Езеро што умира 60 години: Аралското Море стана пустина, тоа е закана за целиот свет (ФОТО) - Канал 5

Живот

Езеро што умира 60 години: Аралското Море стана пустина, тоа е закана за целиот свет (ФОТО)

Аралското езеро или море страда од суша веќе 60 години.

Езеро што умира 60 години: Аралското Море стана пустина, тоа е закана за целиот свет (ФОТО)

Се наоѓа на границата меѓу Казахстан и Узбекистан. Според анализата на податоците, во 1960 година, езерото било четврто најголемо езеро во светот, со површина од 68.000 квадратни километри, објави РТС.

Ако некогаш сте поминале покрај суво езерско дно среде лето, можеби сте забележале многу непријатен мирис што се издига од калта. Овој остар мирис е мешавина од гасови што се ослободуваат од почвата додека огромни количини органска материја - богата тиња, алги, растенија, распаѓачки животински остатоци и други материјали - се распаѓаат додека езерото се суши.

На поголем обем, овој феномен е многу посериозен проблем од само непријатниот мирис.

Во многу делови од светот, езерата толку многу се сушат што научниците предупредуваат дека би можеле да испуштаат доволно стакленички гасови за да се натпреваруваат со емисиите од согорувањето на фосилните горива.

Во нова студија објавена во списанието „Наука“, научниците велат дека Аралското Море - најголемото исушено езеро во светот - испуштило дури 204 мегатони (околу 225 милиони американски тони) јаглерод диоксид откако почнало да се суши во 1960-тите.

Но, можеби не е предоцна да се промени плимата

Денес, Аралското Море е солена пустелија, повеќе пустина отколку море. Но, не било секогаш така.

Неговото ниво на водата почнало нагло да опаѓа дури кога реките Аму Дарја и Сир Дарја биле пренасочени за да снабдуваат вода за брзорастечката индустрија за памук во Узбекистан.

До 1990-тите, езерото, некогаш четврто по големина во светот, било речиси непрепознатливо.

На негово место сега се наоѓа огромна солена пустина - поранешното езерско дно кое полека еродира под сонцето.

Студијата проценува дека помеѓу 1960 и 2022 година, исушеното море испуштило 204 мегатони јаглерод диоксид во атмосферата. Проценката се базира на истражувања на повеќе локации и анализа на примероци од јадрото собрани од исушеното езерско дно.

Исто така, постојат знаци на закрепнување на север, каде што казахстанската влада усвои мерки за управување со водите за да се осигури дека Сир Дарја продолжува да тече во Северното Аралско Море.

Нова студија сугерира дека повторното поплавување на целиот слив може да донесе огромни еколошки придобивки, не само за самото езеро, туку и за глобалната животна средина.

„Постои скриено јаглеродно богатство под Аралското Море“, вели биогеохемичарот Рафаел Марке од Шпанскиот национален истражувачки совет.

„Ако овие седименти останат изложени, јаглеродот ќе продолжи да се ослободува во атмосферата. Ако морето повторно се поплави, истиот тој јаглерод би можел од извор на емисии да стане дел од климатското решение.“

Според пресметките на истражувачите, повторното поплавување на езерското дно би можело да спречи ослободување на околу 165 мегатони јаглерод што сè уште е заробен во седиментите.

Студијата, исто така, откри дека речиси една петтина од емисиите на јаглерод од Аралското Море се ослободуваат затоа што ветерот ги носи седиментите од исушеното езерско дно - фактор што истражувачите претходно не го земале предвид.

„Кога езерото се суши, не се соочуваме само со хидролошки, еколошки или социоекономски проблем“, вели екологот Нурија Каталан од Шпанскиот национален истражувачки совет.

„Јаглеродниот циклус се менува и на начини кои досега во голема мера беа изоставени од климатските пресметки.“

Во меѓувреме, климатските промени ја зголемуваат загриженоста за иднината на водоснабдувањето на Аралското Море.

Аму Дарја и Сир Дарја се хранат со вода од топењето на глечерите во планините Тиен Шан и Памир. Како што овие глечери се повлекуваат поради затоплувањето на климата предизвикано од емисиите на фосилни горива, снабдувањето со вода веројатно ќе се намали, а преостанатата вода ќе испари долго пред да стигне до Аралското Море.

Иронично, подоброто управување со водата и обновувањето на езерата што се исушија поради човечки активности би можеле да станат важен дел од стратегијата за ублажување на климатските промени и зачувување на преостанатите глечери.

Аралското Море не е единствената внатрешна водна површина што луѓето ја исцрпиле во потрага по економска добивка. Исто така, тука се и Големото Солено Езеро и Солтонското Море во Соединетите Американски Држави, Каспиското Море, Урмија во Иран, Попо во Боливија и многу други.

Сите изгубени езера потенцијално придонесуваат за емисиите на јаглерод

„Нашата студија покажува дека заштитата на овие огромни резерви на јаглерод закопан во седименти, исто така, има значајна климатска вредност, што би можело да се вклучи во механизмите за финансирање базирани на јаглерод“, велат авторите на студијата.

„Ова дава нова перспектива, изразена на јазикот познат на климатските финансии и пазарите на јаглерод, и отвора нова дебата за тоа како би можело да се финансира повторното поплавување на овие езера“, веруваат научниците.

Тагови: езеро пустина

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Хали Бери го прославува 60-тиот роденден со жешки фотографии: „Не ми е гајле што мислат другите луѓе“

Хали Бери денес наполни 60 години, а го одбележа својот роденден со објава на Инстаграм во која уште еднаш покажа дека нема намера да ги крие своите години.

Хали Бери го прославува 60-тиот роденден со жешки фотографии: „Не ми е гајле што мислат другите луѓе“

Актерката сподели серија фотографии и накратко рече дека не ѝ е гајле за мислењата на другите луѓе.

Објавата брзо го привлече вниманието на нејзините следбеници, кои најчесто ѝ честитаа во коментарите и ја пофалија нејзината самодоверба.

„Не ми е гајле што мислат другите луѓе“

Бери напиша покрај фотографиите: „Не ми е гајле што мислат другите луѓе“, а нејзината објава собра повеќе од 600.000 лајкови за само 17 часа откако беше објавена.

Коментарите беа исполнети со пораки за поддршка. „Ова е апсолутно совршено“, напиша еден следбеник, додека друг напиша: „Не ти е гајле за ништо! Продолжи така, @halleberry!“

Еден корисник го опиша нејзиниот потег како симбол на слобода и самодоверба, додека друг напиша: „Шеесет години никогаш не изгледале подобро!“

Со години, таа зборува за стареењето

Бери отворено зборуваше за притисокот што жените го чувствуваат во врска со стареењето и очекувањето дека треба да останат млади што е можно подолго. Таа беше особено гласна за прифаќањето на промените што доаѓаат со возраста и потребата жените да престанат да се обидуваат да изгледаат помлади по секоја цена.

Во колумна за Опра Дејли пред две години, таа ги повика жените да „престанат да се обидуваат да останат во своите 30-ти засекогаш и да си дозволат да бидат стари колку што сте“.

„Мора да се прифатиме себеси, да ги прифатиме нашите тела како што се менуваат и нашите простори како што се менуваат“, напиша таа во тоа време. „Благословени сме што сме тука. Вистинската самодоверба, сексапил и моќ доаѓаат од сознанието дека стануваме подобри со секоја измината година“.

Актерката, исто така, се осврна на идејата дека жените губат вредност како што стареат. „Општеството ни кажува дека откако ќе достигнеме одредена возраст, повеќе не сме вредни, витални или важни. Дека сме бескорисни“, рече таа. „Но, мора да се спротивставиме и да кажеме „не“. Ја отфрлам таа теорија“.

„Се чувствувам самоуверено, силно и секси“

Бери пред две години изјави дека со нетрпение очекува да остари.

„Се чувствувам како најдобрата верзија од себе и мислам дека ќе бидам уште подобра на 60 години“, рече таа. Таа, исто така, зборуваше за тоа како посветува поголемо внимание на своето здравје и долговечност, што, како што рече, ѝ дава чувство на контрола врз нејзиниот живот. „Се чувствувам самоуверено, силно и секси. Помудра и попаметна сум од кога било досега“, рече таа во тоа време.

Сега, на нејзиниот 60-ти роденден, се чини дека решила да го покаже својот став на Инстаграм.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Хали Бери

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

„iPhone 18 Pro“ ќе биде многу поскап, но дали ќе има ист простор за складирање?

Се чини дека „iPhone 18 Pro“ би можел да биде значително поскап од сегашниот модел, а според новите извештаи, нема да има поголем основен капацитет за складирање.

„iPhone 18 Pro“ ќе биде многу поскап, но дали ќе има ист простор за складирање?

Тајванската истражувачка фирма „TrendForce“ проценува дека цената на компонентите за „iPhone 18 Pro“ ќе биде речиси 40 проценти повисока отколку за „iPhone 17 Pro“. И покрај ова, основниот модел на „iPhone 18 Pro“ наводно ќе има 256 GB внатрешна меморија, што моментално го нуди „iPhone 17 Pro“.

Ова значи дека капацитетот за складирање на моделот „Pro“ би изгледал вака:

• iPhone 16 Pro - 128 GB

• iPhone 17 Pro - 256 GB

• iPhone 18 Pro - 256 GB

„TrendForce“ не го спомена конкретно „iPhone 18 Pro Max“ во извештајот, но „Apple“ ги понуди моделите „Pro“ и „Pro Max“ со ист почетен капацитет за складирање за претходните две генерации, па се очекува дека истото би можело да важи и за новата генерација, објавува „MacRumors“.

Доаѓа повисока цена

Сепак, фактот дека основниот капацитет останува ист не значи дека цената ќе остане иста. Напротив, „TrendForce“ наведува дека зголемувањето на цените за моделот „iPhone 18 Pro“ е практично „неизбежно“, првенствено поради зголемените трошоци за компонентите.

Посебен проблем е меморијата. Цената на „RAM“ меморијата значително се зголеми поради моменталниот недостиг на мемориски чипови, додека се очекува цената на меморијата за складирање и новиот чип „A20 Pro“ исто така да се зголеми.

Според претходните информации, почетната цена на „iPhone 18 Pro“ во САД би можела да биде за 200 до 300 долари повисока од „iPhone 17 Pro“.

Во тој случај, „iPhone 18 Pro“ би можел да започне од дури 1.399 долари, додека почетната цена на „iPhone 18 Pro Max“ би можела да достигне 1.499 долари.

Извор: Б92

Тагови: iPhone 18 Pro

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Инвазија на роботакси во Европа – „Uber“ подготвува повеќе од 2.000 возила

„Uber“ и „Pony.ai“ денес објавија дека сакаат да воведат повеќе од 2.000 роботакси низ цела Европа и дека партнерството ќе се прошири на Блискиот Исток.

Инвазија на роботакси во Европа – „Uber“ подготвува повеќе од 2.000 возила

Двете компании веќе лансираа комерцијална услуга за роботакси во Загреб во март, каде што поддржаа 10 автономни возила од компанијата Верн, која е во сопственост на претприемачот Мате Римац, а новиот договор ќе воведе роботакси во уште четири европски градови кои сè уште не се наведени.

Голема флота што надминува 2.000 возила е важна за развојот на автономното возење бидејќи поголем број возила овозможува поголемо собирање податоци, поефикасно работење и полесен доказ за безбедноста пред регулаторите, објавува „CNBC“. Покрај тоа, поголемата достапност на роботакси може да охрабри повеќе корисници да почнат да го користат овој вид транспорт.

„Uber“ работи паралелно и со други кинески компании за автономно возење, како што е „WeRide“, со која планира пилот-програма за роботакси во Мадрид. „Waymo“ е светски лидер во оваа област, со возен парк од околу 5.000 возила, претежно во Соединетите Американски Држави.

„Waymo“ веќе тестира возни возила во Лондон и се подготвува да го прошири својот бизнис на други глобални пазари, а една од неговите цели е Токио. Целта на „Uber“ е да стане водечка светска комерцијална платформа за автономни возила, наместо самата да ја развива целата технологија за автономно возење.

Компанијата сака да ја користи својата платформа за поврзување на различни производители на роботски такси возила со корисниците, а во исто време да собира голема количина на податоци што можат да им помогнат на партнерите во понатамошниот развој на автономни системи.

Извор: Б92

Тагови: Uber

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер