Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО - Канал 5

Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО

Доналд Трамп повторно го доведе во прашање постоењето на НАТО.

Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО

Соседите на Русија во балтичкиот регион ги следат неговите изјави со загриженост, пишува Дојче веле.

Во текот на изминатите неколку недели од војната меѓу Соединетите Американски Држави и Израел против Иран, неколку членки на НАТО се држеа настрана. Додека некои сојузници на САД претпазливо ја воздржаа поддршката за воена акција, а други целосно ја забранија употребата на нивната воена инфраструктура, балтичките држави имаа поинаков пристап.

Сите три земји ја опишаа операцијата „Епски бес“ како разбирлива со оглед на нуклеарната програма на Иран, заканите кон соседните земји и неговата поддршка за руската агресија против Украина, рече летонскиот претседател Едгарс Ринкевич.

Балтичките лидери, исто така, го поздравија атентатот врз врховниот лидер на Иран кон крајот на февруари, истакнувајќи дека го гледаат како нова можност иранскиот народ сам да ја одреди својата иднина.

Естонија сигнализираше дека е подготвена да размисли за распоредување на своите бродови за деминирање во Ормутскиот теснец. Литванија отиде подалеку, изразувајќи ја својата подготвеност да обезбеди војници за да му помогне на Вашингтон доколку биде побарана.

Образложението за оваа поддршка најдобро го артикулираше литванскиот претседател Гитанас Науседа. „Од една страна, не можеме да кажеме дека присуството на американски трупи на литванска територија е нешто што се зема здраво за готово и едноставно да го прифатиме здраво за готово, а кога од нас се бара да придонесеме во меѓународни мисии, велиме дека тоа не е наша работа“, изјави тој за литванските медиуми.

Балтичките држави ја сметаат поддршката за САД, нивниот најмоќен сојузник, за клучна за сопствената безбедност, особено со оглед на заканата што ја претставува Русија.

Само оваа недела, портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, ги предупреди балтичките држави за „сериозни последици“ за наводното користење на нивниот воздушен простор од страна на беспилотни летала што ја напаѓаат Русија. Сите три земји силно ги негираат обвинувањата.

Избегнување на иритирање на Доналд Трамп

Од почетокот на војната во Иран, балтичките држави се репозиционираа како „модел сојузници“. Заедно со Полска и земјите од Заливот, вака ги опиша американскиот министер за одбрана Пит Хегсет.

Како и Полска, балтичките држави беа меѓу првите членки на НАТО што одговорија на повикот на американскиот претседател за зголемување на трошоците за одбрана, а сега се меѓу лидерите во алијансата. Се очекува Полска да потроши 4,5% од БДП за одбрана во 2025 година, Литванија 4%, Латвија 3,7% и Естонија 3,4%. За споредба, САД потрошија 3,2% од БДП.

Сергејс Потапкинс од Латвискиот институт за меѓународни односи ја опиша оваа политика како „стабилен, препознатлив стил“, чија цел е „обид да не се иритира Доналд Трамп со цел да се одржи пристапот кон балтичките држави што е воспоставен од 2022 година што е можно подолго“.

Сегашниот пристап, одвраќање преку заплашување, претпоставува дека противникот нема да се осмели да ги нападне членките на НАТО ако е убеден дека не може да ги постигне своите цели. Како што поранешниот американски претседател Џо Бајден и европските лидери постојано наведуваат, НАТО е подготвен да го брани секој сантиметар од својата територија.

Планирање за непредвидени ситуации

Скептичните забелешки на Трамп за учество во одбраната на сојузниците на НАТО не беа изненадување во балтичките држави. Анкета спроведена во 2025 година во Латвија покажа, на пример, дека само 43% од испитаниците веруваат или се склони да веруваат дека НАТО би бил подготвен да се бори за земјата доколку биде нападната, додека 41% сметаат дека тоа е малку веројатно.

Оваа свест за сопствената одговорност за одбраната го поттикна развојот на националните гарди во балтичките држави. Тоа се доброволни одбранбени сили задолжени да спречат окупација на регионот во случај на руски напад.

Сигита Струберга, генерален секретар на Латвиската трансатлантска организација, рече дека Летонците сè повеќе сфаќаат дека не постои посебна армија на НАТО, туку дека „НАТО сме ние“.

„Со оглед на бројот на оние што служат во војската и професионалната армија, овој број сè уште не е доволен. Ни треба Националната гарда“, изјави Струберга за ДВ.

Зајакнување на присуството на НАТО

Како дел од подготовките за намаленото учество на САД во НАТО, Потапкинс укажува на распоредување на сојузнички воени контингенти од други земји. Вакви сили се стационирани во секоја од балтичките држави.

Во Литванија, ова ја вклучува и германската 45-та оклопна бригада. Моментално има околу 1.800 војници, а постојат планови овој број да се зголеми на 4.800 војници и 200 цивилни лица до 2027 година.

Канадската мултинационална бригада во Латвија има околу 2.000 членови. Во Естонија, околу 1.500 војници се стационирани како дел од мултинационална борбена група предводена од Обединетото Кралство.

„Зголемувањето на контингентот сега е врвен приоритет и за дипломатите и за војската во разговорите со партнерите. Ова е еден од оние случаи каде што повеќе е подобро“, вели Потапкинс.

Покрај тоа, Потапкинс тврди дека балтичките држави треба брзо да дејствуваат за да ја подготват својата воена инфраструктура во случај САД да ја ревидираат својата улога во НАТО. Доколку тоа се случи, другите сојузници на НАТО веројатно ќе се фокусираат на сопствената безбедност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

11. фестивал на чај со над 30 учесници и меѓународна програма

Од 30 октомври до 1 ноември, на приземјето во Скопје Сити Мол, ќе се одржи единаесеттото издание на „Фестивалот на чај“, во знакот на „Ароматичната моќ на билките“.

 11. фестивал на чај со над 30 учесници и меѓународна програма

Повеќе од 30 учесници, сертифицирани билкари, чајни мајстори, креатори на чајни тинктури и љубители на чај од земјава и од странство ќе ги претстават своите производи и знаење, нудејќи им на посетителите ретка шанса да откриваат различни вкусови да дегустираат и да уживаат во аромите што ги слават природата и нејзината разновидност.

Фестивалот и годинава ја поврзува традицијата со едукацијата, културата и современите практики. Посетителите ќе можат да проследат и работилници, панел-дискусии, презентации и уметнички перформанси, преку кои, чајот и билките ќе бидат претставени од различни перспективи – од македонското традиционално билкарство и планинските чаеви до размена на меѓународно знаење и искуства.

Во фестивалската понуда ќе учествуваат: La Soy&LaCha, Билна Аптека „Матија“, Роза Канина Ресен, Ливан Херба, Ignea Cosmetics – билна козметика, ЛАВИТА АГРО, Happy пчелни производи, EKO восочни обвивки, Гостилица планински чај, Health Shop Macedonia, Мое сапунче, Елена Манчевска, Мирјана Ангелеска, ТРАНТАЛОВСКИ фарм, ПЗ Природен мед, АНТОВИ природна козметика и медови производи, АПИ козметика, ПетроскиВ, ЛЕ-НАтура, Тилиа органика, Моја фарма, Бороџун, Мојот сапун, Шарено ќоше, ТиноСки и Нате препорачува. Во програмата ќе се вклучат и Ботаничката градина и Истражувачкото друштво на студенти биолози (ИДСБ), како и Институтот „Конфуциј“ при УКИМ.

Покрај фестивалската понуда во текот на трите денови на истата локација предвидени се и придружни настани - едукативни работилници, панел дискусии, перформанси и презентации.

Па така, во петок на 30 октомври од 18 часот ќе се случи настанот „Македонска чајна софра: Допир до сите сетила“, кој нуди патување низ ароматичните молекули на македонските билки, преку знаењето и приказните што се пренесувале од генерација на генерација. „Моја фарма – Тумчевиште“ ќе го претстави македонскиот планински чај, од семиња од Националниот парк „Маврово“. Предвиден е и настап на Пламенка Трајковска со соло виолина, а посетителите ќе се запознаат и со традиционалниот македонски билков ритуал „Сучење врвки“, поврзан со празникот Водици и карактеристичен за гостиварскиот крај.

Од 19 часот следува церемонијата на чај на Институтот „Конфуциј“ при УКИМ, посветена на традиционалната кинеска уметност на чајот. Програмата ќе биде дополнета со кинески инструментален перформанс и кинески танц, во изведба на професорите и студентите на Институтот.

Во сабота, на 31 октомври, од 13 часот ќе се одржи „Чајанка“ со амбасадорот на Република Словенија, Н.Е. Грегор Прескер. Предвидени се и панел-дискусии на теми „Шумите како бизнис екосистем“ и „Моќта на билките“. Во фокусот ќе бидат успешните стартап-иницијативи, женските претприемачки приказни и современиот рекап на традиционалното билкарство, со акцент на можностите што ги отвораат природните ресурси за развој на нови идеи и претприемачки пристапи. Ќе биде организирано и детско креативно катче од 13 часот, збогатено со пчеларска и уметничка работилница „Медена приказна“ во организација на ПЗ Природен мед со пчелар Христијан Аврамовски и уметницата Сања Јовановска.

И во неделната програма, на 1 ноември, во 12 часот на пладне започнува медената работилница „Што јадат пчелите“, во организација на ПЗ Природен мед. Веднаш потоа од 13 часот следува кинеска дегустација на чај и културни перформанси, со калиграфија и хартиена техника.

Со спојот на дегустации, традиционални практики, културни содржини и едукативни активности, единаесеттото издание на Фестивалот на чај ќе понуди три денови посветени на ароматичните билки, нивната употреба и културното наследство што го носат.

Фестивалот го организираат Центарот за истражување и промоција на природата и културата „Експедиција ПРИРОДА“/МРК Дијалог и Скопје Сити Мол.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ВМРО-ДПМНЕ: Во Дојран се реконструираат патишта, се подобрува водоснабдувањето

Во Дојран се реконструираат патишта, се подобрува водоснабдувањето, се стави во функција хидросистемот „Спас за Дојранското Езеро“.

ВМРО-ДПМНЕ: Во Дојран се реконструираат патишта, се подобрува водоснабдувањето

Општина Дојран продолжува со реализација на проекти кои носат конкретни придобивки за граѓаните, подобра инфраструктура и посветла иднина за градот и Дојранското Езеро.

Во изминатата година се работи на неколку клучни проекти кои ќе го подобрат животот во Дојран.

Се направи реконструкција на главните патни правци. Реконструирани се 2 километри од главниот регионален пат во Стар Дојран и 500 метри во Нов Дојран, со што се подобрува безбедноста и пристапноста за граѓаните и туристите.

Се подобрува водоснабдувањето, реконструирани се 750 метри од водоводната мрежа во Нов Дојран, а со навремено откривање и санирање на дефектите е постигната поголема сигурност во водоснабдувањето, особено во Стар Дојран и неговите повисоки делови во текот на летото.

Се стави во функција хидросистемот „Спас за Дојранското Езеро“ кој е значаен чекор во насока на заштита на езерскиот екосистем и подобрување на условите за зачувување на природното богатство на Дојран.

Паралелно, општината инвестира во комуналната инфраструктура, јавната чистота, спортот, туризмот и поддршката на семејствата, со зголемена финансиска помош за првачињата и новороденчињата.

Дојран заслужува развој што се гледа, проекти што се чувствуваат и резултати што остануваат.

Со посветена работа и конкретни инвестиции, Општина Дојран продолжува да гради подобри услови за живот на граѓаните и да го развива градот како атрактивна туристичка дестинација.

Со почит,

Центар за комуникации на ВМРО-ДПМНЕ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СДСМ: Со Мицкоски минималната плата не стигнува ниту за храна – 33% од работниците живеат во сиромаштија

Само за храна и пијалаци во октомври на граѓаните им биле потребни 26.170 денари. Од јануари трошокот за храна и пијалаци пораснал за речиси 2.000 денари. 

СДСМ: Со Мицкоски минималната плата не стигнува ниту за храна –  33% од работниците живеат во сиромаштија

Потрошувачката кошничка е над 70 илјади денари а со стан оди и над 90 илјади денари.

Ниту три плати не се доволни да се покријат основните животни трошоци.

Работниците во Македонија едвај врзвуваат крај со крај, со најниски плати во Европа.

Од вкупно 540.000 вработени, околу 180.000 работници земаат плати помали од 31.200 денари месечно.

33% од работниците во Македонија земаат плата под прагот на сиромаштијата.

Овие луѓе одат на работа, работат, вложуваат труд и немаат доволно за достоинствен живот – буквално живеат во сиромаштија.

Наместо да ги зголеми платите арамијата размислува за увоз на економски работници како евтина работна сила. Николовски вели 50.000 економски работници а Мицкоски над 100.000.

Ова сурова реалност е одлука на арамијата Мицкоски – работниците да работат за малку пари, и да бидат сиромашни.

Скопје, 21.10.2026

СДСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер