Архивски досега неоткриени приказни - Канал 5

Живот

Архивски досега неоткриени приказни

  Како да влегувате во друг свет. Околу вас безброј документи, тапии, фотографии, потврди, преписки. Животот на едно време, историјата на еден народ.

Архивски досега неоткриени приказни

Такво е чувството секогаш кога ќе се влезе во Архивот. Прилепскиот, еден од најстарите во земјава, кој лани одбележа 65 години постоење, постојано ја обновува, ја преведува, ја архивира документацијата за животот во овој дел од земјава низ вековите, децениите. Ги бележи сите промени. Но и открива нови факти. Постојано. Ние, пак, влеговме во архивскиот свет и неговите приказни.

Со последните преводи и архивирања, особено на Османлиските документи, вчудовидуваат и новите откритија. Едно од нив се однесува на историјата на Прилеп, ново фактографско гледање на работите и на наследството. Ете, само превод на еден документ носи нови сознанија. Познатиот ѕид во центарот на градот пред кого е камената бина на плоштадот „Александрија" не бил Куршумли ан, туку дел од голем Безистен полн со сокаци, дуќанчиња.

За што станува збор, Елена Чагороска, директорка на прилепскиот Архив возбудено објаснува.

-Сега, кога ја објавувавме Монографијата за 65 години од постоењето на Архивот, еден од најстарите во земјава, откривме нов турски документ кој фрла нова светлина за она што досега сме го знаеле. Се однесува за најпознатиот ѕид во центарот на Прилеп. До неодамна мислевме дека ѕидот е дел од некогашен Куршумли ан. Со тој турски документ се открива дека е изграден во 15-иот век, во Османлискиот период. Но, во 1892 година, од кога е овој нов османлиски документ, се нагласува дека адмиистратор од османлиската држава купува дел од Безистенот, како негова сопственост. Со тоа дознаваме дека во Безистенот имало улички, дуќанчиња. Тоа е многу битно. Значи познатиот ѕид во центарот на Прилеп не бил дел од Куршумли ан, туку од голем Безистен, објаснува Чагороска.

Кој знае што ќе донесат новите преводи и „чепкањето" низ броните хартии, документи. Прилепскиот архив е ризница на документација. Од Османлискиот период, па сѐ до денес. Тоа значи дека низ вековите и сите овие децении, архивистите собирале документација од секој период. Макар што тешка била задачата за собирањето на документацијата, знаејќи ги сите превривања низ државата, сепак останала дел од документацијата која е сочувана. Голем дел од материјалот од Втората светска војна е однесен и е во архивите на соседните земји.

-Многу од документацијата „зборува" за општествените промени од, би рекле, последните периоди, од Втората светска војна. За време на Војната, материјалот е однесен. Значи, секој што доаѓал, го разнесувал материјалот низ сите соседни држави, и пошироко, така што, малку документација е останата. Сета документација што ја има собрано прилепскиот архив, посебно е од подарена документација, мислам на Турскиот период. Исто и од подарена документација од приватни фондови и лица, што многу ни значи. Значи, секој документ кој е донесен во архивот нам ни е добредојден. Сето тоа е историја, не само за градот, туку и за државата, ризница од документација која е богатство за нашата историја, за нашиот идентитет. преку документите ги следиме сите промени: политички, економски, културни, просветни, вели Чагороска.

Инаку, претежно, постариот архивски материјал од Османлискиот период е во Државниот архив каде се заштитува и се преведува каде има одделение за Османлискиот период.

-Значи, ние, главно, се осврнуваме на новиот период на Фондови. Прилепскиот архив има богатство од 611 фондови. Од нив 604 фондови се средени и обработени и сме еден од првите архиви кои напредува во архивистиката. Државниот архив има визија. Веќе има направено сукцесија со многу од архивите од соседните држави и тоа е нареден план. Годинава државниот архив одбележува 70 години постоење, објаснува Чагороска.

Граѓаните секогаш доаѓаат да го потврдат, со документ, тоа што им треба. Годишно се околу 500 барања, главно за имотно-правните односи, за потврдување стаж по стечаите. Се обновува судската документација.

-Барањата на странките се големи. И во екот на пандемијата. Научивме нов метод, странките електронски да се обраќаат. Најмногу ни се обраќаат за документи за завршено образование, за стаж, за документи од урбанизмот, од имотно-правните односи. Преземено е и судството. Имаме материјал од пред 5 децении, но сега во тек е преземањето на материјал од 2000 архивски кутии, од 1945 до 1970-та година. Годишно има барања за увид во документи од 400 до 500. Имало години и со 900 барања. Кога имаше потреба од остварување стаж, годишно имавме и преку 1 600 барања, кога беа стечајните постапки во фирмите и со бенефицираните стажови, раскажува Чагороска.

Прилепскиот архив е институција со отворени врати, одговара на сите барања. Постојано доаѓаат истражувачи да се „загубат" во ридовите документи, да ја поминат и да ја преживуваат „историјата" низ факти. И да ја потврдат. Досега, преку 600 истражувачи го посетиле Архивот. Од земјава и од странство. Така ќе биде секогаш, велат од Архивот. Оти, пред фактите и боговите молчат.

Сега ќе се прави ревизија и на старите фондови. Кој знае што ќе се открие ново?

-Ги следиме сите општествени промени. Следниот чекор е дигитализација на документарниот фонд. При таквата ревизија можеби ќе произлезе документ што ќе биде значаен. Ете, како во случајот со прилепскиот познат ѕид. А многу ни е битна личната документација која ќе ни биде подарена. Тоа може да отвори нови сознанија. Кој знае што може да се открие?, мистериозно вели директорката на прилепскиот архив, Елена Чагороска.

Прилепскиот познат ѕид молчи, ама преку документите – проговори. И многу познати објекти во Прилеп на тој начин може да раскажат многу нови приказни. Зачудувачки и фасцинантни. Затоа светот на архивските документи секогаш е фасцинантен. Ги чува и најстарите документи: и доаѓањето на првиот воз во Прилеп, и потписот на Марко Цепенков и ….

При нова средба со архивските документи сигурно ќе откријат уште пофасцинантни факти. Нестрпливо ја очекуваме./МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хороскоп

Дневен хороскоп за 21. септември 2026 година

Дневен хороскоп за понеделник , 21. септември 2026 година. 

Дневен хороскоп за 21. септември 2026 година

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Ќе имате многу специфични , но добри идеи со кои ќе успеете да ја совладате дистанцата во лилчните односи.

Кариера

Ќе добиете посебни знаења . Некои ќе се изненадат кога ќе увидат дека добиваат поголеми погледи во реалноста.

Здравје и совет

Следете ја својата интуиција.

Вага 24.9.-23.10

Љубов

Ги имате сите адути во своите раце. Потребно е само да се зборува за се она што ви лежи на срцето.

Кариера

Пред вас е исклучителено интересен деловен ден. Конечно на дневен ред ќе дојдат теми кои ви се посебно значајни.

Здравје и совет

Излезете и фатете некој зрак сонце.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Неврзано дружење со кафе би можело да се претвори во нешто повеќе. Ќе бидете пријатно изненадени со оваа можност.

Кариера

Денеска на работното место би можеле да се покажете како вистински финансиски волшебник , зашто ќе се сетите на нешто што на другите не им паднало на памет.

Здравје и совет

Поработете на истражување на деталите.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Пред вас се многубројни љубовни можности , а некои од нив ве очекуваат на патување. Ќе ви биде убаво.

Кариера

За да стигнете до својата цел , ќе мора да истражите некои суоптилни детали што многумина ги буткаат под тепих.

Здравје и совет

Немојте да го губите компасот.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Отворени сте за сите љубовни можности , кои нема да недостигаат . Истовремено во вас се раѓаат посебни сексуални барања.

Кариера

Нема потреба нештата да ги правите на сила , зашто со малку трпение се ќе се отвори како што треба.

Здравје и совет

Држете се понастрана од мрачни луѓе.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Нервозата и напнатоста поради недоразбирања во личните односи може да ги отстраните со чиста љубов без многу зборови и само со помош на нежност.

Кариера

Можни се мали мнесдоразбирања со соработниците или при вербалните договарања. Со фантазија ќе успеете да стигнете до решение.

Здравје и совет

Не зборувајте премногу.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Поради преодна отуѓеност во личните односи , вашата љубовна самодоверба ќе опаѓа. Ќе помогне излегување и добра забава.

Кариера

На работното емсто ќе се занимавате со многу специфични теми , за кои некои можеби само сонуваат. Треба да се вклучи истражување и креативност.

Здравје и совет

Бидете поотворени кон луѓето .

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Ќе имате многу оригинални идеи како да развиете одреден однос. Ќе влијаете на таа личност , но таа сепак ќе ве критикува.

Кариера

Се што е тајно , неистражено , заплеткано или скриено , денеска ќе ви доаѓа на дневен ред на работното место. Некои ќе станата вистински детективи.

Здравје и совет

Ќе имате визии во боја преку соништата.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Со својата остроумност , фантазија и интуиција би можеле да ги импресионирате сите околу себе. Ќе ве запаметат.

Кариера

Денеска на работите ќе влијаете од сенка. Ќе бидете невидливи , па сепак ќе ги влечете конците на суптилен начин.

Здравје и совет

И натаму ве мачи замор.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

Оние во стабилни врски ќе увидат дека е најдиобро да се сака без премногу зборови. Само нека зборуваат помалку , а чувствата нека ги покажуваат преку дела.

Кариера

Соработката со другите ќе ве заморува и ќе ве прави нервозни , зашто ќе имате чувство дека нешто постојано мора да се објаснувате.

Здравје и совет

Одете порано на спиење.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Сенеска во љубовта ќе жарите и палите со сто на час.Малкумина ќе може да ви одолеат. Ќе има страст, еротика ,задоволство.

Кариера

Тајните кои постојат на вашето работно место ќе ги откриете со леснотија. Ќе има интересни откритија.

Здравје и совет

Размислувате за нов спорт.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

Потребата да споделите се што ќе ви се случи ќе биде силна , но партнерот ќе бисде резервиран кон вас. Одредете до каде може да одите.

Кариера

Сите работи во кои може да дојдат до израз вашите квалификации и знаењето денеска се добро поставени.

Здравје и совет

Некои ги откриваат своите нови таленти.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Иван Анастасовски, Виктор Гроздаов, Сафет Бишевац и Љуљзим Фаризи во „Само вистини со Видиновски“

Вечерва во „Само вистини со Видиновски“ гости ќе бидат  Иван Анастасовски, Виктор Гроздаов, Сафет Бишевац и Љуљзим Фаризи

Иван Анастасовски, Виктор Гроздаов, Сафет Бишевац и Љуљзим Фаризи во „Само вистини со Видиновски“
Тагови: „Дурмо турс“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Здравје

Митесерите не мора да бидат редовен проблем – Како да се ослободите и да го спречите повторното враќање

Од правилно чистење на лицето и користење салицилна киселина до ретиноиди и професионални третмани – претставуваме методи што можат да помогнат кај упорните црнки.

Митесерите не мора да бидат редовен проблем – Како да се ослободите и да го спречите повторното враќање

Црнките се еден од оние проблеми со кожата што постојано се враќаат, дури и кога редовно го чистите лицето. Најчесто ги забележуваме на носот, брадата и челото, каде што порите полесно се затнуваат поради таложење на себум и мртви клетки на кожата. Прво нешто што многумина го прават е нивно истиснување, но ова може дополнително да ја иритира кожата и да го зголеми ризикот од воспаление и лузни. Сепак, со соодветна нега, преку професионален третман, нивниот број може да се намали.

Како да се ослободите од митесерите?

Постојат неколку начини што можат да помогнат.

1. Редовно, но нежно чистење на лицето

Чистењето на лицето е основен чекор во справување со митесерите. Себумот, нечистотиите и остатоците од шминка можат да се наталожат на кожата и да придонесат за затнување на порите.

2. Пробајте салицилна киселина

Салицилната киселина е честа состојка што се користи за третирање на митесери. Таа помага во отстранувањето на мртвите клетки на кожата и спречува затнување на фоликулите.

Достапна е во разни производи за нега на кожата, како што се средства за чистење и лосиони. Ако штотуку почнувате да ја користите, се препорачува да започнете со пониска концентрација – од околу 0,5% до 2% – за да ѝ овозможите на кожата постепено да се навикне. Резултатите можеби нема да бидат веднаш видливи, па затоа е важно редовното користење според упатствата на производот.

3. Размислете за ретиноиди

Ретиноидите – деривати на витаминот А – можат да помогнат во елиминирањето на црните и белите митесери и да спречат затнување на порите. Некои се достапни без рецепт, додека за други е потребен лекарски рецепт. Ретиноидите можат да предизвикаат лупење и промена на бојата на кожата, особено на почетокот на употребата. Користењето секој втор ден или во комбинација со хидратантна крема може да помогне во намалувањето на овие несакани ефекти.

4. Не претерувајте со ексфолијацијата

Ексфолијацијата може да помогне во отстранувањето на мртвите клетки на кожата и намалување на митесерите, особено на носот и брадата. Постојат два вида: механички и хемиски ексфолијанти.

Механичката ексфолијација користи абразивни честички за отстранување на мртвите клетки, но не е погодна за сите типови кожа – особено не за чувствителната кожа. Ако ја користите, не претерувајте, доволно е еднаш или двапати неделно, а потоа нанесете хидратантна крема.

Хемиската ексфолијација користи активни состојки како што се AHA, BHA или PHA киселини кои помагаат во отстранувањето на мртвите клетки и контролата на вишокот себум.

5. Внимавајте на производите што ги користите

Ако сте склони кон појава на митесери, избирајте производи за нега на кожата кои се некомедогени – што значи дека се формулирани така што помалку ги затнуваат порите. Не мора да ја избегнувате шминката, но важно е да ја отстраните на крајот од денот. Редовната употреба хидратантна крем е исто така важна за одржување на кожата, дури и ако имате мрсна кожа.

Дали помагаат домашните третмани?

Постојат разни домашни методи за отстранување митесери, но треба да ги користите внимателно за да избегнете дополнително иритирање на кожата.

Топлата пареа може да го омекне наталожениот себум и да го олесни чистењето на кожата. Ако го користите овој метод, доволно е лицето да го изложите на пареа 5-10 минути еднаш неделно

Некои луѓе користат и пилинзи направени од овесни снегулки, шеќер или сол. Овесните снегулки содржат сапонини со антимикробни својства, а нивната малку груба текстура може да делува како ексфолијант. Сепак, тие можат да предизвикаат иритација кај чувствителната кожа.

Маслото од чајно дрво е уште една опција што често се спомнува; тоа може да го спречи или запре растот на бактериите. Се спомнува и зелениот чај, бидејќи неговите влажни листови можат да помогнат во намалувањето на производството на себум. Се користи и манука мед, благодарение на неговите антибактериски и антиинфламаторни својства.

Што треба да избегнувате?

Иако стискањето на митесерите е примамливо, тоа не се препорачува. Притискањето можеби нема да ја отстрани целата содржина, а всушност може да го турне митесерот подлабоко во кожата.

Освен тоа, со ноктите може да внесете бактерии или дополнителен себум во отворот на фоликулот, што потенцијално може да ја влоши состојбата. Прекумерниот притисок може да предизвика воспаление, иритација, па дури и лузна. Не треба сами да се обидувате да отстраните особено длабоки митесери.

Кога треба да посетите дерматолог?

Ако митесерите не реагираат на производите што се достапни без рецепт или ако нивниот број се зголемува, време е да отидете на дерматолог кој ќе ви препорача соодветен третман.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер