Живот

Енергетска демократија – за поквалитетен живот и справување со енергетската сиромаштија

Тампере во Финска, Крижевци во Хрватска и неколку општини во Јужна Италија (Палма Кампанија, Сан Џузепе Везувијано, Стриано) се примерите од кои може да се учи што е енергетска демократија.

Како до справување со климатската криза и до поквалитетен живот за граѓаните преку нивно ефективно ангажирање во демократски процеси, покажуваат овие успешни приказни.

Во статитијата што ја изготви Џеј Ди Фаруџиа, проектен менаџер и менаџер на кампањи во приватниот и во граѓанскиот сектор, како и во областа на уметноста и културата, стои дека посочените примери добиваат одлични резултати во однос на справувањето со климатската криза и енергетската сиромаштија, преку ремоделирање на нивните енергетски системи кон енергетската демократија.

-Обновливата енергија е од витално значење бидејќи светот мора да се движи кон елиминирање на согорувањето на фосилни горива и намалување на емисиите на стакленички гасови на ниво што е можно поблиску до нула. Но, заменувањето на големите енергетски системи засновани на фосилни горива со големи системи за обновлива енергија може да значи дека повторно ги создаваме оние општествени неправди и предизвици со кои се соочуваме при моменталниот систем. Наместо тоа, можеме да се фокусираме кон енергетската демократија: јавно сопствеништво и демократско управување на енергетски системи кои работат во интерес на заедниците на кои им служат, наместо да создаваат профит за мал број на акционери, наведува Фаруџиа.

Тампере брои 235.000 жители и е трет по големина град во Финска. Има многу малку сончева светлина и достигнува температури под нулата. Поради овие причини, јавното осветлување и греењето се од најголема важност за жителите на Тампере. Преку EcoFellows, Агенцијата за енергетика и одржливост во Тампере, градот станува првенец во енергетска транзиција бидејќи има за цел да постигне јаглеродна неутралност до 2030 година и веќе го има претставено општинскиот план за намалување на емисиите до 80 отсто. Агенцијата е во процес на формирање модел за кооперативна сопственост и управување на биогасни задруги за да се произведе енергија преку храна и земјоделски нуспроизводи. Локалните земјоделци и граѓани ќе бидат вклучени во снабдувањето со нуспроизводи и демократски ќе го контролираат начинот на управување на биогасните централи.

-Бидејќи градот бара многу светлина и греење, намалувањето на емисиите на јаглерод е предизвик, но EcoFellows работи на поврзување на повеќето згради со мрежата за централно греење и ладење и има инвестирано во обновлива енергија за да го постигне ова. Исто така, постои голем притисок за градење на поефикасни згради од аспект на трошење на енергија. Поради ова, од сопствениците на зградите се бара да достават планови за реновирање на истите во следните 5 години. Тие добиваат поддршка преку локалната служба за енергетски совети (RANE) и веќе имаат успеано да ја зголемат својата енергетска ефикасност до 30 проценти, пишува Фаруџиа.

Општините Палма Кампанија, Сан Џузепе Везувијано и Стриано во Јужна Италија, пак, го развија заедничкиот стратешки план за акција за одржлива енергија и клима во 2030 година (ПАЕСК Везувијано), вкоренет во енергетската ефикасност и прилагодувањето на климатските промени со вистинско вклучување на граѓаните во сржта на овие процеси. Тие се во процес на поставување енергетски заедници за справување со енергетската сиромаштија во областа преку локално генерирана обновлива енергија. Граѓаните, жителите, претставниците на претпријатијата и индустријата, болниците, трговските центри и јавните згради ќе имаат можност да произведуваат и управуваат со сопствената обновлива енергија. Тие можат да ја користат за себе, да ја продаваат на енергетската мрежа во земјата или да ја складираат за понатамошна употреба. Ова ќе обезбеди поголема енергетска безбедност и пониски трошоци и, се разбира, многу помалку емисии на стакленички гасови.

Крижевци со население од околу 21.000 жители е првиот хрватски град кој успешно има финансирано граѓански проект за обновлива енергија, соларна централа која беше инаугурирана во 2018 година. Нејзиниот капацитет од 50 киловати ќе заштеди околу 55 тони СО2 секоја година и ќе се користи за напојување на локален деловен центар, како и за напојување електрична енергија во општинската мрежа.

-Ова е проект што беше почнат од енергетската задруга Зелена Енергетска Задруга (ЗЕЗ), кој заедно со општинската администрација на Крижевци, одржа сесии за јавно информирање и го промовираа проектот со цел да добијат соодветна поддршка од граѓаните. По само десет дена, граѓаните заеднички ја собраа потребната инвестиција од 30 000 евра заем, за да се реализира проектот. Електраната ќе биде во целосна сопственост на општината за само десет години. Крижевци исто така беше многу активен во справувањето со својот проблем со енергетска сиромаштија. Во 2016 година, почна пилот проект преку кој обучи 13 невработени жители како енергетски советници кои потоа беа во можност да им помогнат на домаќинствата кои се борат со енергетска сиромаштија. Тие беа снабдени со опрема како што се ЛЕД-сијалици, направи за добро затворање на прозорците, совети и начини за заштедување вода и совети за заштеда на енергија. 508 домаќинства што беа посетени и советувани, заштедија околу 70 евра годишно, што исто така значеше 16 519 тони намалување на емисиите на СО2 секоја година, наведува Фаруџиа./МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Какви цени на горивата ќе испорача РКЕ денеска?

Регулаторната комисија за енергетика попладнево ќе ги објави новите цени на горивата кои ќе важат од полноќ.

Со оглед на тоа што цените на нафтата на берзите, во текот на измината недела беа над 100 долари за барел, останува неизвесно каква корекција на цените ќе има денеска.

Минатата недела бензините поскапеа за 3 и пол, а дизелот поевтини за два денари за литар.

Бензинот БС-95 во моментов се продава 100,5 денари, 98-цата за 102,5 денари, а дизелот за 99 денари за литар.

Во последните цени, освен намалената акциза, е вкалкулирана и новата владина интервенција со која ДДВ-то за дизелот привремено се намалува од 18 на 10 проценти.

Тагови: бензините РКЕ

Живот

Денеска се празнува Мала Богородица: Еве каква ќе биде есента ако на овој ден осамне облачно утро

Денеска, 21 септември, православна црква и верниците ја одбележуваат Мала Богородица, празникот Раѓање на Пресвета Богородица, со кој се поврзуваат бројни обичаи и верувања.

Денеска, 21 септември, православните верници ја одбележуваат Мала Богородица, празникот Раѓање на Пресвета Богородица, со кој во македонската народна традиција се поврзуваат бројни обичаи и верувања. Едно од нив е особено интересно во овој период од годината – се верува дека времето на Мала Богородица може да навести какви ќе бидат есента и зимата.

А денешниот ден во Македонија осамна облачно. Утрото го пречекавме под облаци, додека во текот на денот се очекуваат периоди на разведрување и појава на сончеви интервали.

Токму поради тоа, ако се водиме според старото народно толкување, денешниот празник Мала Богородица би можел да се опише како своевидна „мешавина од знаци“. Не нè пречека целосно ведро и сончево утро, но облачноста не значи дека целиот ден ќе остане под облаци. Есента и зимата, фигуративно кажано, денеска „испраќаат порака“ – облачното утро според народното верување може да најави порано заладување, додека разведрувањето и сончевите периоди во текот на денот оставаат простор за верување дека нè очекуваат и уште многу убави и благи денови.

Што вели народното верување?

Според едно од распространетите народни верувања, доколку на Мала Богородица е ведро, сончево и без облаци во поголемиот дел од денот, претстојната есен и зима би требало да бидат благи, без многу студени денови.

Спротивно на тоа, облачното време на овој празник во народната традиција се толкувало како најава за постуден период. Во некои народни преданија се наведува дека особено се набљудувала промената на времето во текот на самиот ден, па смената на облаци и сонце можела да се толкува како најава за променлива есен.

Во минатото, кога немало современи временски прогнози, луѓето внимателно го следеле однесувањето на облаците, ветерот, температурата, животните и растенијата и врз основа на искуството создавале изреки и правила кои се пренесувале од генерација на генерација.

Мала Богородица била важен пресврт во годината

Не е случајно што токму со овој празник се поврзуваат толку многу верувања за времето. Мала Богородица се одбележува во периодот кога летото дефинитивно се приближува кон својот крај, а природата влегува во есен.

Во традиционалниот живот во Македонија, овој празник имал и практично значење – се поврзувал со почетокот на есенските земјоделски работи, орањето и сеидбата на озимите култури, а периодот околу Мала Богородица бил поврзан и со почетокот на есенските свадби.

Затоа, некогаш погледот кон небото на овој ден се сфаќал многу посериозно отколку денес. Времето не било само прашање дали денот ќе биде пријатен за прошетка или работа – од него зависеле земјоделските активности, приносот и подготовката на домаќинствата за постудениот дел од годината.

А според денешното небо, по облачното утро, сончевите периоди во текот на денот оставаат простор за различни толкувања. Ако се протолкува во духот на старото народно верување, есента би можела да биде променлива – со први постудени периоди, но и со доволно сончеви и топли денови.

Тагови: Мала Богородица православен календар празник

Свет

Партијата на Путин убедливо победи на изборите на руската Државна дума

Тродневното гласање на изборите за деветтиот состав на руската Државна дума заврши со затворањето на избирачките места во најзападниот регион на Русија, Калининградската област.

Според првичните резултати, владејачката „Единствена Русија“ освои најмногу гласови, додека втора беше Комунистичката партија на Русија.

„Единствена Русија“ освои 57,54 отсто од гласовите според првите обработени податоци, соопшти Централната изборна комисија на Русија, пренесе „Спутник“.

На второто место се најде Комунистичката партија на Русија со 13,80 отсто од гласовите. „Единствена Русија“, чиј претседател е Дмитриј Медведев, долго време го поддржува актуелниот претседател Владимир Путин.

На третото и четвртото место се „Нови луѓе“ со 7,96 отсто од гласовите, односно „Праведна Русија“ со 5,16 отсто. Според податоците од 20:55 часот по московско време, прелиминарната излезност на изборите за Државната дума до крајот на гласањето изнесуваше 56,66 отсто.

Последниот ден од гласањето, како и претходните два, започна на Далечниот Исток и постепено се поместуваше кон запад. Распоредот се разликуваше во некои региони. На пример, во самопрогласената Доњецка Народна Република (ДНР), избирачките места останаа отворени до 14 часот по московско време. Републиканската изборна комисија ја оправда оваа одлука со активноста на беспилотни летала и потребата за безбедно доставување на изборните документи по затворањето на избирачките места, пренесе ТАСС. Изборите за пратеници во Државната дума од деветтиот состав се одржаа од 18 до 20 септември.

Жителите на регионот Донбас и на Новорусија за првпат учествуваа на изборите.

На изборните листи за федералната изборна единица беа застапени десет партии: „Единствена Русија“, Комунистичката партија на Руската Федерација, Либерално-демократската партија на Русија, „Нови луѓе“, „Праведна Русија“, Руската партија на пензионерите за социјална правда, „Комунисти на Русија“, „Родина“, Руската еколошка партија „Зелени“ и Партијата за директна демократија.

Тагови: русија