Белоруската опозициска лидерка Свјатлана Тихановскаја ја повика Европската Унија дополнително да ги зајакне санкциите против режимот на Александар Лукашенко, кој преживува само благодарение на воените договори со Русија, нагласувајќи дека не само Белорусија, туку и Европа мора да биде подготвена кога ќе дојде моментот на промена.

„Режимот е слаб“

Тихановскаја и нејзиниот сопруг Сергеј Тихановски, кој беше ослободен од затвор во јуни по отслужување на пет од 20 години, одржаа говори на пленарната седница на Европскиот парламент во Стразбур.

„Репресијата продолжува, не затоа што режимот е силен, туку затоа што е слаб. Затоа што народот го презира. Диктаторот знае: во моментот кога ќе престане репресијата, Белорусите ќе се кренат. И да, санкциите функционираат, без оглед на тоа што велат апологетите на режимот, и затоа не е време да се олабави притисокот. Време е да се притисне уште посилно и да се бара повеќе“, им рече Тихановскаја на пратениците.

Според неа, ефектот од санкциите е многу видлив и тие го принудуваат режимот во Минск да прави отстапки и да ослободи луѓе од затвор. „Исто така, економијата стагнира, дефицитот продолжува да расте, а режимот преживува само благодарение на воените договори со Русија“, рече Тихановскаја.

Таа ја повика Европа да продолжи со силен притисок, сè додека режимот не престане да затвора луѓе, да ја уценува Европа со мигранти, да ја вооружува војната на Русија и сè додека Белорусија не се најде на патот кон демократија. „Ја повикувам ЕУ да продолжи со притисокот. Вашите карти се посилни, чувајте ги до вистинскиот момент“, рече Тихановскаја.

Претстојните избори во 2020 година.

Таа потсети дека пред пет години, Белорусите избраа мир, демократија и европска иднина на спорните избори, но тоа е невозможно сè додека Лукашенко е на власт.

Додека независните анкети на излез во 2020 година укажуваа на победа на Свјатлана Тихановскаја на претседателските избори во август истата година, Централната изборна комисија на Белорусија објави дека Александар Лукашенко, на власт од 1994 година, победил со повеќе од 80% од гласовите.

Резултатите, кои опозицијата ги прогласи за наместени, предизвикаа широко распространети мирни протести кои беа насилно потиснати од државните безбедносни сили, што резултираше со масовни и систематски кршења на човековите права. Во Белорусија моментално има над 1.200 политички затвореници, вклучувајќи го и овогодинешниот добитник на наградата Сахаров за слобода на мислата, Анджеј Почобут.

„Првото нешто што ни треба се слободни и фер избори. Ве потсетувам: убедливо победивме пред пет години и повторно ќе победиме. Но, пред сето ова: Украина мора да победи“, рече Тихановскаја.

Според неа, успехот на Украина ќе го отвори патот за сите нации што живеат во сенката на Империјата - не само Белорусија, туку и Ерменија, Грузија и Молдавија. „Дајте ѝ на Украина сè што ѝ е потребно, не само да се одржи, туку и да победи“, рече Тихановскаја.

Благодарност до Трамп

Во својот говор, таа им се заблагодари на ЕП кои „беа со неа од првиот ден“, особено на претседателот Роберта Мецола, и за европскиот притисок и американската дипломатија за ослободување на нејзиниот сопруг од гулагот.

„Сакам да им се заблагодарам посебно на претседателот Доналд Трамп и неговиот тим - тоа беше неверојатна хуманитарна операција што спаси 70 животи“, рече Тихановскаја.

Со посредство на американската дипломатија, Серхеј Тихановски беше помилуван и ослободен од затвор во јуни, заедно со уште 13 политички затвореници. Тој беше претседателски кандидат во 2020 година, но беше уапсен и осуден на 18 години затвор за „организирање немири“ и „поттикнување омраза“, а потоа на дополнителни 18 месеци за „непослушност“.

Денес, во говор во ЕП, кој го најави како „чесен, со многу малку политичка коректност“, тој рече дека „пред пет години народот рече дека е доста и во еден момент мислев дека можеме да победиме“.

Белорусија како мост

„Некои функционери од владата на Лукашенко изразија разбирање, но не преминаа на страната на народот. Зошто? Кога дојде моментот, Русите влегоа во битката, но Европејците не. Поради двоумењето на Европа, Белорусија, која тогаш беше целосно подготвена да биде испратена како членка на ЕУ, беше оставена сама на себе. Москва ги презеде работите“, рече Тихановски.

„Тоа не беше само трагично и нечесно, туку и голема стратешка грешка. Со тоа што не успеа да го запре Путин во Белорусија, Европа речиси ја направи војната во Украина можна“, рече Тихановски. Сега, продолжи тој, милијарди ќе бидат потрошени за европска одбрана.

„Колку е глупаво. Требаше да направиме со дел од тие пари она што требаше да се направи во Белорусија во вистинскиот момент. Но, тој момент помина“, рече Тихановски.

„Не оставајте нè на цедило“

Тој истакнува дека победата во оваа војна, која е исто така хибридна, е можна само за оние кои ја преземаат иницијативата. „Сите би имале корист ако Белорусија стане неутрален мост меѓу Европската Унија и Русија. Тоа би било добро за двете страни“, рече Тихановски.

Путин, продолжи тој, ја гледа Белорусија поинаку: како тампон-зона, како воена база што може да ја користи за да врши притисок врз своите соседи.

„Сега Европа е таа што мора да ја преземе водечката улога на својата источна граница и мора да биде главен партнер на Белорусија кон демократијата. (...) Имаме план да станеме следната Финска на Источна Европа. Не оставајте нè на цедило како минатиот пат“, рече Тихановски со голем аплауз од претставниците.

Порано во дискусијата за Белорусија, комесарот на Европската комисија, Дан Јоргенсен, изјави дека ЕУ издвоила 170 милиони евра за поддршка на белоруските граѓани и дека Европската комисија создаде план за поддршка од три милијарди евра за таа земја во моментот кога ќе започнат „мирните демократски промени“.

Речиси сите претставници изразија силна поддршка за демократските сили во Белорусија, заедно со барања за одржување слободни избори, непречено работење на независните медиуми и градење на граѓанското општество.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.