Обвинителите тврдат дека преку изградбата на четири луксузни куќи во близина на Киев, секоја со површина од околу 1.000 квадратни метри, за четири години се испрани речиси девет милиони долари, пишува „Киев Индепендент“.

Според Националното биро за борба против корупцијата на Украина (НАБУ) и Специјализираното обвинителство за борба против корупцијата (САПО), куќите наводно биле наменети за поранешниот вицепремиер Олексиј Чернишов, претприемачот Тимур Миндич и поранешниот шеф на Кабинетот на претседателот Андриј Јермак. Сите тројца, заедно со уште четири лица, беа обвинети во овој случај.

Истата група луѓе се најдоа под истрага во случајот од 100 милиони долари во кој е вклучен државниот нуклеарен монопол „Енергоатом“. Полициски извор за „Киев Индепендент“ изјавил дека осомничените во случајот „Енергоатом“ наводно му дале пари на тогашниот заменик-премиер Чернишов за да изгради луксузни куќи во близина на Киев, поврзувајќи ги двата случаи.

За каква градба станува збор?

Четирите приватни куќи се наоѓаат во Козин, елитна населба јужно од Киев, позната како дом на високи функционери, политичари и претприемачи. Трага од корупција меѓу високи функционери почна да се открива околу Чернишов, пријател на семејството Зеленски кој брзо напредуваше во политичката хиерархија.

Проектот започна во 2018 година, кога Чернишов беше коосновач на „Блум Девелопмент“. Во рок од една година, компанијата купи повеќе од четири хектари земјиште во Козин, а подоцна го прошири имотот. Пред да биде назначен за гувернер на Киевската област, Чернишов го префрли својот удел на својата сопруга, која формално ја напушти компанијата во 2023 година, додека тој ја водеше државната гасна компанија „Нафтогас“. Според канцеларијата за борба против корупцијата, за време на неговиот мандат како министер за заедници и територии (2020-2022), Чернишов и неговите соработници ја потцениле вредноста на земјиштето со цел да фаворизираат инвеститор во замена за поткуп. За возврат, тие наводно добиле значителни попусти за станови во новоизградени згради во вредност од над 346.000 долари. Овие дејствија, според НАБУ, ја оштетиле Украина за 24 милиони долари.

Истражителите тврдат дека приближно во исто време, Чернишов помогнал во започнувањето на проект за луксузно домување. Идејата се оформила во 2020 година, кога тој ги вклучил Миндич, а подоцна и Јермак во проектот. Проектите биле со кодно име R1, R2, R3 и R4 за да ги сокријат своите вистински сопственици, а покрај нив имало и петта, заедничка резиденција R0, посветена на спа-центар, базен и теретана.

Целото градилиште, кое се протега на повеќе од осум хектари, би можело да вреди над шест милиони долари. Активната фаза на изградба започна во мај 2020 година и дополнително се забрза кратко по почетокот на руската инвазија во 2022 година.

„Реков... полека повторно да ја започнеме работата. Мораме некако да продолжиме напред. Прозорците, покривот и ќерамидите треба да пристигнат наскоро... Сè беше веќе нарачано“, наводно Чернишов ѝ пишал на својата сопруга на 29 март 2022 година, додека борбите сè уште се воделе на периферијата на Киев. НАБУ, исто така, објави преписка што покажува како Јермак, поврзан со куќата R2, се распрашал кај дизајнерот за напредокот на работите неколку дена пред инвазијата.

Плашејќи се од разоткривање, Миндич наводно одлучил да ја запре изградбата во јули 2025 година, кратко откако Чернишов беше официјално обвинет за скандалот со корупција во земјиштето. Високиот антикорупциски суд на Украина во меѓувреме го заплени земјиштето и петте недовршени резиденции. Чернишов се соочува со вкупно три обвиненија и негира какво било кривично дело.

Како бил финансиран проектот?

Агенциите за борба против корупцијата тврдат дека куќите биле финансирани на два начина. Луѓе поврзани со Чернишов ја основале станбената задруга „Соњачни Берех“ (Сончев Брег), која собрала и користела дел од парите за изградбата. Истите овие луѓе наводно добивале пари за фиктивни услуги од фиктивни компании и фармацевтски компании. Овој метод сочинувал околу 10% од вкупното финансирање.

Сепак, поголемиот дел од средствата, дури 72%, наводно доаѓале од нелегални извори и биле исплатени во готово на работниците на градилиштето. Обвинителите тврдат дека повеќе од 8,9 милиони долари потрошени за проектот потекнуваат од мултимилионска корупциска шема поврзана со државниот нуклеарен монопол „Енергоатом“.

Според истрагата, високи функционери на „Енергоатом“ наводно земале мито од 10 до 15 проценти од изведувачите за да им обезбедат статус на добавувачи. Овие пари подоцна биле инвестирани во изградба на луксузни домови.

Дали четвртата куќа била наменета за Зеленски?

Истражителите сè уште не откриле за кого била наменета четвртата куќа, со кодно име Р1. Кон крајот на април, весникот „Украинска правда“ објави транскрипти од наводен разговор помеѓу Миндич и лице по име Наталија, вклучено во изградбата.

Според објавените транскрипти, Наталија вели дека фасадите на проектот „Андриј“ се веќе завршени и дека ограда сега ја одделува куќата на Миндич од „Вовина“, скратена форма на името Володимир.

Во разговорот, Миндич наводно го споменува и очекуваното пристигнување на Макс Донец, кој новинарите го идентификуваа како шеф на личното обезбедување на претседателот Зеленски. Шефот на НАБУ, Семен Кривонос, на 12 мај изјави дека Зеленски не бил вклучен во предистражната постапка во овој случај и дека како сегашен претседател е заштитен од кривично гонење. Кабинетот на претседателот одби да коментира за истрагата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.