Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО - Канал 5

Свет

Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО

Доналд Трамп повторно го доведе во прашање постоењето на НАТО.

Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО

Соседите на Русија во балтичкиот регион ги следат неговите изјави со загриженост, пишува Дојче веле.

Во текот на изминатите неколку недели од војната меѓу Соединетите Американски Држави и Израел против Иран, неколку членки на НАТО се држеа настрана. Додека некои сојузници на САД претпазливо ја воздржаа поддршката за воена акција, а други целосно ја забранија употребата на нивната воена инфраструктура, балтичките држави имаа поинаков пристап.

Сите три земји ја опишаа операцијата „Епски бес“ како разбирлива со оглед на нуклеарната програма на Иран, заканите кон соседните земји и неговата поддршка за руската агресија против Украина, рече летонскиот претседател Едгарс Ринкевич.

Балтичките лидери, исто така, го поздравија атентатот врз врховниот лидер на Иран кон крајот на февруари, истакнувајќи дека го гледаат како нова можност иранскиот народ сам да ја одреди својата иднина.

Естонија сигнализираше дека е подготвена да размисли за распоредување на своите бродови за деминирање во Ормутскиот теснец. Литванија отиде подалеку, изразувајќи ја својата подготвеност да обезбеди војници за да му помогне на Вашингтон доколку биде побарана.

Образложението за оваа поддршка најдобро го артикулираше литванскиот претседател Гитанас Науседа. „Од една страна, не можеме да кажеме дека присуството на американски трупи на литванска територија е нешто што се зема здраво за готово и едноставно да го прифатиме здраво за готово, а кога од нас се бара да придонесеме во меѓународни мисии, велиме дека тоа не е наша работа“, изјави тој за литванските медиуми.

Балтичките држави ја сметаат поддршката за САД, нивниот најмоќен сојузник, за клучна за сопствената безбедност, особено со оглед на заканата што ја претставува Русија.

Само оваа недела, портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, ги предупреди балтичките држави за „сериозни последици“ за наводното користење на нивниот воздушен простор од страна на беспилотни летала што ја напаѓаат Русија. Сите три земји силно ги негираат обвинувањата.

Избегнување на иритирање на Доналд Трамп

Од почетокот на војната во Иран, балтичките држави се репозиционираа како „модел сојузници“. Заедно со Полска и земјите од Заливот, вака ги опиша американскиот министер за одбрана Пит Хегсет.

Како и Полска, балтичките држави беа меѓу првите членки на НАТО што одговорија на повикот на американскиот претседател за зголемување на трошоците за одбрана, а сега се меѓу лидерите во алијансата. Се очекува Полска да потроши 4,5% од БДП за одбрана во 2025 година, Литванија 4%, Латвија 3,7% и Естонија 3,4%. За споредба, САД потрошија 3,2% од БДП.

Сергејс Потапкинс од Латвискиот институт за меѓународни односи ја опиша оваа политика како „стабилен, препознатлив стил“, чија цел е „обид да не се иритира Доналд Трамп со цел да се одржи пристапот кон балтичките држави што е воспоставен од 2022 година што е можно подолго“.

Сегашниот пристап, одвраќање преку заплашување, претпоставува дека противникот нема да се осмели да ги нападне членките на НАТО ако е убеден дека не може да ги постигне своите цели. Како што поранешниот американски претседател Џо Бајден и европските лидери постојано наведуваат, НАТО е подготвен да го брани секој сантиметар од својата територија.

Планирање за непредвидени ситуации

Скептичните забелешки на Трамп за учество во одбраната на сојузниците на НАТО не беа изненадување во балтичките држави. Анкета спроведена во 2025 година во Латвија покажа, на пример, дека само 43% од испитаниците веруваат или се склони да веруваат дека НАТО би бил подготвен да се бори за земјата доколку биде нападната, додека 41% сметаат дека тоа е малку веројатно.

Оваа свест за сопствената одговорност за одбраната го поттикна развојот на националните гарди во балтичките држави. Тоа се доброволни одбранбени сили задолжени да спречат окупација на регионот во случај на руски напад.

Сигита Струберга, генерален секретар на Латвиската трансатлантска организација, рече дека Летонците сè повеќе сфаќаат дека не постои посебна армија на НАТО, туку дека „НАТО сме ние“.

„Со оглед на бројот на оние што служат во војската и професионалната армија, овој број сè уште не е доволен. Ни треба Националната гарда“, изјави Струберга за ДВ.

Зајакнување на присуството на НАТО

Како дел од подготовките за намаленото учество на САД во НАТО, Потапкинс укажува на распоредување на сојузнички воени контингенти од други земји. Вакви сили се стационирани во секоја од балтичките држави.

Во Литванија, ова ја вклучува и германската 45-та оклопна бригада. Моментално има околу 1.800 војници, а постојат планови овој број да се зголеми на 4.800 војници и 200 цивилни лица до 2027 година.

Канадската мултинационална бригада во Латвија има околу 2.000 членови. Во Естонија, околу 1.500 војници се стационирани како дел од мултинационална борбена група предводена од Обединетото Кралство.

„Зголемувањето на контингентот сега е врвен приоритет и за дипломатите и за војската во разговорите со партнерите. Ова е еден од оние случаи каде што повеќе е подобро“, вели Потапкинс.

Покрај тоа, Потапкинс тврди дека балтичките држави треба брзо да дејствуваат за да ја подготват својата воена инфраструктура во случај САД да ја ревидираат својата улога во НАТО. Доколку тоа се случи, другите сојузници на НАТО веројатно ќе се фокусираат на сопствената безбедност.

Тагови: НАТО САД

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Грчки воен авион Ф-16 принудно слета на Закинтос и се запали (ВИДЕО)

Грчки воен авион F-16C извршил итно слетување на меѓународниот аеродром на Закинтос и се запалил, објавија локалните медиуми.

Грчки воен авион Ф-16 принудно слета на Закинтос и се запали (ВИДЕО)

Авионот бил борбен авион на Грчките воздухопловни сили кој полетал од воздухопловната база Араксос во близина на Патра.

Според првичните извештаи, пилотот морал да изврши итно слетување поради пожар во авионот по полетувањето.

Пожарот е изгаснат, пилотот е добро

Локалните медиуми објавија дека пилотот е добро. Пожарот оттогаш е изгаснат, а снимките објавени на социјалните мрежи покажуваат пожарникари како ги гаснат пламените што го зафатиле авионот на аеродромот.

Грчките медиуми објавија дека пилотот веднаш го известил Националниот центар за воздушни операции, Тактичката воздушна команда и базата Араксос од која полетал. Му било наложено итно слетување на аеродромот на Закинтос.

Аеродромските служби биле ставени во состојба на висока готовност поради инцидентот, а сите летови биле привремено откажани.

Причината за пожарот се утврдува

Според грчките извештаи, пожарот избувнал по принудното слетување, а причината за слетувањето е техничка грешка. Дел од извештајот споменува можност за проблем со опремата за слетување, но официјална потврда за причината сè уште не е објавена.

Авионот припаѓа на 116-то борбено крило на грчките воздухопловни сили. Се очекува истрага за причината за инцидентот откако ќе се изгасне пожарот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Мицкоски до опозицијата: Седнете и договорете се, бланко ќе го поддржиме секој предлог во којшто ќе биде вклучено гласањето на дијаспората

Претседателот на Владата Христијан Мицкоски денеска одговарајќи на новинарско прашање во однос на тоа дали опозицијата е пречка за исполнување на последната задача од европските директиви, а тоа е носењето на Изборниот законик, изјави:

Мицкоски до опозицијата: Седнете и договорете се, бланко ќе го поддржиме секој предлог во којшто ќе биде вклучено гласањето на дијаспората

Претседателот на Владата Христијан Мицкоски денеска одговарајќи на новинарско прашање во однос на тоа дали опозицијата е пречка за исполнување на последната задача од европските директиви, а тоа е носењето на Изборниот законик, изјави:

„Ние имавме 10 реформи, коишто требаше да ги завршиме. Коишто беа во грејс период со рок до крајот на јуни. Еве имаме одредено продолжување до средината на јули, меѓу нив е Изборниот законик.

Ние цениме дека, вака како што е моментално, начинот на којшто гласа дијаспората, односно иселениците, не соодветствува на вистинскиот капацитет. Односно имаме неможност да тие излезат во доволно голем број да го реализираат своето право. Посебно иселениците во Австралија, Канада и останатите прекуокеански земји, тие треба 10 часа да летаат натаму-наваму за да го остварат своето право.

И ние се обидовме да дадеме предлог којшто беше прифатен заедно со сите други измени коишто ги содржат препораките на ОБСЕ и ОДИХР. Завршено беше сè, потпишан беше законот. Пратеничката група на Левица не сакаше да го потпише, викаа ние се сложуваме со сè, фала ова што ни дадовте повеќе пари, еве нема проблем ќе си ги потрошиме. Ова сега што го прават нема никаква врска со вистината, ова е сега театар за мал број гласачи коишто сè уште им веруваат. Замислете овие луѓе да добијат можност да управуваат со некоја институција, што ќе се случи. И вака, ние не се потпишуваме со вас, знаете ние сме робоспиерови следбеници, не можеме со вас. Е така не може, ако сакате да учествувате, ќе мора да имате и одговорност. И така рековме, не може.

И потоа настапи втората опозициска партија СДСМ, па поднесоа илјадници амандмани, секој си наоѓаше некаква забелешка. За да ние дадеме јасен предлог и кажеме вака. Седнете, договорете се во опозицијата што сакате, како сакате, дајте предлог во којшто ќе е вклучено гласањето на дијаспората и ние бланко го поддржуваме. Сè што сакате, ние бланко ќе ви поддржиме. Само дајте ова да го завршиме до 15-ти јули, за да може десетте чекори да ни бидат успешно завршени, за да можеме да идеме во следна фаза. Еве чекаме уште, неколку дена поминаа, сè уште немаме усогласен став на опозицијата. Кога зборувам, усогласен став на опозицијата, тука мислам на СДСМ, Левица, Демократската унија за интеграција и дел од пратеници коишто не знам сега како функционираат во рамките на Парламентот, но ајде еве вака ќе ги наречам пратениците на Зијадин Села, пратениците на Арбен Таравари. Тоа е сега во моментот опозиција.

Од страна на владејачката група на пратеници во Парламентот имаме усогласен став којшто вели кажете што сакате, ставете го на хартија и ние ќе го прифатиме, само да биде содржано гласањето на дијаспората. Една изборна, една изборна. Повеќе пари, повеќе пари. Еве ние ќе намалиме од кај нас, иако сме најголема политичка партија, нека биде за нив, немаме никаков проблем. Сè што мислат дека тие ќе направат, ние ќе го прифатиме. Но за жал еве, до денеска немаме сè уште никаков повратен одговор од страна на опозицијата.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Николоски: Очекувам до крајот на летово сите документи за брзата пруга да бидат завршени

Со добра динамика оди подготвката на документи за изградабата на брзата пруга од Табановце до Гевгелија, вели министерот за транспорт Александар Николоски.

Николоски: Очекувам до крајот на летово сите документи за брзата пруга да бидат завршени

Тој очекува до крајот на летово целата документација да биде завршена по што ќе може да почнат и активностите на терен.

Николовски од Гевгелија каде изврши увид на неколку градежни активности, рече дека дополнително реконструкцијата на железничката пруга од Драчево до Илинден преку која ќе се движи товарниот железнички сообраќај, ќе придонесе многу на целиот коридор 10 .

Железничката обиколница Скопје ќе го забрза карго превозот на коридор 10, имајќи предвид дека воведен е “One-stop shop“ со Грција, дополнително работиме на изградба на заедничка железничка станица со Србија и најважно, изградбата на брзата пруга на коридор 10. Бенефитите се повеќекратни, дополнително ќе влијае и врз намалување на аерозагадувањето во Скопје истакна заменик претседателот на Владата и минстер за транспорт Александар Николоски.

“Видов одредени коментари вчера дека и досега карго возовите не влегувале во Скопје. Тоа е делумно точно и многу неточно, затоа што точно е дека некаде пред 30-40 години, кога првпат е изградена оваа обиколница, тоа било така. Но, со девастирањето и со пропаѓањето коешто го направија СДСМ во неколку нивни влади на државата, за жал, овој коридор не се користеше. Ние решивме, се зафативме целосно да го реконструираме заедно со ЈП Железници Инфраструктура и во рекордно време се заврши карго обиколницата на Скопје, со што веќе товарните возови нема да поминуваат низ центарот на градот. Тоа еколошки е одлично, второ, ќе значи кратење на времето, а на тој начин ќе ја направи Македонија уште поатрактивна за карго сообраќај” - истакна Николоски.

Toj истакна дека брзиот карго транспорт ќе има економско влијание долж коридор 10 бидејќи регионално се работи на заеднички проекти со соседите.

“Тоа е добро и за Гевгелија, затоа што Коридорот 10 поминува токму тука низ Гевгелија. И уште еден проект којшто заеднички го сработивме и многу ќе помогне за Гевгелија, тоа е дека го воведовме „One-stop shop“ на железничката граница помеѓу Македонија и Грција, што значи дека веќе карго возовите не треба двапати да застануваат кога железнички доаѓаат навака, туку имаат едно застанување. А во моментов работиме на изградба на заеднички железнички граничен премин и со Србија, што дополнително ќе го забрза транспортот” -потенцираше Николоски.

Во однос на брзата пругата Николоски додаде:

“Таму одлично оди работата во подготовка на документација. Очекувам во текот на летото сите документи да бидат завршени. Еден по еден се завршуваат и стигнуваат, сите се во предвидениот рок, така што таму одлично оди работата во делот на подготовка, па после тоа и во делот на градба.“- истакна заменик претседателот на Владата.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер