Живот

Долг е патот до нов дом – бараат азил, но се судираат со спориот систем во земјава

На хартија смеат да работат, но во реалноста тоа е мислена именка. Некои живеат тука и по една година, но сепак, ускратени им се многу есенцијални права.

Избегале од матичните држави, а кога дошле во СМакедонија за да бараат азил, се соочиле со нови предизвици, кои дополнително им го отежнуваат животот.

Барателите на азил, освен што се соочуваат со долга временска рамка за одобрување меѓународна заштита, нивната положба во државава ја уредуваат законски неусогласености кои ги спречуваат да учествуваат на пазарот на труд, а со тоа и да продонесуваат во општеството.

Неретки се примерите кога барател на азил во земјава кој престојувал во прифатен центар, сакал и да работи. Но, граѓанскиот суд донел негативна одлука, бидејќи тој немал матичен број, а со тоа ниту банкарска сметка.

Законот за меѓународна и привремена заштита предвидува временска рамка за добивање на право на азил од девет месеци, со можност за продолжување, овој закон предвидува и можност за учество на пазарот на трудот по завршувањето на тие девет месеци и во случај ако постапката за добивање азил трае повеќе од девет месеци.

Законот гласи:

-Барателите на право на азил до донесување на конечна одлука во постапката за

признавање на право на азил имаат право на работа само во рамките на Прифатниот центар или друго место за сместување определено од Министерството за труд и социјална политика и право на слободен пристап на пазарот на труд за барател на право на азил за чие барањето за признавање на право на азил не е донесена одлука од страна на Секторот за азил, во период не подолг од девет месеци по поднесувањето на барањето.

Законот дозволува учество на пазарот на трудот, но не и регистарскиот систем кој не им дава матичен број на овие лица. Тоа е така затоа што самиот закон во член 61 не предвидува законска можност за одредување на матичен број на барателите на азил, како еден од условите тие да бидат заведени во Агенцијата за вработување на РСМ и да имаат пристап до пазарот на трудот.

-Во други земји тоа е централизирано, меѓутоа треба да се најде најдобриот начин. Законот ти дава право, но не дава начин како да добие матичен број. Издавањето на матични броеви за сите лица треба да биде централизирано и достапно за сите лица кои имаат законски основ за остварување на права без оглед на која категорија на странци припаѓаат, вклучувајки ги и барателите на азил. Кај нас законот предвидува можност за работа, но не дава начин како барателот на азил да добие матичен број за да го оствари ова право, посочува правникот од Македонското здружение на младите правници, Зоран Дранговски.

Александра Цветановска, претседателка на Македонско здружение на млади правници (МЗМП) кое редовно ја следи состојбата со барателите на азил, е согласна дека законските права, како правото за учество на пазарот на трудот, во практика наидуваат на пречки во реализацијата.

Законските недостатоци алармантни и за Народниот правобранител

Во последните четири години до Народниот правобранител се стигнати десетина претставки поднесени од здруженијата и тие се однесуваат токму на долготрајноста на постапката за признавање на азил и немањето можност лицата да се вработат додека ја чекаат правосилноста на одлуката.

Од канцеларијата на народниот правобранител Насер Зибери, велат дека по направената анализа, констатирано е дека во пракса, во овој дел се повредуваат правата на барателите на азил.

– Постапувајќи по претставки од барателите за признавање на правото на азил во кои се пожалија дека се оневозможени да остваруваат права, како на пример право на слободен пристап на пазарот на труд, односно право на вработување, Народниот правобранител, преку анализа на законското решение и легислативата на Европската Унија, констатираше дека на барателите на правото на азил им е оневозможено право на слободен пристап на пазарот на труд, односно правото на вработување поради намерна или ненамерна недоследност во законското решение, меѓу другото и поради неможноста да добијат матичен број кој е неопходен за пријавување во Агенцијата за вработување, велат од канцеларијата на Народниот правобранител.

Оттаму додаваат дека поради овие причини поднесена била иницијатива до Владата за измена и дополнување на Законот за меѓународна и привремена заштита и на други закони, но таа не била прифатена со како што велат оттаму „конфузно образложение“.

-Иницијативата не беше прифатена со конфузно образложение дека законското решение е веќе усогласено со директивата на Европската унија, иако овие лица во пракса не можат да остварат правото за вработување, појаснуваат од канцеларијата на Народниот правобранител.

Од 1.235 барања за азил, супсидијарна заштита добиле само 15 луѓе

Според податоците со кои располага Секторот за азил при МВР, 1.235 луѓе поднеле барања за азил во земјава од 2018 до октомври годинава. Од овие, само 15 лица добиле супсидијарна заштита, додека 64 биле одбиени. Останатите, според МВР, или не се јавиле на поканата за интервју во Секторот за азил или го напуштиле местото определено за сместување без да го известат надлежниот орган.

-За едно лице да се квалификува како лице под супсидијарна заштита потребно е да постојат причини да се верува, дека доколку се врати во државата чиј државјанин е, или доколку е лице без државјанство, во својата држава на претходен вообичаен престој, ќе се соочи со реален ризик од претрпување на сериозни повреди. Македонија сите овие години е транзит земја на патот кон некоја од земјите членки на ЕУ, па така барателите многу брзо по поднесување на барањето за азил го напуштаат центарот за баратели и државата. Втор фактор е причината што барателите се најчесто економски емигранти и не се вклучуваат во дефиницијата од Конвенцијата од 1951 година, велат од МВР.

Меѓутоа, кога станува збор за утврдувањето на отсуство на страв, анализата на Здружението на млади правници за 2021 година, покажува одредени нерегуларности.

Па така, при интервјуата, во некои случаи забележано е дека полициските службеници повеќе поставувале прашања за патувањето на барателот на азил, отколку за неговиот страв од прогон и состојбата во државата од каде што тој бега. Ова, како што посочуваат оттаму, доведува до сериозна повреда на човековите права.

Од здружението велат дека проблемите на барателите на азил произлегуваат од три клучни сегменти – неусогласените законски рамки, нефункционалниот систем за интеграција и немањето стратегија за интеграција на бегалци и странци. Оттаму, не треба ниту да зачудува фактот што овие лица ја напуштаат државата пред да завршат долготрајните процедури.

-Најголем дел од барателите на азил не ја чекаат завршницата на постапката. Рокот за одлучување по нивните барања е девет месеци со можност за продолжување, меѓутоа препорака е одлуките да се носат побрзо штом постојат услови за тоа. Дополнително, системот за интеграција сè уште не е во целост функционален, а државата нема донесено Стратегија за интеграција на бегалци и странци, алармират од Здружението на млади правници.

Долгата процедура и немањето пристап на пазарот на трудот, за жал не е единствениот проблем со кои се соочуваат овие лица. Во индивидуални случаи од страна на здружението е детектирано и ограничување на правото за слободен пристап до постапката за азил и задржување на лица без правен основ и без издавање решение за истото.

Факт е дека Македонија најчесто е транзит-држава за бегалците, со цел да најдат подобар живот во некоја од европските држави. Но, сепак, сето ова не значи дека треба да се запостават лицата кои бараат азил во земјава и нивните елементарни права да бидат ускратени на сметка на долгите процедури и законските недостатоци. Здруженијата и Народниот правобранител се едногласни дека на патот до остварување на функционален правен систем, во голема мера спаѓа и начинот на кој се третираат оние кои не по своја вина, се оставени без соодветни права и заштита./МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Сиљановска-Давкова се сретна со македонските спортисти кои учествуваат на 20. Медитерански игри

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова вчера во Таранто, Италија, го посети Медитеранското (олимписко) село и се сретна со македонските спортисти кои учествуваат на 20. Медитерански игри.

Таа, во обраќањето пред учесниците посочи дека спортот е повеќе од натпревар за резултат, тој е школа за формирање на цврст карактер преку превземање одговорност и вежбање истрајност. Според неа, преку спортот се обликува и негува не само личниот, туку и колективниот и националниот идентитет.

Спортските резултати и успеси, напомена таа, го јакнат единството на младите, надминувајќи ги разликите.

Таранто, како спортски мегдан деновиве, смета таа, ќе биде место на коешто нашите спортисти имаат шанса достоинствено да ја претставуваат државата.

Претседателката ги охрабри натпреварувачите да веруваат во сопствените можности и да го дадат максимумот, нагласувајќи дека победата е највредна кога е извојувана во фер борба.

Сиљановска-Давкова ги охрабри македонските спортисти на големата меѓународна сцена да ја покажат препознатливата македонска спортска сила, нескротливата борбеност и нескршливиот дух.

Медитеранските игри овозможуваат промоција на вистински вредности преку спортска дипломатија, верува претседателката.

Претставниците на Олимпискиот комитет ја информираа претседателката дека ова е четврто учество на македонски спортисти на Медитеранските игри од независноста, а таа е првиот претседател на државата што присуствува на истите.

На Игрите настапува најбројната македонска делегација досега, составена од 130 членови, од кои 88 спортисти, кои ќе се натпреваруваат во 19 спортски дисциплини, во индивидуални и колективни спортови.

Посакувајќи им успех на сите натпревари, Сиљановска-Давкова им порача да веруваат во себе и преку витешка игра да ја манифестираат македонската спортска енергија на големата медитеранска спортска сцена.

Тагови: Гордана Сиљановска-Давкова

Македонија

Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, зголемен интензитетот надвор од градските средини

На граничните премини ГП Табановце за влез и излез од државата и на ГП Богородица за излез од државата времето на чекање е околу 40 минути до 1 час.

СОСТОЈБА: Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по суви коловози.

ФРЕКВЕНЦИЈА: Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е зголемен. На граничните премини ГП Табановце за влез и излез од државата и на ГП Богородица за излез од државата времето на чекање е околу 40 минути до 1 час додека на останатите гранични премини нема подолги задржувања за влез и излез од државата.

ВНИМАТЕЛНО: АМСМ препорачува прилагодена брзина на движење, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и внимателно управување со возилата, особено на патиштата низ котлините, речните долини и клисурите, каде има можност од појава на одрони. Ова посебно се однесува за делниците Катланово – Велес, Маврово – Дебар – Струга, Виница – Берово и Кочани – Делчево.

ИЗВЕСТУВАЊЕ: Во периодот од 17.08.2026 до 01.10.2026 година, поради изведување работи на објектот „Санација на косина на автопат А4, делница Миладиновци – Свети Николе – Штип (кај наплатна станица Преод)“, ќе биде изменет режимот на сообраќај пред наплатната станица Преод.

СЕЗОНСКИ РЕЖИМ НА СООБРАЌАЈ: Од 15 Април, патниот правец Охрид – Ресен преку националниот парк Галичица е отворен за сообраќај за сите видови возила до 3,5 тона.

ЗАБРАНА ЗА ТЕШКИ ТОВАРНИ ВОЗИЛА: Од 1 јули до 31 август на државните патишта во Македонија се воведува летен времен режим на сообраќај со кој се забранува движење на тешки товарни возила со вкупна маса над 15 тони, за време на деновите од викендот и за денови при екстремно високи температури. Термините се следни:

петок од 17:00 – 22:00 часот,

сабота од 09:00 до 18:00 часот и

недела од 09:00 до 22:00 часот.

Во деновите со екстремно високи температури, определени од Министерство зa здравство, забранaта ќе важи и од понеделник до четврток во период од 11:00 до 17:00 часот.

Ограничувањето не се однесува на возила кои превезуваат животни, цвеќе, хуманитарна помош, жито и житни култури и леснорасиплива стока, нафта и нафтени деривати, превоз на опасни материјали и возила кои вршат превоз за компании кои имаат склучено договори за изведување на проекти на државните патишта со ЈП за Државни патишта.

На магистралниот пат А2 делница: Скопје – Охрид – Скопје (со важност до 01 септември) се забранува движење на тешки товарни возила чија вкупна маса преминува 7,5 тони за време на викендите, во следните интервали:

петок од 15:00 – 22:00 часот,

сабота од 07:00 до 12:00 и од 18:00 до 24:00 часот и недела од 07:00 до 22:00 часот.

Овој посебен режим на сообраќај се воведува во текот на летото со цел избегнување на застојот во сообраќајот на патната делница кон најпосетуваното туристичко место во Република Македонија, намалување на застоите на пунктовите за наплата на патна такса и воопшто побрз проток на возилата и непречено движење на туристите.

Ограничувањето не се однесува на возила кои превезуваат живи животни, цвеќе, хуманитарна помош, жито и житни култури и леснорасиплива стока.

РАБОТИ НА ПАТ:

Од 06.07.2026 г. започна времена измена на сообраќајот при санација на мост на река Брегалница на Р1204 во Штип и ќе трае до завршувањето на санацијата.

Од 21.05.2026 г. во 8 часот ќе се започне со изведување на градежни активности-санација на мостови на државен пат А2 делница Гостивар-Стража конкретно на мост бр.4 Вијадукт на Атанасова река и мост бр.7 Вијадукт на Дол и истата ќе трае до завршување на санацијата. Со таа цел ќе биде воспоставен времен режим на сообраќај кој ќе трае до самото завршување на градежните активности.

Од 14.04.2026 г. се изведуваат градежни активности на Државен пат А2 делница Гостивар – Стража на мост бр.7 Вијадукт на Дол. Со цел да може да се реализираат работите за санација на мостови, ќе биде воспостовен времен режим на сообраќај додека траат градежните активности.

Од 30.03.2026 година, ќе се изведуваат градежни активности на државен пат А2, мостови на А2 на реката Вардар во близина на с.Желино во двата правци (Скопје – Желино и Желино – Скопје), со цел санација на истите. Времениот режим ќе се спроведува согласно Одобрението за временска измена на режим на сообраќај издадено од Министерство за транспорт.

Од 13.03.2026 година започна со активности за изведба на премин на интерконективен гасовод под автопат А1 (М1) Пријателство, делница Смоквица – Гевгелија. На делницата се поставени знаци за времен режим на сообраќај.

На државниот пат А2 (скопска обиколница) се врши рехабилитација во должина од 250 метри од клучка Волково до клучка Кондово. Има поставено соодветна сигнализација за затворањето на левата сообраќајна лента за претекнување. Сообраќајот се одвива по лентата за движење (средна) и лентата за принудно запирање (десна).

Од 12.09.2025 започната е градежната активноста – санација на свлечиште на регионален пат Р1202 делница Косоврасти – Мелнички Мост, односно воспоставена е времена измена на режимот на сообраќај до завршување на активностите.

Според известување од Виадукт Треј Дооел – Гостивар, како дел од изведбата на Коридор 10Д, во тек е важност на времен режим на сообраќај на патен правец Прилеп – Битола, каде ќе се пренасочи движењето на возилата по регионалниот пат Прилеп – Битола, од делот од клучка Лагово до Тополчани.

Тагови: АМСМ

Метео

Денес сончево и многу топло

Времето денес ќе биде сончево и многу топло со мала до умерена локална облачност.

Попладне претежно во планинските региони ќе има услови за пороен дожд и појава на грмежи. Ќе дува слаб до умерен ветер од западен и северозападен правец. Минималната температура ќе биде во интервал од 13 до 21, а максималната ќе достигне од 35 до 41 степен.

Во Скопје, сончево и многу топло со мала до умерена облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северозападен правец. Минималната температура ќе се спушти до 20, а максималната ќе достигне до 40 степени.

Од недела и во следните денови температурата ќе биде во постепено опаѓање. Во попладневните часови ќе има локална нестабилност со пороен дожд, грмежи и засилен ветер. Наместа ќе има услови за невреме со силен ветер и појава на град.

Тагови: УХМР