Енергетска криза на Балканот: Во Македонија горивата до 30 отсто поевтини отколку кај соседите - Канал 5

Економија

Енергетска криза на Балканот: Во Македонија горивата до 30 отсто поевтини отколку кај соседите

Додека глобалната енергетска криза предизвикана од конфликтите на Блискиот Исток и во Украина продолжува да врши притисок врз светските берзи, Македонија се издвојува како земја со најповолни цени на горивата во целиот регион. 

Енергетска криза на Балканот: Во Македонија горивата до 30 отсто поевтини отколку кај соседите

Според анализата на „Би-би-си“ на српски јазик, цената на бензинот кај нас е за дури 24 отсто пониска отколку во Србија, додека кај дизелот разликата е уште подрастична – во Србија овој енергенс е поскап за над 30 проценти во однос на македонскиот пазар.

Како дел од мерките за заштита на стандардот на граѓаните, Владата на Македонија донесе одлука за намалување на данокот на додадена вредност (ДДВ) за бензинот и дизелот од 18 на 10 проценти. Оваа мерка, која стапи во сила на 23 март, има за цел да го ублажи ценовниот шок, а властите во Скопје најавија дека постои можност за нејзино продолжување доколку состојбата на пазарите остане нестабилна. Според специјализираната страница cene-goriva.com, Македонија е клучна дестинација за возачите од Србија и Грција токму поради пониските акцизи и државната регулација на цените.

Официјални цени во Македонија (Важат од 24.03.2026)

Според последните податоци на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ), малопродажните цени на нафтените деривати изнесуваат:

ЕУРОСУПЕР БС - 95: 86,5 ден/л

ЕУРОСУПЕР БС - 98: 88,5 ден/л

ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V): 95,5 ден/л

Масло за горење екстра лесно 1 (ЕЛ-1): 92,0 ден/л

Мазут М-1 HC: 51,073 ден/кг

Состојбата во регионот: Ограничувања и пазарни предизвици

За разлика од воспоставениот систем на единствени цени во Македонија, соседните земји воведуваат различни рестриктивни мерки за да се справат со енергетските предизвици:

Србија: Владата во Белград уште од март 2022 година применува неделно ограничување на цените. Актуелната максимална цена на евродизелот изнесува 213 динари (околу 112 денари), додека бензинот се продава за 188 динари (околу 99 денари). Поради високите трошоци, српските земјоделци добиваат субвенциониран дизел за да ја реализираат пролетната сеидба.

Босна и Херцеговина: Состојбата е дополнително усложнена поради внатрешната административна поделба. Двата ентитета – Федерацијата БиХ и Република Српска – ги ограничија трговските маржи на 0,25 конвертибилни марки по литар (0,5 евра), но контролата на терен е тешка. Инспекциите неодамна казнија секоја четврта бензинска пумпа во Република Српска и секоја трета во Кантонот Сараево. Забележан е феномен каде цените значително варираат дури и на пумпи во иста населба.

Словенија: Словенија стана првата земја-членка на Европската унија (ЕУ) која воведе порационална потрошувачка на гориво за да се решат нарушувањата предизвикани од американско-израелските напади врз Иран и нивната одмазда кон нивните сојузници во Персискиот Залив – поголемиот дел од главните играчи на светските енергетски пазари. Поради порастот на цените на горивото, Словенија се соочи со таканаречениот „туризам за гориво“, бидејќи возачите од соседните земји, особено од Австрија, ги користат предностите на пониските, регулирани цени во Словенија. Според последните мерки, возачите на приватни автомобили во Словенија максимално можат да купат 50 литри гориво дневно. Компаниите и земјоделците можат дневно да купат до 200 литри.

Хрватска: Премиерот на Хрватска, Андреј Пленковиќ, на 23 март објави нови мерки, меѓу кои и задржување на цените на струјата и гасот кои ќе важат до крајот на септември 2026 година. Како причина ја наведе „многу сериозната ситуација на Блискиот исток“.

Црна Гора: Од 23 март, цената на литар бензин (евросупер 95) во Црна Гора изнесува 1,52 евра, што е пораст од 9,4 отсто во однос на пред еден месец и дури 12,6 отсто во однос на цените од пред три месеца, според сајтот Globalpetrolprices.com. Бензин Евросупер 98 сега чини 1,56 евра по литар, што е поскапо за пет центи отколку досега.Поскапе и евродизелот.Евродизелот сега чини 1,57 евра по литар и е поскап за седум центи отколку пред две недели, објавија подгоричките „Вијести“.

Куповна моќ: Кој полни најмногу со една плата?

Иако Македонија има најниски цени по литар, куповната моќ варира низ регионот поради висината на примањата. Словенците со просечна плата од 1.650 евра можат да купат над 1.000 литри гориво. Хрватите со нивниот просечен доход полнат околу 940 литри дизел. Србија се наоѓа на средината со капацитет од 630 литри бензин, додека најлоша е состојбата во Босна и Херцеговина, каде со една просечна плата може да се купат помалку од 500 литри дизел.

Глобални закани и страв од рецесија

Светот со загриженост следи што се случува во Ормуската Теснина, преку која поминува петтина од светската нафта. Иранската контрола врз овој канал претставува стратешка закана за глобалното снабдување. Лари Финк, шеф на финансискиот гигант „Блекрок“ (BlackRock), предупредува дека доколку цената на нафтата достигне 150 долари по барел, тоа ќе предизвика глобална рецесија со длабоки последици врз светската економија, посочува „Би-би-си“ на српски јазик.

Извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол, оцени дека сегашната криза е потешка од нафтените шокови во 1970-тите. Тој нагласи дека светот во моментов губи околу 11 милиони барели дневно, што е повеќе од двата големи нафтени шока заедно.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Мексиканска водителка предизвика возбуда со облеката на Светското првенство (ВИДЕО)

Популарната водителка на временска прогноза и ѕвезда на социјалните медиуми, Јанет Гарсија, повторно ги привлече насловните страници, овој пат со објава за Светското првенство.

Мексиканска водителка предизвика возбуда со облеката на Светското првенство (ВИДЕО)

Гарсија, која се здоби со слава како водителка на временска прогноза за мексиканската телевизија „Телевиса Монтереј“, а подоцна и за „Унивижн“, изгради онлајн империја со повеќе од 13,2 милиони следбеници на Инстаграм.

Објавата што стана вирална

Додека возбудата околу Светското првенство во фудбал во 2026 година растеше, Гарсија се придружи на прославата со видео на Инстаграм. Во видеото, таа жонглира со фудбалска топка носејќи провокативен фустан инспириран од турнирот. Објавата стана вирална на социјалните медиуми и доби поплава од позитивни реакции. Нејзината објава дојде во совршено време додека фудбалските навивачи во Мексико го слават успешниот почеток на нивната национална репрезентација на турнирот. Помеѓу настаните на теренот и виралното видео на Јанет Гарсија, на навивачите не им недостасуваше возбуда.

Навивачите ги преплавија коментарите

Многу од нејзините следбеници го исполнија делот за коментари со пофалби. „Толку си убава, Јанет“, напиша еден обожавател. „Прекрасна фудбалска божица“, коментираше друг, додека трет додаде: „О, Боже, толку си убава“.

Иако објавата на Гарсија предизвика онлајн дебата, фокусот во Мексико остана на победата на тимот на првиот натпревар од турнирот. Мексико го започна своето патување до Светското првенство во фудбал во 2026 година со победа од 2-0 над Јужна Африка на стадионот „Естадио Ацтека“, каде што публиката создаде гласна и незаборавна атмосфера.

„Сон што стана реалност“

Дефанзивецот Израел Рејес зборуваше за искуството по победата. „Беше искуство како ниедно друго“, рече Рејес. „Не мислам дека некогаш сум почувствувал вакво нешто. Тоа беше кулминација на нешто за кое се надевав и на кое работев со години во мојата кариера. Сè помина точно како што очекував и замислував - за мене, ова е сон што стана реалност“. Мексико сега се подготвува за својот следен предизвик во групната фаза против Јужна Кореја. Натпреварот е закажан за четврток во 21 часот по источно време, а навивачите продолжуваат да ја покажуваат својата поддршка за земјата домаќин во раните фази од турнирот.

Тагови: Мексико Светско првенство

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Овој часовник се претвора во робот (ФОТО)

Швајцарската компанија „MB&F“ претстави необичен луксузен производ кој комбинира врвна хорологија и роботика.

Овој часовник се претвора во робот (ФОТО)

Новиот модел „HM12 The Guardian“ се состои од комплексен механички часовник и хуманоидна фигура што служи како еден вид чувар и држач за часовникот кога не се носи на зглобот.

Часовникот всушност се наоѓа во главата на робот, што ѝ дава на целата структура уникатен изглед инспириран од научнофантастични филмови и серии од седумдесеттите и осумдесеттите години на минатиот век.

Основачот на компанијата Макс Бизер и дизајнерот Максимилијан Мертенс нагласија дека култните дела од научната фантастика биле главен извор на инспирација за време на развојот на овој модел.

Резултатот е комбинација од луксуз, уметност и машинско инженерство што ретко се гледа дури и во светот на скапите часовници.

Извор: Б92

Тагови: Робот часовник

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Нова експлозија на Блискиот Исток – Израел прави драматичен потег

Израелскиот министер за финансии Безалел Смотрих, политичар од крајната десница, го отфрли 30-годишниот договор со Палестинската самоуправа, објавувајќи дека „го поништил Хебронскиот договор“.

Нова експлозија на Блискиот Исток – Израел прави драматичен потег

Смотрих рече дека многу одговорности во поделениот град Хеброн на Западниот Брег и неговите свети места, вклучувајќи го и Гробот на патријарсите, или Авраамовото светилиште, повеќе нема да бидат под палестинската општинска самоуправа на Хеброн, „туку целосно ќе се вратат во надлежност на Државата Израел“.

Тој го нарече потегот „историска корекција“ и рече дека тоа е продолжување на „револуцијата“ на легализација на израелските населби и „продлабочување на израелскиот суверенитет“ на Западниот Брег.

Палестинскиот претседател Махмуд Абас предупреди за сериозноста на одлуката, објави палестинската новинска агенција „WAFA“.

Абас ја повика меѓународната заедница итно да интервенира и да изврши притисок врз израелските власти да го поништат она што го нарече многу опасна одлука, велејќи дека тоа ги поткопува напорите за постигнување мирно решение за израелско-палестинскиот конфликт преку решение за две држави.

Израелската организација „Мир сега“ исто така ја критикуваше одлуката како „опасен и неодговорен потег на неуспешен политичар“.

Владата, според нив, „не успеала на сите фронтови“ во регионалната војна, а сега „пироманот Смотрих се обидува да го запали окупираниот Западен Брег“.

Спогодбата од Хеброн беше постигната во 1997 година за време на претходната влада предводена од Бенјамин Нетанјаху, тогашниот премиер на Израел.

Спогодбата предвидуваше поделба на градот, при што Израел ја задржа контролата врз една петтина од Хеброн за да заштити неколку стотици претежно радикални еврејски доселеници. Градот моментално е дом на околу 200.000 Палестинци.

Извор: Б92

Тагови: Израел

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер