Култура

Археолози го дешифрирале древното таинствено писмо, старо 4.000 години

Мистериозното древно линеарно еламитско писмо користено помеѓу 2300 и 1800 година п.н.е во јужен Иран можеби конечно е дешифрирано, иако некои експерти сè уште се скептични.

Дополнително, можно е артефактите што се користат за дешифрирање на натписите да не се добиени легално.

Денес се зачувани само околу 40 познати примери на линеарното еламско писмо, што го отежнува неговото целосно декодирање. Сепак, експертите во новото истражување тврдат дека успеале.

Имено, други научници претходно успеале да дешифрираат некои линеарни еламитски натписи, а авторите на новата студија се надоврзале на тие претходни трудови со споредување на системот на пишување во осум линеарни еламитски натписи со текстови напишани со клинесто писмо.

Клинестото писмо е веќе дешифрирано. Бидејќи датира од приближно истиот временски период, веројатно ги содржи имињата на истите владетели и нивните титули и користи некои од истите термини за да ги опише владетелите.

Експертите наведуваат дека преку оваа постапка успеале да го откријат значењето на многу други симболи на еламитската азбука, но дека околу 3,7 отсто од еламитските знаци сè уште остануваат непознати. Имено, оваа азбука има повеќе од 300 симболи кои претставуваат различни звуци, како што е знак во облик на полумесечина што звучи како „па“, пишува Science Alert.

Тимот превел еден краток текст кој вели: „Пузур-Сушинак, кралот на Аван. Божеството Инсушинак го сака“. Во написот се додава дека секој што ќе се побуни против Пузур-Сушинак треба да биде уништен. Научниците во истражувањето наведуваат дека во иднина ќе бидат објавени повеќе преводи на целосни текстови.

Археологот Франсоа Десет од Универзитетот во Техеран и Францускиот национален центар за научни истражувања (CNRS) одбил да ги коментира резултатите. За нивните мислења, Live Science контактирал со неколку други експерти кои не биле поврзани со истражувањето. Повеќето или одбиле да коментираат или не одговориле навреме пред објавувањето на статијата.

Сепак, асириологот Џејкоб Дал од Универзитетот во Оксфорд го искажал своето мислење и рекол дека се сомнева во наодите. Тој го проучувал прото-еламитското писмо и не се согласува со изјавата на археологот во студијата дека пра-еламитот и линеарниот еламит се тесно поврзани.

Дополнително, тој е загрижен дека анализата на тимот користела натписи пронајдени на археолошкиот локалитет Конар Сандал од бронзеното време, кој се наоѓа во близина на Џирофт, град во Иран.

„Тие натписи имаат сомнителни карактеристики, можеби се фалсификат. Иако артефактите од Конар Сандал не спаѓаат во групата од осум нови натписи кои биле клучни за дешифрирањето, под знак прашалник е податокот дека тие воопшто ги користеле“, вели Дал.

Експертите не се сигурни од каде точно потекнуваат осумте линеарни еламитски натписи. Седум се во колекцијата на Хоушанг Махбубиан, додека осмата е во колекцијата на Мартин Шојен, норвешки бизнисмен и колекционер.

На 24 август 2021 година, норвешката полиција го запленила натписот во сопственост на Шојен и стотици други артефакти во неговата колекција.

Во извештајот објавен во март од Музејот за културна историја во Осло се наведува дека Шојен „не доставил документација за легални набавки од Иран и дека доказите укажуваат на грабеж, шверц и нелегална трговија“.

Во јули, од колекцијата на Шојен го критикувале овој извештај и изјавиле дека овие обвинувања се неосновани.

„Јас се занимавам со адвокатура повеќе од 40 години и прочитав еден тон извештаи. Никогаш не сум видел некој толку лошо основан“, рекол адвокатот Като Шиотц, кој го застапувал Шојен.

Во 2018 година, Десет напишал дека Махбубијан му кажал дека артефактите биле извезени во Европа пред 1970 година. Иранските истражувања спровеле металуршка и хемиска анализа на артефактите од колекцијата на Махбубијан и не нашле докази за фалсификат.

Истражувањето, насловено „Дешифрирање на линеарното еламитско писмо“,е објавено во списанието Zeitschrift fur Assyriologie und Vorderasiatische Archaologie.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Метео

И денеска многу топло,максималната ќе достигне од 35 до 40 степени

Времето и денес ќе биде сончево и многу топло со мала до умерена облачност.

Според УХМР ќе дува слаб до умерен, долж Повардарието повремено засилен, ветер од северен правец. Минималната температура ќе биде во интервал од 14 до 20, а максималната ќе достигне од 35 до 40 степени.

Во Скопје, сончево и многу топло со мала до умерена облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Минималната температура ќе се спушти до 21, а максималната ќе достигне до 39 степени.

ВРЕМЕТО ВО НАРЕДНИТЕ ДЕНОВИ

Утре и во среда ќе се задржи сончево и многу топло време со мала до умерена облачност. Во четврток и петок наместа ќе има нестабилност со пороен дожд, засилен ветер и појава на грмежи. Повремено процесите ќе бидат во форма на невреме, а температурата ќе опадне за неколку степени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хороскоп

Дневен хороскоп за 11. август 2026 година

Дневен хороскоп за вторник, 11. август 2026 година.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

Веројатно ќе ви се чини како љубовта да отишла некаде далеку од вас. најдобро ќе се чувствуваат оние кои се помириле со осаменоста.

Кариера

Малите тековни работи ќе се одвиваат добро , но во преговорите , на состаноците или договарањата би можело да се јават мали тензии.

Здравје

Не сте задоволни.

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Копнеж , тага и слични чувства ќе ви се вовлечат во срцето полесно од вообичаеното. Побарајте ведри луѓе и весели содржини.

Кариера

Ќе функционирате добро и без поголем застој ќе одредувате она што треба. Ќе ви недостигаат предизвици.

Здравје

Телесно сте добро , но емоционално сте фрустрирани.

Вага 24.9.-23.10

Љубов

Загонетки , сплетки , соништа- сето тоа денеска ќе ве привлекува повеќе од кога било. Можни се дискретни погледи и читање меѓу редови.

Кариера

Она околу што неодамна се препиравте , денеска ќе биде ставено во втор план. Ќе продолжите да работите како да не било ништо.

Здравје

Послужете се со својата интуиција.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Ќе бидете многу расположени за љубов и за покажување емоции , па така и ќе постапите.некои ќе си ја отворат душата.

Кариера

Борбите што ги водевте ви носат победи , а тоа ве поттикнува и натаму дасе развивате , храбро и без пречки.

Здравје

Ќе бидете весели и емотивни.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Ние кои бараат љубов добро нека погледаат околу себе во лицата со кои професионално соработуваат.

Кариера

Преминете од зборови на дела. Сепак , постојат уште некои одложувања , поради што дел од работите чекаат.

Здравје

Ќе се веселите со блиски луѓе.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Можно е да ви се чини дека е долг патот до нечие срце, но тоа е чувство што ќе трае само денеска.

Кариера

Веројатно соработниците ќе ве критикуваат , но важно е тоа да го сфатите како конструктивна опомена.

Здравје

Потпрете се на вашата смисла за хумор.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Ќе бидете склони да ја идеализирате саканата личност или таа навистина денеска ќе се покаже во најдобро светло.

Кариера

Врз основа на старите успеси и завршените работи, ви подготвено работите и натаму . Ништо не мкоже да ве запре.

Здравје

Полни сте со енергија.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Би можеле да добиете повик за убава забава и дружење со кое ќе го компензирате сегашното љубовно незадоволство.

Кариера

Ви претстои соработка со млади лица , кои ќе ги обучувате во работата. Има уште некои ситни работи што треба да гио довршите.

Здравје

Свртете се кон себеси.

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Ќе имате добра волја своите приватни односи да ги доведете во ред. Сепак , други ќе ве попречуваат во намерата.

Кариера

Важно е да го прифатите она што ви се нуди , дури и во моментов да ви изгледа неповолно. Добро ќе биде на долг рок.

Здравје

Користете ги паузите на работа.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Некои би стекнале пријател со личност , која е позрела од нив. Ќе добиете конструктивна критика.

Кариера

Не сонувајте за невозможното , туку задржете го она што го имате. На тој начин еден ден ќе ги достигнете своите соништа.

Здравје

Би било корисно добро да се наспиете.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

И натаму ќе работите на зацврстување на својата врска и ќе уживате во тоа. Другата страна ви возвраќа со љубов и тоа е доволно за среќа.

Кариера

На момент ќе ви се пристори дека вашите колеги не се толку доверливи како вас , но тоа е само преодна слабост што набргу ќе исчезне.

Здравје

Занимавајте се со спорт.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Оние кои во моментот имаат љубовни проблеми , денеска нека побараат друштво на пријатели, бидејќи со нив ќе гледаат појасно.

Кариера

Ќе бидете расположени за самостојна работа , иако нема да бидете целосно затворени за соработка. Но , кога вие би се прашувале , најубаво ви е кога работите сами.

Здравје

Наспијте се.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Иван Анастасовски во „Вести плус“

Почитувани, вечерва во Вести Плус гостува Иван Анастасовски.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.