Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО - Канал 5

Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО

Доналд Трамп повторно го доведе во прашање постоењето на НАТО.

Балтичките држави се подготвуваат за излегување на САД од НАТО

Соседите на Русија во балтичкиот регион ги следат неговите изјави со загриженост, пишува Дојче веле.

Во текот на изминатите неколку недели од војната меѓу Соединетите Американски Држави и Израел против Иран, неколку членки на НАТО се држеа настрана. Додека некои сојузници на САД претпазливо ја воздржаа поддршката за воена акција, а други целосно ја забранија употребата на нивната воена инфраструктура, балтичките држави имаа поинаков пристап.

Сите три земји ја опишаа операцијата „Епски бес“ како разбирлива со оглед на нуклеарната програма на Иран, заканите кон соседните земји и неговата поддршка за руската агресија против Украина, рече летонскиот претседател Едгарс Ринкевич.

Балтичките лидери, исто така, го поздравија атентатот врз врховниот лидер на Иран кон крајот на февруари, истакнувајќи дека го гледаат како нова можност иранскиот народ сам да ја одреди својата иднина.

Естонија сигнализираше дека е подготвена да размисли за распоредување на своите бродови за деминирање во Ормутскиот теснец. Литванија отиде подалеку, изразувајќи ја својата подготвеност да обезбеди војници за да му помогне на Вашингтон доколку биде побарана.

Образложението за оваа поддршка најдобро го артикулираше литванскиот претседател Гитанас Науседа. „Од една страна, не можеме да кажеме дека присуството на американски трупи на литванска територија е нешто што се зема здраво за готово и едноставно да го прифатиме здраво за готово, а кога од нас се бара да придонесеме во меѓународни мисии, велиме дека тоа не е наша работа“, изјави тој за литванските медиуми.

Балтичките држави ја сметаат поддршката за САД, нивниот најмоќен сојузник, за клучна за сопствената безбедност, особено со оглед на заканата што ја претставува Русија.

Само оваа недела, портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, ги предупреди балтичките држави за „сериозни последици“ за наводното користење на нивниот воздушен простор од страна на беспилотни летала што ја напаѓаат Русија. Сите три земји силно ги негираат обвинувањата.

Избегнување на иритирање на Доналд Трамп

Од почетокот на војната во Иран, балтичките држави се репозиционираа како „модел сојузници“. Заедно со Полска и земјите од Заливот, вака ги опиша американскиот министер за одбрана Пит Хегсет.

Како и Полска, балтичките држави беа меѓу првите членки на НАТО што одговорија на повикот на американскиот претседател за зголемување на трошоците за одбрана, а сега се меѓу лидерите во алијансата. Се очекува Полска да потроши 4,5% од БДП за одбрана во 2025 година, Литванија 4%, Латвија 3,7% и Естонија 3,4%. За споредба, САД потрошија 3,2% од БДП.

Сергејс Потапкинс од Латвискиот институт за меѓународни односи ја опиша оваа политика како „стабилен, препознатлив стил“, чија цел е „обид да не се иритира Доналд Трамп со цел да се одржи пристапот кон балтичките држави што е воспоставен од 2022 година што е можно подолго“.

Сегашниот пристап, одвраќање преку заплашување, претпоставува дека противникот нема да се осмели да ги нападне членките на НАТО ако е убеден дека не може да ги постигне своите цели. Како што поранешниот американски претседател Џо Бајден и европските лидери постојано наведуваат, НАТО е подготвен да го брани секој сантиметар од својата територија.

Планирање за непредвидени ситуации

Скептичните забелешки на Трамп за учество во одбраната на сојузниците на НАТО не беа изненадување во балтичките држави. Анкета спроведена во 2025 година во Латвија покажа, на пример, дека само 43% од испитаниците веруваат или се склони да веруваат дека НАТО би бил подготвен да се бори за земјата доколку биде нападната, додека 41% сметаат дека тоа е малку веројатно.

Оваа свест за сопствената одговорност за одбраната го поттикна развојот на националните гарди во балтичките држави. Тоа се доброволни одбранбени сили задолжени да спречат окупација на регионот во случај на руски напад.

Сигита Струберга, генерален секретар на Латвиската трансатлантска организација, рече дека Летонците сè повеќе сфаќаат дека не постои посебна армија на НАТО, туку дека „НАТО сме ние“.

„Со оглед на бројот на оние што служат во војската и професионалната армија, овој број сè уште не е доволен. Ни треба Националната гарда“, изјави Струберга за ДВ.

Зајакнување на присуството на НАТО

Како дел од подготовките за намаленото учество на САД во НАТО, Потапкинс укажува на распоредување на сојузнички воени контингенти од други земји. Вакви сили се стационирани во секоја од балтичките држави.

Во Литванија, ова ја вклучува и германската 45-та оклопна бригада. Моментално има околу 1.800 војници, а постојат планови овој број да се зголеми на 4.800 војници и 200 цивилни лица до 2027 година.

Канадската мултинационална бригада во Латвија има околу 2.000 членови. Во Естонија, околу 1.500 војници се стационирани како дел од мултинационална борбена група предводена од Обединетото Кралство.

„Зголемувањето на контингентот сега е врвен приоритет и за дипломатите и за војската во разговорите со партнерите. Ова е еден од оние случаи каде што повеќе е подобро“, вели Потапкинс.

Покрај тоа, Потапкинс тврди дека балтичките држави треба брзо да дејствуваат за да ја подготват својата воена инфраструктура во случај САД да ја ревидираат својата улога во НАТО. Доколку тоа се случи, другите сојузници на НАТО веројатно ќе се фокусираат на сопствената безбедност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кандскиот премиер Карни ја поздрави идејата неговата земја да стане придружна членка на ЕУ

Канада и Европа се посилни заедно и Канада го поздравува овој „Сојуз за иднината„ -  громогласен аплауз за канадскиот премиер Марк Карни во Европскиот парламент.

Кандскиот премиер Карни ја поздрави идејата неговата земја да стане придружна членка на ЕУ

Канада и Европа се посилни заедно и Канада го поздравува овој „Сојуз за иднината„ - громогласен аплауз за канадскиот премиер Марк Карни во Европскиот парламент, откако вчера шефицата на Европската Комисија - Урсула Фон дер Лајен, ја покани неговата земја да стане првата официјална придружна членка - што практично претставува нов концепт без правен преседан во актите на ЕУ. Соработка во суштински области како критични метали, одбрана, технологија и енергетика, но не и нов светски ривалски блок со цел да доминира – прецизираше премиерот Карни.

-Се отвора вратата за Канада да стане прва придружна членка на Европската Унија. Канада ја поздравува оваа амбиција. Сојузот за иднината е единствен, позитивен пристап што заеднички ќе го дефинираме, надоврзувајќи се на нашите заеднички сили и вредности,- - Марк Карни, премиер на Канада.

Додека деталите на придружното членство ќе се разработуваат на октомврискиот Самит ЕУ – Канада по што ќе следи и гласање во канадскиот парламент, според првичната реакција на американскиот претседател Доналд Трамп, САД не гледаат благонаклонето кон овој нов сојуз. Трамп се закани дека ќе ја прекине трговијата со ЕУ.

-Мислам дека тоа е смешно. Сметам дека Канада е ужасен трговски партнер. Ако го направат тоа, и ако сметам дека станува збор за непријателски чин, ќе воведам многу сериозни царини или ќе прекинам да тргувам со Европа во многу работи,- -Доналд Трамп, претседател на САД.

Поканата за придружно членство доаѓа во момент кога Канада бара начин да се дистанцира од САД поради турбулентните односи и трговската војна со претседателот Доналд Трамп, кој неодамна освен закани со високи царини, изрази желба Канада да стане 51та држава на САД. Но, дека новиот концепт за придружно членство не завршува само со Канада, навести претседателката на Европскиот парламент – Роберта Мецола, најавувајќи можност примерот со Отава да го следат и Австралија и Нов Зеланд.

-Постојат различни форми – земји што сакаат да ѝ се приклучат на ЕУ или земји што се дел од Европската економска зона, а во овој случај станува збор за земји со кои сакаме да ги продлабочиме односите. Тука спаѓа Канада, а не се сомневам дека ќе бидат вклучени и други земји,- - Роберта Метсола, претседателка на Европски парламент .

Во однос на заканите од Трамп кон Европската Унија, Мецола изјави дека целта на Брисел не е да се спротивстави некому, туку да развива подлабока соработка базирана на правила.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Димитриеска-Кочоска: Го зајакнуваме партнерството со ЦЕБ – инвестираме во образование, дигитализација и економски развој

Банката за развој при Советот на Европа (ЦЕБ) е долгогодишен и значаен партнер на земјава во реализацијата на проекти насочени кон подобрување на образованието, социјалната инфраструктура и поддршката на микро, малите и средните претпријатија. 

Димитриеска-Кочоска: Го зајакнуваме партнерството со ЦЕБ – инвестираме во образование, дигитализација и економски развој

Фокусот на соработката е насочен кон реализација на проекти што носат конкретни придобивки за граѓаните и придонесуваат за економскиот развој. Ова беше истакнато на денешната средба на министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска со Томаш Бочек, заменик-гувернер на Банката за развој при Советот на Европа (ЦЕБ), на која се разговараше за реализацијата на тековните проекти и за идната соработка.

„Продолжуваме да го зајакнуваме партнерството со ЦЕБ, насочувајќи ја поддршката кон проекти што придонесуваат за подобри јавни услуги, поквалитетно образование и економски развој“, истакна министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска.

ЦЕБ е присутна во земјава од 1997 година, а досега има одобрено кредити за 10 проекти во јавниот сектор во вкупен износ од 314 милиони евра, а исто така има дадено и значајна поддршка за обезбедување на инвестициски грантови и грантови за техничка помош за подготовка на проектите. Поддршката е насочена кон социјалната инфраструктура и социјалната интеграција, вклучително здравството, образованието, правосудството и социјалното домување, како и кон поддршка на микро, малите и средните претпријатија.

На средбата беше разгледана реализацијата на тековните проекти, меѓу кои дополнителното финансирање со заем и грантови во вкупен износ од 24.1 милион евра за изградба, надзор и опремување на 30 спортски сали во основните училишта, како и за реконструкција на основни и средни училишта. Оваа поддршка е продолжение на успешно реализираниот проект во чии рамки беа изградени и опремени 70 спортски објекти во основните училишта, а беа реконструирани и 90 основни и средни училишта.

Соработката со ЦЕБ опфаќа и кредитна линија од 50 милиони евра за создавање работни места во микро, малите и средните претпријатија, која се реализира преку Развојната банка.

Посебен акцент на средбата беше ставен на проектите што се подготвуваат за наредниот период. Меѓу нив е проектот за довршување на изградбата на објектите на Факултетот за информатички науки и компјутерско инженерство (ФИНКИ) и Факултетот за физичко образование, спорт и здравје при УКИМ.

Во фокусот на идната соработка е и проектот за основна дигитална инфраструктура. Проектот е насочен кон унапредување на дигиталната инфраструктура и поддршка на процесот на дигитална трансформација.

На средбата беше изразена подготвеност за продолжување и продлабочување на соработката меѓу Министерството за финансии и ЦЕБ, со фокус на ефикасна реализација на тековните проекти и обезбедување поддршка за нови инвестиции од значење за економскиот и социјалниот развој на земјата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СДСМ: Нов дебакл, странски инвестиции од само 18 милиони евра - со Мицкоски тонеме

Секој ден нов економски дебакл на Мицкоски. Македонија буквално тоне на секое поле.

СДСМ: Нов дебакл, странски инвестиции од само 18 милиони евра - со Мицкоски тонеме

Податоците на Народната банка за вториот квартал од годинава покажуваат само 18,7 милиони евра странски директни инвестиции.

Ова е втор најлош економски резултат години и години наназад.

И двата се на арамијата Мицкоски, историски најлоши.

Само 18 милиони евра странски инвестиции во втор квартал 2026 година.

Минус 100 милиони евра странски инвестиции во трет квартал 2025 година.

За споредба, во 2024 година странските директни инвестиции беа 1 милијарди евра со политиките на СДСМ.

Бајкте на Мицкоски за „трета економија“ се распрнати како меур од сапуница.

Странските инвеститори го губат интересот за вложувања во нашата држава, што е директен резултат на криминалните политики, хаосот и несигурноста што ја создаде арамијата Мицкоски.

Ова е инвестициски дебакл. Македонија тоне.

Мицкоски е премиер со најниско ниво на странски инвестиции и со најлоши економски резултати.

За само две години, ВМРО ја урниса деловната клима што беше градена со години и ја намали довербата кај странските инвеститори.

Оваа Влада ниту знае како да ги задржи постојните инвеститори, ниту има капацитет да привлече нови.

Корупциски скандали, партиски тендери и премиер арамија кој по телефон нарачува судски одлуки.

Политиките на Мицкоски со оддалечувањето од ЕУ, блокада на европскиот пат, соработка со Русија и Кина, соработка со авторитарни режими скапо ја чинат Македонија.

Ова значи помалку капитал, помалку работни места, и забавен економски раст.

Никој не сака да инвестира во држава во која премиер има арамија како Мицкоски.

Прес конференција на СДСМ, Симона Цветановски – членка на ИО

YouTube video

Скопје, 17.09.2026

СДСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер