Енергетска криза на Балканот: Во Македонија горивата до 30 отсто поевтини отколку кај соседите - Канал 5

Економија

Енергетска криза на Балканот: Во Македонија горивата до 30 отсто поевтини отколку кај соседите

Додека глобалната енергетска криза предизвикана од конфликтите на Блискиот Исток и во Украина продолжува да врши притисок врз светските берзи, Македонија се издвојува како земја со најповолни цени на горивата во целиот регион. 

Енергетска криза на Балканот: Во Македонија горивата до 30 отсто поевтини отколку кај соседите

Според анализата на „Би-би-си“ на српски јазик, цената на бензинот кај нас е за дури 24 отсто пониска отколку во Србија, додека кај дизелот разликата е уште подрастична – во Србија овој енергенс е поскап за над 30 проценти во однос на македонскиот пазар.

Како дел од мерките за заштита на стандардот на граѓаните, Владата на Македонија донесе одлука за намалување на данокот на додадена вредност (ДДВ) за бензинот и дизелот од 18 на 10 проценти. Оваа мерка, која стапи во сила на 23 март, има за цел да го ублажи ценовниот шок, а властите во Скопје најавија дека постои можност за нејзино продолжување доколку состојбата на пазарите остане нестабилна. Според специјализираната страница cene-goriva.com, Македонија е клучна дестинација за возачите од Србија и Грција токму поради пониските акцизи и државната регулација на цените.

Официјални цени во Македонија (Важат од 24.03.2026)

Според последните податоци на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ), малопродажните цени на нафтените деривати изнесуваат:

ЕУРОСУПЕР БС - 95: 86,5 ден/л

ЕУРОСУПЕР БС - 98: 88,5 ден/л

ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V): 95,5 ден/л

Масло за горење екстра лесно 1 (ЕЛ-1): 92,0 ден/л

Мазут М-1 HC: 51,073 ден/кг

Состојбата во регионот: Ограничувања и пазарни предизвици

За разлика од воспоставениот систем на единствени цени во Македонија, соседните земји воведуваат различни рестриктивни мерки за да се справат со енергетските предизвици:

Србија: Владата во Белград уште од март 2022 година применува неделно ограничување на цените. Актуелната максимална цена на евродизелот изнесува 213 динари (околу 112 денари), додека бензинот се продава за 188 динари (околу 99 денари). Поради високите трошоци, српските земјоделци добиваат субвенциониран дизел за да ја реализираат пролетната сеидба.

Босна и Херцеговина: Состојбата е дополнително усложнена поради внатрешната административна поделба. Двата ентитета – Федерацијата БиХ и Република Српска – ги ограничија трговските маржи на 0,25 конвертибилни марки по литар (0,5 евра), но контролата на терен е тешка. Инспекциите неодамна казнија секоја четврта бензинска пумпа во Република Српска и секоја трета во Кантонот Сараево. Забележан е феномен каде цените значително варираат дури и на пумпи во иста населба.

Словенија: Словенија стана првата земја-членка на Европската унија (ЕУ) која воведе порационална потрошувачка на гориво за да се решат нарушувањата предизвикани од американско-израелските напади врз Иран и нивната одмазда кон нивните сојузници во Персискиот Залив – поголемиот дел од главните играчи на светските енергетски пазари. Поради порастот на цените на горивото, Словенија се соочи со таканаречениот „туризам за гориво“, бидејќи возачите од соседните земји, особено од Австрија, ги користат предностите на пониските, регулирани цени во Словенија. Според последните мерки, возачите на приватни автомобили во Словенија максимално можат да купат 50 литри гориво дневно. Компаниите и земјоделците можат дневно да купат до 200 литри.

Хрватска: Премиерот на Хрватска, Андреј Пленковиќ, на 23 март објави нови мерки, меѓу кои и задржување на цените на струјата и гасот кои ќе важат до крајот на септември 2026 година. Како причина ја наведе „многу сериозната ситуација на Блискиот исток“.

Црна Гора: Од 23 март, цената на литар бензин (евросупер 95) во Црна Гора изнесува 1,52 евра, што е пораст од 9,4 отсто во однос на пред еден месец и дури 12,6 отсто во однос на цените од пред три месеца, според сајтот Globalpetrolprices.com. Бензин Евросупер 98 сега чини 1,56 евра по литар, што е поскапо за пет центи отколку досега.Поскапе и евродизелот.Евродизелот сега чини 1,57 евра по литар и е поскап за седум центи отколку пред две недели, објавија подгоричките „Вијести“.

Куповна моќ: Кој полни најмногу со една плата?

Иако Македонија има најниски цени по литар, куповната моќ варира низ регионот поради висината на примањата. Словенците со просечна плата од 1.650 евра можат да купат над 1.000 литри гориво. Хрватите со нивниот просечен доход полнат околу 940 литри дизел. Србија се наоѓа на средината со капацитет од 630 литри бензин, додека најлоша е состојбата во Босна и Херцеговина, каде со една просечна плата може да се купат помалку од 500 литри дизел.

Глобални закани и страв од рецесија

Светот со загриженост следи што се случува во Ормуската Теснина, преку која поминува петтина од светската нафта. Иранската контрола врз овој канал претставува стратешка закана за глобалното снабдување. Лари Финк, шеф на финансискиот гигант „Блекрок“ (BlackRock), предупредува дека доколку цената на нафтата достигне 150 долари по барел, тоа ќе предизвика глобална рецесија со длабоки последици врз светската економија, посочува „Би-би-си“ на српски јазик.

Извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол, оцени дека сегашната криза е потешка од нафтените шокови во 1970-тите. Тој нагласи дека светот во моментов губи околу 11 милиони барели дневно, што е повеќе од двата големи нафтени шока заедно.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бизарно

Во мртовечница заборавиле покојник и веќе 14 години е во ладилник- случајно е откриена морничавата вистина

Мишел Менар се сметал за осаменик во селото на југот на Франција каде што живеел. 

Во мртовечница заборавиле покојник и веќе 14 години е во ладилник- случајно е откриена морничавата вистина

Официјално бил невработен и поголемиот дел од времето го поминувал во трошна вила опкружена со лозја.

Неговата соседка го видела само кога поминувала покрај имотот. Потоа го забележала како неподвижно гледа низ прозорецот.

Никој не ги известил властите

Неговата смрт во 2012 година била подеднакво необична. Тогаш 58-годишен Французин бил пронајден во тоалетот на неговата вила, а неговото тело веќе било делумно распаднато.

Се верувало дека бил мртов со недели, без никој да забележи. После тоа, ништо повеќе не се слушнало од него - до сега, објавува HLN.

Имено, неговите останки биле пронајдени за време на инспекција на мртовечницата на Универзитетскиот медицински центар во Тулуз. Се покажало дека телото лежело во ладилник 14 години!

Во тој период, ниту еден член на семејството не се јавил да го згрижи покојникот. Во мртовечницата, се чини, со години никој не ги известил властите за присуството на телото на Мишел Менар.

Градоначалничката на градот каде што живеел, Вирџини Биспели-Беири, за француските медиуми изјави дека болницата ја контактирала уште во 2012 година. Во тоа време, прашале дали општината можеби знае за некој од неговите роднини кои би можеле да организираат погреб.

„Мислевме дека има семејство и им ги пренесовме тие информации. После тоа, не слушнавме ништо повеќе. Затоа претпоставивме дека останките се предадени на семејството“, рече таа.

„Бев без зборови од шок“

Сепак, тоа не се случи. Никој не се погрижи за телото на човекот, кое лежеше во мртовечницата.

Случајот беше откриен претходно оваа година, кога француското судство започна истрага за сомнителни неправилности во работата на мртовечницата. Таму, наводно, во вреќа за ѓубре биле пронајдени останки од два фетуса и две бебиња.

Истражителите отишле во објектот за да проверат што се случува таму. Тогаш го пронашле телото на Мишел Менар, кого француските медиуми го нарекоа „заборавениот починат“.

Пред две недели, градоначалничката добила телефонски повик од полицијата и дознала дека неговото тело е пронајдено во ладилник.

„Бев без зборови од шок. Некаде имало сериозна грешка, но каде? Кој ја направил грешката?“, рекла таа.

Француското судство го истражува бизарниот случај. Универзитетскиот медицински центар во Тулуз, во кој се наоѓа мртовечницата, вели дека ќе ги почека резултатите од истрагата и дотогаш нема да коментира за случајот.

Тагови: мртовечница покојник

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Израелскиот министер за одбрана е под истрага во Италија- осомничен е за измачување

Италијанските обвинители објавија дека покренуваат истрага против израелскиот министер за одбрана Израел Кац и голем број високи воени, полициски и затворски службеници. 

Израелскиот министер за одбрана е под истрага во Италија- осомничен е за измачување

Истрагата се однесува на третманот на активистите од флотилата во Газа. Ова ја прошири истрагата, која досега беше фокусирана само на Итамар Бен-Гвир, израелскиот министер за национална безбедност, објави Ројтерс.

Канцеларијата на римскиот обвинител објави дека случајот се заснова на сомневања за тортура, киднапирање, нанесување телесни повреди, грабеж и штета. Горенаведените дела наводно се извршени во текот на 2025 и 2026 година, кога израелските сили пресретнале конвои со бродови на пат кон Газа.

Постапката е покрената врз основа на жалбите на 50 италијански граѓани. Тие беа приведени откако учествуваа во две мисии на Глобалната флотила Сумуд, едната помеѓу септември и октомври 2025 година, а другата помеѓу април и мај 2026 година. Кац сè уште не одговорил на барањето за коментар. Уште во јуни, Бен-Гвир ја отфрли веста за истрагата и рече дека „ќе продолжи гордо да стои со нашите борци“.

Детали за жалбите против израелските сили

Според обвинителството, активистите приведени по првата мисија пријавиле тепања, повреди, закани со смрт, навреди и обвинувања за тероризам. Учесниците во втората мисија, како што е наведено во соопштението за медиумите, пријавиле уште построг третман, што вклучувало тепања во темница и употреба на зашеметувачки пиштоли и гумени куршуми.

Истражителите идентификувале повеќе лица од воениот и полицискиот команден ланец кои биле вклучени во тие операции. Покрај Кац и Бен-Гвир, обвинителството именувало уште 12 високи израелски функционери од воениот, полицискиот и затворскиот систем како осомничени. Началникот на Генералштабот Ејал Замир е меѓу нив.

Меѓународна правна соработка

Обвинителите потврдија дека во јуни испратиле барање до Израел за правна помош. Тие побарале информации потребни за реконструкција на настаните и утврдување на индивидуалната одговорност. Не е наведено дали израелските власти одговориле на барањето.

Исто така, беше потврдено дека се водени разговори со Евроџаст, агенцијата на ЕУ за судска соработка. Причината е што слични истраги за истите две мисии се спроведуваат во други, неименувани европски земји. Италијанскиот закон дозволува злосторствата извршени во странство против италијански граѓани да бидат судени во Рим.

Статусот на осомничен во Италија не значи признавање на вината, ниту автоматски води до судење. Меѓутоа, ако истрагата покаже дека обвинувањата се основани, обвинителите можат да поднесат формално барање за покренување судска постапка. Организаторите на флотилата нагласуваат дека целта на мисијата била да се пробие израелската блокада на Газа и да се достави хуманитарна помош. Израел, од друга страна, ја смета својата поморска блокада на Газа за легална.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Британците забрануваат три вида екстремна порнографија: Опасната содржина ги загрозува жените и девојчињата

Велика Британија ќе забрани порнографска содржина што прикажува давење или задушување, сексуални односи меѓу луѓе кои се во сродство или се преправаат дека се во сродство .

Британците забрануваат три вида екстремна порнографија: Опасната содржина ги загрозува жените и девојчињата

Велика Британија ќе забрани порнографија што прикажува давење или задушување, сексуални односи меѓу луѓе кои се во сродство или се преправаат дека се во сродство и возрасни кои лажно се претставуваат како деца под 16 години од 6 ноември, објави владата.

Мерките беа објавени по меѓупартискиот притисок поради загриженоста за негативното влијание на таквата содржина врз жените и девојчињата, објави Скај њуз.

„Владата има обврска“

Британските пратеници рекоа дека новите правила би можеле да доведат до тоа земјата да воведе некои од најстрогите прописи за интернет порнографија во светот.

Министерката за правда на Велика Британија, Алекс Дејвис-Џонс, изјави дека владата има обврска да го преполови насилството врз жените и девојчињата во следните 10 години, нагласувајќи дека штетната порнографија сè уште е лесна за пристап преку интернет.

Таа нагласи дека целта не е да се криминализира безопасно сексуално однесување, туку да се спречи ширењето на содржина што може да влијае на перцепциите за здрави врски, особено кај младите луѓе.

„Може да ја замагли линијата...“

„Содржината што го нормализира или дури и го величи насилството врз жените е опасна и може да ја замагли линијата помеѓу она што е прифатливо во реалниот живот“, рече Дејвис-Џонс.

Според студија од 2024 година на Институтот за давење, повеќе од една третина од возрасните на возраст од 16 до 34 години изјавиле дека доживеале давење или задушување барем еднаш за време на консензуален сексуален однос.

Анкета спроведена од истата организација покажа дека 43 проценти од сексуално активните млади на возраст од 16 до 17 години изјавиле дека биле изложени на такво искуство.

Тагови: порнографија девојчињата

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер