало огнено оружје, па на работникот му била дадена мала метална шипка со која се обидел да се одбрани додека чекале полиција и брза помош.

Според сведочењето на Џон, крокодилот ги држел нозете на несреќниот човек во вилиците повеќе од еден час. Работникот имал толку силни болки што, според очевидци, не можел ниту да вреска. Едвај можел да зборува.

„Не направив ништо лошо“, биле единствените зборови што Џон успеал јасно да ги чуе од него за време на неговата агонија.

Потоа посетителите биле отстранети од зоолошката, а полицијата и брзата помош пристигнале на местото на настанот. Полицајците го застрелале крокодилот за конечно да го ослободат работникот од вилиците.

Според очевидци, човекот ја изгубил едната нога во нападот. Тој бил итно префрлен во Општата болница „3 Мајл“, каде што лекарите се обиделе да му го спасат животот.

И покрај нивните напори, работникот им подлегнал на повредите околу 7 часот наутро во неделата. Неговиот идентитет сè уште не е објавен. Се верува дека работел во Паркот за авантури околу две години.

Паркот е затворен до понатамошно известување по трагедијата, додека вработените се подготвуваат за погребот на нивниот колега.

Адвенчр Парк редовно организира хранење на крокодили пред посетителите, а претходните снимки и фотографии од социјалните медиуми покажаа вработени во близок контакт со животните.

Сè уште не е познато дали трагедијата ќе доведе до истрага за безбедносните процедури на паркот.

Тагови: зоолошката крокодил