Љубомора и контрола

Марни имала 16 г. кога започнала да излегува со нејзиното момче, биле пријатели пред да станат пар, нивната врска на почетокот изгледала како типична тинејџерска љубовна приказна.

Со неа сакал да го минува секој момент и секоја вечер после училиште доаѓал кај неа. Таквото однесување го сметала за нормално и позитивно.

„Каде и да одев, постојано ми се јавуваше и ми пишуваше пораки, а понекогаш и ненадејно ќе се појавеше“, раскажува Марни. „Моите пријатели и семејството беа сомничави, но јас не ги слушав. Мислев дека така треба да изгледа љубовта.“

За време на нивната двегодишна врска, нејзиниот партнер со помош на технологијата ја изолирал од сите. Ја проверувал дигитално, ѝ го земал телефонот и ги бришел пораките пред таа да може да ги види.

„Не знаев кој се обидел да ме контактира, ниту дека мајка ми прашувала каде сум“, објаснува таа. Не ѝ било дозволено ниту да користи социјални мрежи – нешто што, според неа, било голем дел од неговата контрола.

Марни на крајот успеала да ја прекине врската, но дури по неколку години сфатила дека била жртва на злоупотреба. „Многу е тешко да се препознае таквото однесување како штетно или опасно“, вели таа денес. „Никој не нè учи како да ги забележиме знаците.“

Насилство потпомогнато од технологијата

Д-р Афродити Пина од Универзитетот во Кент водела голем истражувачки проект на оваа тема. Таа објаснува дека ваквото злоставување може да биде од финансиска, сексуална, физичка или психолошка природа. Станува збор за однесување што влева страв, ја нарушува приватноста и може да вклучува злоупотреба на интимни фотографии.

Според неа, злоставувањето со помош на технологија вклучува барање лозинки и пристап до уреди, барање постојани докази за локацијата, како и тајно проверување на пораки, кориснички сметки и историја на прелистување. Тоа исто така опфаќа и следење преку споделување локација, шпионски софтвер, уреди како „AirTags“ или системи за паметен дом.

Злоупотребата се манифестира и преку чести несакани повици и пораки, креирање нови профили откако претходните биле блокирани, како и во ситуации кога партнерот ја знае содржината на приватните разговори без логично објаснување.

Насилството опфаќа и хакирање на кориснички сметки, лажно претставување, споделување или закани за споделување интимни фотографии, сексуална уцена, јавно објавување приватни информации (т.н. „doxxing“), како и користење уреди на деца за следење на поранешниот партнер.

„Злоупотребата со помош на технологијата има многу облици, почнувајќи од демнење на социјалните мрежи, па сè до контрола на паметните домашни уреди или ограничување на пристап до технологија“, вели Џоди Лидам од хуманитарната организација „Refuge“. „Заедничко за сите што сторителот ја користи технологијата како оружје за да ја контролира и изолира жртвата, а последиците можат да бидат катастрофални.“

Бројот на пријавени случаи значително пораснал во последниве години, особено по пандемијата откако животот се пресели на Интернет. Организацијата „Refuge“ забележува пораст од 78% на барањата за помош во периодот меѓу 2025 и 2026 година. Организацијата „Victim Support“ регистрираше пораст од 140% на бројот на луѓе што побарале поддршка поради дигитална злоупотреба во текот на изминатата година.

Кога грижата ќе се претвори во контрола

Концептот „доверба“ може да ги замагли границите. Надзорот се прикажува како грижа („Те следам зашто сум загрижен“), а пристапот до лозинките како тест за лојалност („Ако ми веруваш, нема што да криеш“).

Праксата на која на почетокот доброволно се согласувате, може да стане должност.

Жртвите најчесто се обвинуваат себеси и, ако не постои директна закана, одбиваат во таквото однесување да видат злоупотреба.

Според психолозите, здрав договор е оној што е слободно избран, јасно дефиниран и транспарентен и може да се одбие во секое време. Проблемот настанува кога при повлекување на согласноста или при промена на лозинката се случува притисок, казнување или закана.

На што да обратите внимание

Постојано испитување за секоја интеракција на мрежите,

барање пристап до приватните пораки,

истражување на лицата кои ја „лајкувале“ вашата фотографија, или притисок да престанете да „следите“ некого на социјалните мрежи,

намерно игнорирање пораки како форма на казнување,

уценување на партнерот со закани за објавување приватни фотографии и јавно понижување.

Ако личноста чувствува потреба да го контролира својот онлајн живот за да го спречи бесот кај партнерот, границата веќе е помината.

На младите често им недостасува вокабулар да го дефинираат она што го чувствуваат. Тие однесувањето што подразбира контрола го етикетираат како „интензивно“, „заштитнички став“ или „љубомора“, наместо како злоупотреба. Освен тоа, родителскиот надзор над децата во име на безбедноста несвесно ја испраќа пораката: „Ако ме сакаш, немаш што да криеш“. Подоцна во животот, партнерите може да го бараат истото како доказ за посветеност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Но, дали обична прошетка може да се смета за тренинг? Еве што велат стручните лица.

Зависи како пешачите

Ебенезер Семјуел, директор за фитнес во „Men's Health“, ја објаснува важната разлика помеѓу физичката активност и тренингот. Иако секое движење се смета за физичка активност, тренингот подразбира оптоварување на телото што треба да доведе до одредени адаптации – како што се подобрена кондиција, поголема сила или зголемена издржливост.

Затоа обична прошетка до продавница нема да се смета за тренинг за една личност, додека брзото, планско пешачење може да претставува сериозна физичка активност за друга. Многу работи зависат од почетната кондиција на поединецот.

Тренерот и експерт за вежбање Доменик Анџелино смета дека пешачењето може да послужи како основа за програмата за вежбање, под услов да е намерно и структурирано. Со други зборови, постои разлика помеѓу чекорите што случајно ги правиме во текот на денот и одењето на прошетка со конкретна цел – движење во одредено времетраење и со одреден интензитет.

За некои, 7.000 чекори се сметаат за тренинг; за други – не.

Физиотерапевтот Марио Мехија ја истакнува важноста на нивото на кондиција. За некој што штотуку започнува со вежбање, се враќа на активност по повреда или е постаро лице, пешачењето може да биде исклучително корисна форма на аеробна активност.

Од друга страна, малку е веројатно дека некој што тренира интензивно пет или шест пати неделно ќе забележи значителен напредок во кондицијата само со правење 7.000 чекори во текот на денот. За такво лице, пешачењето сепак е корисно, но не мора нужно да го замени вистинскиот тренинг.

Токму затоа физиотерапевтот Кајл Санчез го смета интензитетот за клучен фактор. Ако сакате обичното пешачење да го претворите во тренинг, можете да го зголемите темпото, да го продолжите времетраењето, да пешачите по нагорнина или намерно да го менувате интензитетот.

Тоа не значи дека пешачењето „не се важи“

Дури и кога не е доволно интензивно за да се смета за тренинг, пешачењето сепак нуди бројни здравствени придобивки. Експертите од *Men's Health* нагласуваат дека луѓето треба да пешачат без оглед на нивното ниво на физичка подготвеност.

Ова го потврдуваат и официјалните препораки. Американскиот Центар за контрола и превенција на болести (CDC) го наведува брзото одење како пример за физичка активност со умерен интензитет, препорачувајќи возрасните да имаат најмалку 150 минути таква активност неделно, заедно со вежби за зајакнување на мускулите најмалку два дена во неделата.

Редовната физичка активност е поврзана со подобар квалитет на сонот, пониско ниво на анксиозност и понизок крвен притисок, а истовремено го намалува долгорочниот ризик од разни хронични болести. Заклучокот е едноставен: пешачењето е одлична форма на движење и може да послужи дури и како вистински тренинг – под услов да претставува доволен предизвик за вашето моментално ниво на подготвеност. Ако сакате да напредувате по пешачењето, не мора нужно да почнете со трчање. Понекогаш е доволно само да го зголемите темпото, да вклучите нагорнини или постепено да ја зголемувате рутата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Таа носеше само долен дел од црно бикини и качкет, додека покрај неа седеше нејзината 22-годишна ќерка, Лени. Лени во скутот држеше кученце по име Фриц – кое Хајди го вдоми во април. „Недела“, напиша таа кратко покрај фотографијата.

Хајди не се крие

Објавата брзо го привлече вниманието на нејзините следбеници, кои го преплавија делот за коментари со комплименти. Некои ја нарекоа „кралица“ и „божица“, додека други едноставно напишаа „вау“.

Хајди со години отворено зборува за својот став кон сопственото тело и голотијата. Во интервју за списанието „People“, таа објасни дека ваквиот пристап за неа е сосема природен.

„Отсекогаш сум била многу отворена во однос на своето тело. Кога се сончам во градината, понекогаш не носам горен дел. Јас сум Европејка... моите деца никогаш не ме запознале поинаку, што веројатно е причината зошто тие се поопуштени во однос на сопствените тела“, изјави таа.

Манекенката исто така истакна дека никогаш премногу не се грижела за тоа како изгледа пред другите. „Отсекогаш сум имала самодоверба. Немам проблем да шетам наоколу во долна облека. Не се кријам по ќошиња“, појасни Хајди.

Таа не сака инјекции за слабеење

Клум претходно зборуваше за тоа како се справува со телесните промени што доаѓаат со стареењето. Според неа, во тоа има поддршка од нејзиниот сопруг, Том Каулиц (37), кој ја охрабрува да не биде опседната со стандардите за слабост наметнати од модната индустрија.

View this post on Instagram

A post shared by Heidi Klum (@heidiklum)

Денес, таа смета дека неколкуте килограми вишок воопшто не ѝ пречат и дека таквата фигура одлично ѝ прилега. Истовремено, таа изјави дека нема интерес за лекови за слабеење, како што се „Ozempic“, „Wegovy“ или „Mounjaro“.

Наместо тоа, таа се стреми да одржува рамнотежа преку исхраната и редовната физичка активност. Не поминува часови во теретана, бидејќи претпочита поедноставни форми на вежбање. Дома, во Лос Анџелес, таа често скока на трамболина или изведува вежби со сопствена тежина, вклучително и чучњеви.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.