Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни - Канал 5

Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни

Главниот проблем со помалите беспилотни летала на бојното поле е токму нивната големина и фактот што тие се практично нечујни.

Големите системи против малите летала: Ни дроновите веќе не се семоќни

Ал Џазира Балканс

Руската агресија врз Украина, која трае веќе две и полгодини, покажа дека фундаментално е променет начинот на модерното војување, но и планирањето на воените операции. Од почетокот на конфликтот, и Украина и агресорот Русија во голема мера се потпираат на балистички ракети, бомбардирање цели од воздух, а особено на беспилотни летала (UAV) и помали беспилотни летала.

Слична е ситуацијата и во Појасот Газа, каде беспилотните летала се еден од столбовите на воените операции. Дроновите се релативно евтин начин за собирање информации и снимање од воздух (Aerial SIGINT). Тековните конфликти, првенствено во Украина, исто така покажаа дека екстремно евтините беспилотни летала (под 1.000 долари) од производители како DJI и Autel Robotics можат исклучително лесно да се модифицираат за да носат помали гранати и бомби, како и за т.н. ласерски означувач на цели (LTD) за поголеми наведувани проектили земја-земја и воздух-земја.

Главниот проблем со помалите беспилотни летала на бојното поле е токму нивната големина и фактот што тие се практично нечујни. Исто така, нивната големина им овозможува да летаат со сосема различни карактеристики отколку кога станува збор за борбени авиони, хеликоптери и летала. Мал (извидувачки или вооружен) дрон може да лебди во место, да се спушти и повторно да полета многу брзо и да користи природни елементи (како што се дрвја, шуми и вегетација) за да ја намали можноста за откривање.

Видливо само кога е предоцна

Друга причина за нивната „невидливост“ се материјалите од кои се направени - најчесто пластика, со делови направени од лесни метали или легури. Таквите материјали или тешко се откриваат на најновите радарски системи и системи за набљудување на бојното поле (било да се тие оптички, термички - FLiR или инфрацрвени), или пак имаат исклучително мал „радарски пресек“ и на екраните се гледаат како птица.

Искуствата од Украина покажаа дека дури и кога е забележан или откриен дрон, обично е веќе доцна - тој или веќе ја снимил позицијата на непријателот, или фрлил граната врз нив. Украинските канали на Телеграм се полни со видеа од беспилотни летала кои фрлаат гранати врз руските позиции кои не го ни забележуваат дронот.

Последнава година многу е застапена и таканаречената употреба на печатени дронови. Со користење на методот „3D printing“, за кратко време можат да се направат „прилагодени дронови“, со прецизно дефинирани способности за носење специфични гранати, па дури и модифицирани противтенковски мини. Ваквите „3D печатени дронови“ се дури и поевтини од комерцијалните, а се и „за еднократна употреба“ - нивното евентуално соборување не е голема загуба.

Уште поинтересно е што е создадена цела индустрија околу „3D дронови“, а преку специјализирани онлајн продавници можете да добиете различни типови на мотори, камери, безжични контролери и други делови за овие авиони. Самиот дизајн на „3D дронови“ обично може слободно да се преземе од Интернет во форма на специјални датотеки .obj и .stl, а подоцна да се произведе „сериски“ или дополнително да се измени нивниот дизајн.

Како да се откријат рано?

Поради сето ова, радарите DD-SR и комбинираните системи со оптички сензори за откривање и рано предупредување на беспилотни летала и беспилотни летала брзо се развиваат во последните години. Некои од нив се базираат на инфрацрвена спектроскопија, т.е. на фактот дека дронот секогаш ќе се разликува по топлина од околината поради неговата електроника. Иако е многу точен, овој метод бара и дронот да биде релативно блиску, само неколку километри.

Друг принцип за откривање е употребата на оптички сензори со екстремно висока резолуција (поголема од 100 мегапиксели), со т.н. Откривање фаза по пиксел на промена на сликата, што обично значи дека се работи за вештачки авион, а не за птица или за атмосферски феномен. Компанијата HGH развива цела палета на производи за откривање на мали предмети, и во воздух и во море. Нивните системи „Spynel“ нудат т.н виртуелен хоризонт за набљудувања и можност за скенирање на околината во 360 степени. Системите се базираат на употреба на сензори SWiR и MWiR (инфрацрвени со кратки и средни бранови), кои, за разлика од класичните радари, не можат електронски да се заглават.

Другите новоразвиени системи се потпираат на фактот дека повеќето модерни беспилотни летала имаат далечински пилот и дека по заглавувањето или губењето на радио комуникацијата, повеќето од нив или слетуваат или се враќаат на точката на полетување. Ваквите системи се состојат од „рамни панели“, дизајнирани за што поголемо ширење на сигналот со цел да се покрие што поголем дел од теренот. Таквите системи работат на различни фреквенции што ги користат беспилотните летала за контрола на летот (433 MHz, 900 MHz и 1,2 и 1,5 и 2,4 GHz).

Системите како „Regulus“ работат на сличен принцип, но се дизајнирани првенствено да го нарушат GPS сигналот (сателитско водење) на дронот. Повеќето мали дронови (како и помалите UAV) користат GPS сигнал за ориентација во вселената и извршување на мисијата. „Regulus“ работи на таков начин што испраќа „погрешен“ GPS сигнал (GNSS spoofing) давајќи погрешни координати, и на тој начин може да го оневозможи или собори.

Следење до 100 независни цели истовремено

Системите како „Робин Ирис“ претставуваат нова генерација радари специјално развиени за откривање дронови. „Ирис“ се потпира на машинско учење (длабока невронска мрежа, DNN) за да ги разликува дроновите од птици и други феномени во воздухот. Има можност да скенира 360 степени, и да детектира дронови кои летаат со брзина до 100 километри на час. Системот е дизајниран да биде подвижен и тежи само околу 30 килограми, поради што се наоѓа во „радарската купола“ (Radome), за разлика од повеќето други радари кои мора да бидат во фиксна положба.

Сличен систем е „Echodyne Shield“. Припаѓа на релативно новата категорија на SDR (софтверски дефиниран радар), кој повеќето од своите функции ги извршува во софтвер на специјално дизајниран компјутер. Го користи и принципот на „мерење на времето на одговор на пулсот“ (пулс-доплер), за да може што попрецизно да открие мали цели.

Постои и опција за работа во „Ku-band“ спектарот на фреквенции (од 15,4 до 16,6 GHz), кои најчесто се користат во воздухопловството. На овој начин „Штитот“ може да ги открие сите беспилотни летала од „групата 3“ (мали до средни) на растојание од осум километри. Точноста е на ниво од само пет степени, а теоретски е можно да се следат до 100 независни цели истовремено.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СДСМ: ВМРО-ОКГ се фали со туѓи резултати, а економијата тоне

ВМРО-ОКГ се фали со извоз на земјоделски производи од 417 милиони евра.

СДСМ: ВМРО-ОКГ се фали со туѓи резултати, а економијата тоне

Тие резултати ги остварија земјоделците. Сами. Со мака.

Без вистинска поддршка од државата.

Субвенциите доцнат или ги нема. Откупот е намален.

ИПАРД е блокиран. Горивото и ѓубривата поскапеа, а мерки немаше.

Земјоделците работат во тешки услови, а власта сега ги презентира нивните резултати како свој успех.

Да имаше државата реална политика, Македонија повторно би можела да го храни регионот.

Наместо тоа - изолација и фалби со туѓата работа.

Eкономски колапс во Македонија.

За две години оваа власт:

• ја задолжи државата со околу 2,5 милијарди евра,

• странските инвестиции паднаа за повеќе од 60%,

• минималната плата не е зголемена,

• потрошувачката кошница продолжи да расте,

• инфлацијата ги топи платите и пензиите,

• младите масовно ја напуштаат земјата.

Владата нема резултати. Има само пропаганда.

Се фали со туѓи успеси, а сопствените промашувања ги крие зад бројки и спинови.

Земјоделците работат.

Граѓаните преживуваат а ВМРО-ОКГ се фали.

Тоа е целата економска политика на оваа власт, се наведува во партиската реакција.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Тушевска: ВМРО-ДПМНЕ инвестира во иднината на македонското земјоделство

ВМРО-ДПМНЕ инвестира во иднината на македонското земјоделство, преку реализација на капитални проекти, модернизација и силни институции.

Тушевска: ВМРО-ДПМНЕ инвестира во иднината на македонското земјоделство

Покрај стабилизацијата на секторот, во изминатите две години силен фокус ставивме на капиталните инвестиции, модернизацијата и изградбата на функционални институции.

Затекнавме нереализирани кредити и проекти што со години стоеја во место, кредитот од германската банка KfW, вреден 80 милиони евра, пет години не бил реализиран, а државата плаќала милионски пенали, додека кредитот од Светската банка за модернизација на земјоделството, имаше реализација помала од 10 проценти.

Денес состојбата е целосно променета и посветено се работи на модернизација на земјоделството, така за логистичко-дистрибутивниот центар во Скопје веќе е завршена постапката за избор на изведувач, а центарот ќе биде изграден до крајот на 2027 година, додека во Струмица се подготвува изградбата на современ центар за сортирање и складирање на земјоделски производи.

Паралелно, се воспоставува интегриран дигитален систем за управување со земјоделското земјиште, а во делот на државното земјоделско земјиште склучени се повеќе од 2.100 договори за околу 6.000 хектари, а ослободени се дополнителни 2.000 хектари кои во најскоро време ќе им бидат ставени на располагање на земјоделците.

Во водостопанството обезбедивме финансиска стабилност, инвестиции и забрзана реализација на капиталните проекти, за што во 2025 година е доделена финансиска поддршка од 132 милиони денари.

По цели шест децении, се исчисти езерото Младост, додека површините под наводнување се зголемени од околу 14.000 на 17.700 хектари и откочени се проектите за браните Конско и Речани, хидросистемот Равен – Речица, системите за наводнување Колибари, Сарај и Турија, проектот Злетовица. Обезбедени се и европски средства за нови системи во Сопот и Новаци, додека проектите за системите за наводнување Страиште и Пепелиште, веќе се во активна фаза, со избрани постапки и подготовка за изградба.

Во делот на шумарството, од претпријатие кое работеше со загуба и неисплатени плати, денес има профит од 10 милиони денари и нов дигитален систем за следење на шумските ресурси, што значително ја подобрува контролата и транспарентноста.

Во ловството, склучени се 71 нов договор за концесија на ловишта, а во рибарството по долг застој повторно е реализирано порибување на Охридското Езеро со околу еден милион единки охридска пастрмка.

Паралелно на ова се работеше и на законските реформи, при што подготвени се новите закони за земјоделско земјиште, земјоделство и рурален развој, уредување на пазарите и шумите, како и воспоставување револвинг фонд за откуп на земјоделски производи.

Резултатите се јасни и видливи, од проекти што со години стоеле во место, денес имаме активни градилишта, нови инвестиции, модернизација и институции што работат во интерес на граѓаните и во таа насока ВМРО-ДПМНЕ ќе продолжи со политики што носат развој, инвестиции и силно македонско земјоделство, рече Јулија Тушевска, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ.

YouTube video

.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Младеновска: Клековски призна: „Црвените светла“ се запалиле предоцна во Гостивар - оставка веднаш!

Министерот за здравство Сашо Клековски  призна дека „црвените светла“ се запалиле со задоцнување во Гостивар.

Младеновска: Клековски призна: „Црвените светла“ се запалиле предоцна во Гостивар - оставка веднаш!

Клековски призна дека институциите задоцниле, ама не затоа што сакаше да ја каже вистината туку затоа што не може да ја сокрие непособноста.

Во болницата во Гостивар веќе помош побарале над 4.000 граѓаните, се разболеа затоа што „црвените светла“ на Мицкоски и Клековски се вклучија предоцна.

Ова признание на Клековски не ја намалува вината, туку ја потврдува. Ова е признание за целосен колапс на системот под водство на Мицкоски и неговата криминална организација.

Колку време му требаше на Клековски да признае дека задоцнија со реакција, дека потфрлија во тоа што е основна обврска на секоја Влада - да се грижи и да ги штити граѓаните?

22 дена Гостиварчани пиеле загадена вода - илјадници граѓани се разболеа.

Денови поминаа откако прогласија епидемија и дека водата е неисправна во повеќе населени места.

Денови поминаа откако уште во 6 други градови и населени места водата е исто така загадена.

Денови откако белата пена почна да тече низ Лепенец и Вардар. Денови откако институциите велеа дека ќе дојдат „за пет дена“ да ја проверат водата.

Кога веќе призна за Гостивар, Клековски треба да признае и за водата во Болницата за белодробни болести во Лешок, наместо да ги извртува фактите и да предизвикува катастрофа.

Анализата во Лешок е направена од Центарот за јавно здравје во Тетово, согласно Националната годишна програма. Резултатот е пратен до Агенцијата за храна и до Министерството за здравство.

Прашањето е дали постапиле овие институции кога го добиле резултатот или повторно црвените светла задоцниле? Дали се известени пациентите, персоналот, дали се презеле мерки за нивна заштита?

Или и во овој случај ќе се чека да поминат денови, па откако ќе ескалира проблемот ќе слушаме признавања дека системот затаил?

Опасни се изјавите на Клековски со кои сака да го релативизира проблемот.

Вели диспанзери имало во Лешок, а како се одржува хигиената во болницата? Со каква вода медицинскиот персонал ги мие рацете?

Со каква вода се одржува личната хигиена на пациентите што се хоспитализирани?

Ниту едно признание нема да ги заштити граѓаните ако по него не следуваат оставки и одговорност.

Признанието на Клековски не дојде од совест.

Дојде затоа што веќе секој граѓанин со свои очи ја виде вистината - оваа власт им го загрози здравјето, ја отру државата.

И сега, кога конечно признаа, кој ќе одговара за задоцнетите реакции, за загрозеното здравје на граѓаните?

Мицкоски? Клековски?

Граѓаните немаат ништо од ова признание за црвените светла. Не се виновни црвените светла, туку луѓето што носат одлуки. А одговорност сè уште никој не ја презема.

Мора да има целосно утврдување на одговорноста, оставки од Клековски, Андоновска, Миланов и итни контроли и анализи на квалитетот на водата во целата држава, рече Рената Младеновска – членка на Извршниот одбор на СДСМ.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер