Референдумот беше најавен во март, откако сегашната проевропска влада, предводена од социјалдемократите, која победи на изборите во 2024 година, објави референдум за обновување на преговорите за пристапување, објавува Ројтерс.

Исланд аплицираше за членство во ЕУ уште во 2009 година, откако глобалната финансиска криза силно ја погоди земјата. Сепак, тогашната евроскептична исландска влада ги прекина преговорите за пристапување во 2013 година.

Геополитичките притисоци го менуваат расположението

Исланд, нордиска земја со нешто помалку од 400.000 жители и членка на НАТО, се соочува со зголемен притисок да ги зајакне врските со европскиот континент. Сомнежите во посветеноста на Америка кон безбедноста на Европа и Исланд, сè посилното геополитичко ривалство на Арктикот и заканите на Вашингтон да ја преземе контролата врз Гренланд, арктички остров западно од Исланд, придонесоа за промената на расположението.

Рејкјавик веќе тесно соработува со Брисел во рамките на Европската економска зона (ЕЕА), а Исланд е исто така дел од Шенген зоната без внатрешни гранични контроли.

Дали Исланѓаните ќе одлучат да ги обноват преговорите за членство во ЕУ останува неизвесно, бидејќи анкетите покажуваат дека земјата е поделена по ова прашање.

Риболовот како точка на спор

Една од главните точки на спор во дебатата за можно членство во ЕУ е риболовот, односно задржувањето на контролата врз профитабилните риболовни подрачја, кои играат клучна улога во економијата на Исланд.

Доколку Исланѓаните го поддржат обновувањето на преговорите, земјата ќе се соочи со неколкугодишни преговори со Европската комисија, за време на кои ќе се оценува усогласеноста на исландското законодавство и стандардите со правниот имот на Европската унија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Поројот однесе сè пред себе додека стотици луѓе бегаа за да си го спасат животот. Сцените снимени од камерите за надзор брзо се проширија на социјалните мрежи и телевизиските екрани, но не и во Кина, пишува Би-Би-Си.

Речиси целосна блокада на медиумите

„Централниот државен дневен весник“ во Кина досега објави само една фотографија од настанот. Видеата тешко се наоѓаат на силно цензурираниот интернет во Кина, а објавите што опишуваат ненадејни поплави се исто толку тешко да се најдат.

Од среда, тие одзедоа стотици животи, а стотици луѓе сè уште се бараат. Пекинг започна голема операција за спасување со стотици служби за итни случаи, а операцијата сè уште е во тек. Претседателот Си Џинпинг одржа итен состанок со службениците за да ги координира напорите на терен.

Сепак, споредбата на содржината достапна на кинескиот интернет со она што остатокот од светот го виде во последните денови јасно го покажува обемот на кинеската цензура.

This is insane footage of the massive mudslide at the Nepal-China border earlier today: the mudslide, originating from Nepal, seems to have basically completely obliterated the border port in Gyirong (吉隆), Shigatse City, Tibet/Xizang.

We're likely looking at one of the worst…

— Arnaud Bertrand (@RnaudBertrand) August 26, 2026

Политички чувствителна област

Тибет, анектиран од Пекинг во 1950-тите, долго време се спротивставува на владеењето на Комунистичката партија. Со години, Кина ги потиснува протестите, понекогаш насилно, и се соочува со обвинувања за сериозни кршења на човековите права во будистичкиот регион.

Протераниот духовен водач Далај Лама се смета за сепаратист од Пекинг. Поради таквата историја, секое споменување на Тибет веднаш го привлекува вниманието на цензорите, а чувствителноста на кинеските власти во такви моменти е особено изразена.

Строго контролиран наратив

Иако секојдневно пристигнуваат нови информации за исчезнатите и мртвите, а Пекинг објавува вести за спасувачките операции, нема сведоштва на преживеани од Тибет. Речиси и да нема кориснички видеа што ги прикажуваат моментите од катастрофата или нејзините последици.

Во саботата, кинеските државни медиуми објавија нови снимки од спасувачки екипи како газат низ пустелија од кал и камења и повикуваат на можни преживеани. Нема информации за тоа што се случило потоа или кого успеале да спасат. Дури и гласовите на загрижените семејства на исчезнатите не можат да се слушнат, а стапувањето во контакт со луѓето во областа е речиси невозможно.

Лаура Бикер, дописничка на Би-Би-Си од Кина, вели дека како новинарка што известува од Северна Кореја, честопати ѝ било полесно да ги достигне луѓето во Пјонгјанг отколку во тибетскиот главен град, Ласа.

Приоритети на Пекинг

Во четврток вечерта, додека светските медиуми го покриваа уништувањето во Хималајската долина како главна вест, кинеската државна телевизија го започна централниот дневен весник со веста за објавувањето на новата книга од Си Џинпинг. На странските новинари не им е дозволено да патуваат во Тибет без дозвола од владата и имаат само неколку часа да соберат информации пред да се избришат снимките и да се замолчат гласовите.

Наместо тоа, тие мора да се потпрат на државните медиуми, кои досега се фокусираа на драматични спасувачки операции. Тоа не значи дека Пекинг не е загрижен. Кинескиот премиер Ли Ќијанг беше брзо испратен во регионот, ретка посета на вториот најважен човек во земјата веднаш по катастрофата.

Причината за воздржаната реакција е зачувување на стабилноста, за која Си најмногу се грижи. Комунистичката партија стравува дека катастрофата би можела да поттикне незадоволство, или поради реакцијата на владата или поради пропустите што доведоа до трагедијата.

Страв од обединување на Тибет

Властите, исто така, стравуваат дека трагедијата би можела да ги обедини луѓето, особено во заедница каде што религијата игра клучна улога. Иако долго време немало протести во регионот, тибетските групи во странство изразуваат загриженост за зголемената кинеска контрола.

Како пример, тие ги наведуваат новите закони за образование кои, според нив, ја ослабуваат улогата на манастирите и будистичката вера. Само неколку часа по катастрофата, локалната канцеларија на Комунистичката партија издаде известување со кое ги повикува членовите да се активираат.

Од нив се бара да помогнат во спасувањето и да им дадат поддршка на жителите, но и да вложат максимални напори за одржување на општествениот ред и обезбедување стабилност и јавна доверба. Се наведува дека оние што ќе се јават ќе бидат наградени, а оние што нема да успеат ќе бидат одговорни.

Ризици за локалното население

Според активистите за човекови права, Тибеќаните во регионот можат да бидат притворени или уапсени за разговор со новинари или објавување содржина што е спротивна на наративот на владата. Поради ова, за Тибеќаните надвор од регионот е исклучително тешко да дознаат што се случило со нивните роднини.

Меѓународната кампања за Тибет ја пофали работата на спасувачите, но истакна дека Пекинг ги отстранува снимките и информациите од социјалните мрежи. Таа ги повика кинеските власти да објават целосни и проверливи податоци за штетите и жртвите.

Минатата година, Би-Би-Си го посети малото гратче на работ на Хималајската висорамнина, каде што новинарите разговараа со монаси во манастирот Кирти, поранешен центар на отпорот кон Пекинг.

„Нам, Тибеќаните, ни се одземени основните човекови права“, рече еден монах. Тие рекоа дека живеат под постојан надзор и тврдат дека кинеската влада ги угнетува и прогонува Тибеќаните.

Пекинг негира кршење на правата и ги истакнува големите инвестиции во регионот. Сепак, луѓето во Кина нема да знаат многу за тоа што се случува во Тибет во моментов.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Економските резултати најдобро се мерат преку конкретни бројки, а бројките јасно покажуваат дека со Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ платите и пензиите растат значително побрзо, што директно придонесува за подобрување на животниот стандард и за поголема економска сигурност на граѓаните.

Ако направиме директна споредба со периодот на владеење на СДС и ДУИ, разликата е очигледна. Кога СДС дојде на власта, во јуни 2017 година просечната плата изнесувала околу 22.800 денари, а до периодот на заджување на власт, мај 2024 година достигнала 41.250 денари, што значи дека за период од седум години просечната плата се зголемила за повеќе од 18.400 денари, односно со просечен месечен раст од околу 220 денари.

За разлика од тоа, во јули 2024 година, кога Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ го презеде мандатот, просечната плата изнесувала околу 40.900 денари, додека во мај 2026 година достигнала над 49.500 денари, што претставува зголемување од околу 8.600 денари за само 23 месеци, односно просечен месечен раст од над 370 денари или околу 70%.

Ова покажува дека во периодот на оваа Влада, наспроти критиките на опозициската СДС, платите растат со значително поголема динамика.

Уште појасна е разликата кај пензиите, каде што политиките на Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ носат конкретно зголемување на месечните примања на пензионерите и поголема сигурност за оваа категорија граѓани. Во јуни 2017 година, просечната старосна пензија изнесувала помалку од 15.300 денари, а во мај 2024 година достигнала над 22.900 денари, што значи дека за седум години таа се зголемила за речиси 7.700 денари, односно за околу 90 денари.

Од друга страна, во јули 2024 година просечната старосна пензија изнесувала околу 22.850 денари, а во мај 2026 година достигнала над 29.700 денари, што претставува зголемување од повеќе од 6.800 денари за само 23 месеци, односно за околу 300 денари месечно или 325%. Ова е јасен показател дека пензиите, исто како и платите, во периодот на Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ растат со значително побрзо темпо во споредба со претходниот период на владеење на СДС и ДУИ.

Овие бројки се доказ дека економските политики даваат конкретни резултати и граѓаните можат директно да ги почувствуваат во своите семејни буџети.

Разликата меѓу двете политики е јасна, додека претходната власт ништо не направи, а имаше години на располагање да го подобри животниот стандард на граѓаните, Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ за значително пократок период успева да обезбеди посилен раст на приходите и да создава услови за повисок животен стандард.

Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ не застанува тука, туку продолжува со политики насочени кон повисоки плати и пензии, привлекување нови инвестиции, отворање нови работни места и создавање посилна и поконкурентна економија, се наведува во партиското соопштение.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.