Езеро што умира 60 години: Аралското Море стана пустина, тоа е закана за целиот свет (ФОТО) - Канал 5

Езеро што умира 60 години: Аралското Море стана пустина, тоа е закана за целиот свет (ФОТО)

Аралското езеро или море страда од суша веќе 60 години.

Езеро што умира 60 години: Аралското Море стана пустина, тоа е закана за целиот свет (ФОТО)

Се наоѓа на границата меѓу Казахстан и Узбекистан. Според анализата на податоците, во 1960 година, езерото било четврто најголемо езеро во светот, со површина од 68.000 квадратни километри, објави РТС.

Ако некогаш сте поминале покрај суво езерско дно среде лето, можеби сте забележале многу непријатен мирис што се издига од калта. Овој остар мирис е мешавина од гасови што се ослободуваат од почвата додека огромни количини органска материја - богата тиња, алги, растенија, распаѓачки животински остатоци и други материјали - се распаѓаат додека езерото се суши.

На поголем обем, овој феномен е многу посериозен проблем од само непријатниот мирис.

Во многу делови од светот, езерата толку многу се сушат што научниците предупредуваат дека би можеле да испуштаат доволно стакленички гасови за да се натпреваруваат со емисиите од согорувањето на фосилните горива.

Во нова студија објавена во списанието „Наука“, научниците велат дека Аралското Море - најголемото исушено езеро во светот - испуштило дури 204 мегатони (околу 225 милиони американски тони) јаглерод диоксид откако почнало да се суши во 1960-тите.

Но, можеби не е предоцна да се промени плимата

Денес, Аралското Море е солена пустелија, повеќе пустина отколку море. Но, не било секогаш така.

Неговото ниво на водата почнало нагло да опаѓа дури кога реките Аму Дарја и Сир Дарја биле пренасочени за да снабдуваат вода за брзорастечката индустрија за памук во Узбекистан.

До 1990-тите, езерото, некогаш четврто по големина во светот, било речиси непрепознатливо.

На негово место сега се наоѓа огромна солена пустина - поранешното езерско дно кое полека еродира под сонцето.

Студијата проценува дека помеѓу 1960 и 2022 година, исушеното море испуштило 204 мегатони јаглерод диоксид во атмосферата. Проценката се базира на истражувања на повеќе локации и анализа на примероци од јадрото собрани од исушеното езерско дно.

Исто така, постојат знаци на закрепнување на север, каде што казахстанската влада усвои мерки за управување со водите за да се осигури дека Сир Дарја продолжува да тече во Северното Аралско Море.

Нова студија сугерира дека повторното поплавување на целиот слив може да донесе огромни еколошки придобивки, не само за самото езеро, туку и за глобалната животна средина.

„Постои скриено јаглеродно богатство под Аралското Море“, вели биогеохемичарот Рафаел Марке од Шпанскиот национален истражувачки совет.

„Ако овие седименти останат изложени, јаглеродот ќе продолжи да се ослободува во атмосферата. Ако морето повторно се поплави, истиот тој јаглерод би можел од извор на емисии да стане дел од климатското решение.“

Според пресметките на истражувачите, повторното поплавување на езерското дно би можело да спречи ослободување на околу 165 мегатони јаглерод што сè уште е заробен во седиментите.

Студијата, исто така, откри дека речиси една петтина од емисиите на јаглерод од Аралското Море се ослободуваат затоа што ветерот ги носи седиментите од исушеното езерско дно - фактор што истражувачите претходно не го земале предвид.

„Кога езерото се суши, не се соочуваме само со хидролошки, еколошки или социоекономски проблем“, вели екологот Нурија Каталан од Шпанскиот национален истражувачки совет.

„Јаглеродниот циклус се менува и на начини кои досега во голема мера беа изоставени од климатските пресметки.“

Во меѓувреме, климатските промени ја зголемуваат загриженоста за иднината на водоснабдувањето на Аралското Море.

Аму Дарја и Сир Дарја се хранат со вода од топењето на глечерите во планините Тиен Шан и Памир. Како што овие глечери се повлекуваат поради затоплувањето на климата предизвикано од емисиите на фосилни горива, снабдувањето со вода веројатно ќе се намали, а преостанатата вода ќе испари долго пред да стигне до Аралското Море.

Иронично, подоброто управување со водата и обновувањето на езерата што се исушија поради човечки активности би можеле да станат важен дел од стратегијата за ублажување на климатските промени и зачувување на преостанатите глечери.

Аралското Море не е единствената внатрешна водна површина што луѓето ја исцрпиле во потрага по економска добивка. Исто така, тука се и Големото Солено Езеро и Солтонското Море во Соединетите Американски Држави, Каспиското Море, Урмија во Иран, Попо во Боливија и многу други.

Сите изгубени езера потенцијално придонесуваат за емисиите на јаглерод

„Нашата студија покажува дека заштитата на овие огромни резерви на јаглерод закопан во седименти, исто така, има значајна климатска вредност, што би можело да се вклучи во механизмите за финансирање базирани на јаглерод“, велат авторите на студијата.

„Ова дава нова перспектива, изразена на јазикот познат на климатските финансии и пазарите на јаглерод, и отвора нова дебата за тоа како би можело да се финансира повторното поплавување на овие езера“, веруваат научниците.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мајка му пукала во лице на својот 11- месечен син, па изјавила : Вредеше!

Жена од Ново Мексико се соочува со доживотен затвор откако властите велат дека го убила својот 11-месечен син откако го киднапирала за нејзиниот поранешен партнер да не може да биде со него.

Мајка му пукала во лице на својот 11- месечен син, па изјавила : Вредеше!

36-годишната Медлин Дејли се изјасни за виновна за убиство од прв степен за смртта на нејзиното дете, Базил Стонер, објави Канцеларијата на јавниот обвинител на 6-тиот судски округ на Ново Мексико.

Осудата е заснована на договор за признавање на вина, соопшти обвинителството, додека судијата што го водеше случајот рече дека посебно рочиште за изрекување на пресудата ќе се одржи подоцна бидејќи сакал повеќе време да го проучи случајот, објави „Law&Crime“.

Таткото на Базил и Дејли биле во врска до јули 2024 година, кога жената „побегнала и се обидела да ја скрие својата локација и раѓањето на бебето“, според кампањата GoFundMe што се чини дека е објавена на име на мажот.

Во месеците пред да се роди Базил на 8 јануари 2025 година, обвинетата наводно „случајно му праќала пораки (на таткото), кажувајќи му дека тој никогаш нема да биде дел од животот на нејзиното дете“. Таа и нејзиниот син се преселиле во „малиот град Тен Слип, Вајоминг, за да ја прекинат бременоста“, а мажот успеал да се смири со неа и „да присуствува на раѓањето на нивниот син“.

Сепак, односот на родителите повторно се влошил. Мајката Дејли наводно „одбила да разговара за името на детето, па дури и да дозволи презимето Стонер да биде наведено во изводот од матичната книга на родените“. Таа одбила да му дозволи да биде дел од животот на нејзиниот син, па таткото се обратил на суд, објави „Пипл“.

По судењето во округот Вашаки, Вајоминг, есента 2025 година, на таткото му било доделено заедничко старателство над Базил. „Тој планирал брзо да се префрли на распоред во кој тој ќе биде со него околу половина од времето“, а неговите први посети „поминале одлично“, соопшти добротворната организација.

Но, Дејли повторно е обвинета дека го криела Базил од својот татко. Човекот отишол на суд, а таа наводно му испратила СМС порака во која „го нарекла мртов татко, му рекла дека веќе почнала да го учи својот син да вика некого друг „тато“ и му рекла: „Ау, си кодошел“.“

Кога Дејли не се појавила на закажаното рочиште за посета во октомври, на таткото му бил доделен привремено итно старателство, објави весникот.

Тој никогаш повеќе не го видел својот син.

Дејли наводно избегала и завршила во Ново Мексико. Обвинителите рекле дека е издадена потерница за нејзино апсење за киднапирање, но добротворната организација рекла дека не е издадена „Амбер тревога“ бидејќи властите рекле дека нема докази за „непосредна опасност за детето“.

Некој наводно рекол дека Дејли престојувала во парк за камп-приколки во близина на Силвер Сити, Ново Мексико.

На 23 декември 2025 година, заменик-шерифот на округот Грант реагирал на местото на настанот и ја пронашол осомничената како се крие со својот син во приколка во близина на колибата каде што живеела.

Додека заменик-шерифите се обидувале да преговараат со мајката, таа наводно извадила пиштол од 9 мм, го насочила кон лицето на својот син и пукала. Полицијата подоцна ја привела. Во исказот таа изјавила : Вредеше!

Заменик-шерифите се обиделе да го спасат Базил, но тој бил прогласен за мртов.

Неговиот некролог го опишал како „среќно, бистро дете“ кое „најмногу уживало да биде надвор и да гледа животни“ и „имало посебна љубов кон боровинките“.

Според судските документи добиени од весникот со седиште во Вајоминг, Дејли била решена да го држи својот син подалеку од неговиот татко и неговото семејство. Таа тврдела дека Базил би бил во опасност „доколку таа излегла од таа приколка“ и дека нејзиниот татко „никогаш не сакал да има никаква врска со Базил, финансиски, физички или емоционално“. Обвинителството не објавило датум за закажаното изрекување на пресудата на обвинетата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ријана во Париз покажа што ќе се носи оваа есен

Ријана ја покажа својата интерпретација на францускиот стил во Париз оваа недела и ги објави клучните трендови за претстојната есен. 

Ријана во Париз покажа што ќе се носи оваа есен

Нејзината комбинација е базирана на два рафинирани класици кои, според сите очекувања, ќе доминираат во сезоната: мантил за дожд и фармерки во темно перести фармерки. Ова се едноставни, но ефективни парчиња кои заедно создаваат елегантен и модерен изглед, пишува InStyle.

Пејачката се одлучила за минималистичка елеганција, па затоа избрала едноставни, но рафинирани парчиња. Носи тесна маица, темни индиго фармерки со широки ногавици и класичен црн мантил за дожд. Додала препознатлив печат на целокупната комбинација со ледено-сини салонки со метален сјај.

Два клучни есенски тренда

Популарноста на мантилите за дожд расте повеќе од една година. Помодерна верзија со висока јака стана многу популарна, а трендсетерите од Њујорк ја прифатија како дел од својата гардероба. Затоа, не е изненадувачки што Ријана го избрала тој класик со првите навестувања на есента и го комбинирала со широки фармерки.

Како и мантилите за дожд, така и темниот тексас не е нов, бидејќи беше еден од водечките трендови минатата есен и зима. Причината за неговата популарност лежи во фактот што темната боја му дава на тексасот порафиниран изглед, за разлика од лежерните светли нијанси што се носат во пролет и лето. Индиго тексасот е едноставен, уреден и прилагодлив за разни пригоди, од ден до вечер, без оглед на кројот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Нови детали за мистериозната смрт на брачна двојка во џакузи на одмор во Шпанија- децата ги пронашле телата

Патрик Тобин и неговата сопруга Томасина биле пронајдени мртви во џакузи за време на одмор во Шпанија.

Нови детали за мистериозната смрт на брачна двојка во џакузи на одмор во Шпанија- децата ги пронашле телата

Патрик Тобин и неговата сопруга Томасина биле пронајдени мртви во џакузи за време на одмор во Шпанија, за која што се сомнева дека откажало поради неисправна пумпа што создава сила на вшмукување, објавува „Дејли меил“.

Телата на двајцата Тобини беа пронајдени од нивните деца, на возраст од 16 и 14 години, во вторник минатата недела во Вила Луна, имот со три спални соби управуван од комплексот Колина дел Сол. Цената на вилата наводно е околу 2.300 евра неделно.

Џакузито е дел од „оаза на приземје“, како што е опишано на веб-страницата, во шпанската вила што семејството ја изнајмило за својот одмор.

На едната страна од кадата има телевизор, додека од другата страна има панорамски поглед на Средоземното Море преку прозорци од подот до таванот.

Истражителите веруваат дека двојката можеби била жртва на редок феномен познат како „вшмукување“. Ова се случува кога силната сила на вшмукување на одвод во џакузи или базен го влече телото, косата или облеката на една личност под вода.

Обдукциите на Томасина Тобин, по потекло од округот Монаган во Ирска, и Патрик Тобин, кој е по потекло од Нов Зеланд, покажаа траги и гребнатини на телата, додека траги од крв беа пронајдени во матната вода од џакузито, заедно со силен мирис на хемикалии.

Можноста за убиство засега е исклучена. Немало знаци на насилно влегување на имотот, а блиските камери за надзор не регистрирале никаква сомнителна активност.

Според извештаите на медиумите од Шпанија, на телата на двете жртви биле пронајдени траги што се во согласност со вшмукување, но тие беа поизразени кај Патрик Тобин.

Сепак, локалните медиуми објавија различни информации за тоа што се случило. Некои извештаи укажуваат дека Патрик се обидел да ја спаси својата сопруга, но полицијата сè уште не ја потврдила оваа информација.

„Тестовите сè уште се во тек, но една од главните теории на кои се фокусираат истражителите е дека барем еден од нив починал откако западнал во неволја во водата поради прекумерно вшмукување создадено од механизмот за хидромасажа, додека другото лице го загубило животот за време на очајнички обид за спасување“, рече извор близок до истрагата.

Што се случило?

Семејството пристигнало во вилата Луна на 22 август на двонеделен одмор, а нивното враќање во Велика Британија било планирано за 6 септември. Според досегашните информации, телата на двојката биле пронајдени делумно надвор од џакузито, околу 17 часот минатиот вторник.

Полицијата првично ја истражувала можноста еден од двојката да бил електрифициран во малиот базен, но таа верзија оттогаш е отфрлена.

Официјалните резултати од обдукциите засега нема да бидат објавени, што е во согласност со практиката на шпанските власти.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер