CNN

Можеше да биде многу полошо. Но, останувањето на работ на колапс во 2023 година само ги одложи огромните кризи за 2024 година. По пандемијата на коронавирус, светот е исцрпен, без пари и понапнат отколку во изминатите неколку децении.

Веројатноста дека САД ќе се справат со сопствените трауми го зголемува ризикот од колапс. Геополитичкиот одговор на Америка ќе биде отсутен, што може да поттикне авторитарна амбиција или радикален пресврт на глобалниот поредок. По 2024 година може да се случи 2023 година да ни изгледа рационална и сериозна.

Прво, важно е да се утешиме со фактот дека бруталниот напад на Хамас врз Израел и бруталниот напад на Израел врз Газа во потрага по Хамас се уште не доведоа до целосен вооружен конфликт во регионот од кој многумина стравуваа. Хезболах, кој е поддржан од Иран, се чини дека го ограничува својот досегашен ангажман на податлив и предвидлив размена на удари долж границата меѓу Либан и Израел.

Групата, која наводно беше формирана за да се спротивстави на израелската окупација, беше забележано дека одлучила дека смртта на речиси 20.000 Палестинци во Газа, од кои само една третина биле членови на милитантни групи, според официјален претставник на ИДФ, не заслужува интервенција.

Хезболах можеби се уште е исцрпен откако ја помина изминатата деценија на искусни борци внатре и надвор од Сирија, и веројатно доби помалку ирански пари во последниве години. Нејзиното раководство можеби претпоставуваше дека конфронтацијата со Израел би значела екстензивно бомбардирање на Либан, што би ја направило групата помалку популарна дома и потенцијално дополнително ќе ја ослабне.

Или едноставно голем конфликт со Израел не е во интерес на Иран, главниот спонзор на Хезболах. Техеран, како што сугерираат повеќето анализи, не го наредил нападот, ниту имал претходни сознанија за нападот на Хамас на 7 октомври. Иран се уште се мачи од најтешките внатрешни судири во последните децении, економските турбуленции и смртта на неговиот истакнат воен лидер, шефот на Револуционерната гарда на Исламската Република Иран, Касем Сулејмани.

Иран му сврте грб на нуклеарниот договор, кој поранешниот американски претседател Доналд Трамп го уништи. Го збогатува ураниумот со алармантна брзина, колку што знаеме. Американските власти проценуваат дека Иран, иако тврди дека нема, може да збогати доволно ураниум за да направи нуклеарно оружје за само 12 дена.

Дали иранската нуклеарна бомба може да ја предизвика следната криза во регионот? Дали Хезболах е подготвен да одговори доколку Израел и САД ги нападнат иранските нуклеарни ресурси? Или авторитарните режими на Блискиот Исток се толку фокусирани на смиреност, единство против Иран и економска соработка што палестинскиот проблем е нешто поради што треба да се лути, но не и да се дејствува?

Првата одлука, која може да доведе до голема загриженост во 2024 година, би можела да дојде од најдесничарската влада во Израел досега. Дали таа ќе го искористи моментот на релативно внатрешно единство и јавна поддршка на САД за да ги отфрли сите совети од нејзините сојузници и да се обиде да го нападне Хезболах?

Израелската јавност може да биде доволно решена по 7 октомври да ги поднесе веројатните загуби предизвикани од неизбежните бранови ракети што Хезболах би ги испратил како одговор. САД може да бидат принудени да обезбедат воена помош со оглед на нивното јавно прикажување на единство. Но, штетата на двете страни и цивилните жртви би биле астрономски. И израелските политичари не покажуваат претпазливост во моментов. Овој потенцијален конфликт се гради уште од израелско-либанската војна во 2006 година. Прилично е јасно дека би било монструозно ако дојде до тоа и подобро ќе се избегне. Но, дали таа пресметка се промени за Израел?

И покрај Блискиот Исток, најсериозната глобална безбедносна криза останува руската инвазија на Украина. Застојот на помошта на САД и Европската унија веќе го наруши моралот на Украинците и нивната проценка за тоа што можат да постигнат во текот на зимата и пролетта што следува. Милијардите потрошени од НАТО за летната контраофанзива на Украина не ги постигнаа резултатите неопходни за да се спротивстават на веројатните ефекти од американските изборни превирања во 2024 година.

Сега Украина си поигрува со мобилизирање дополнителни 500.000 војници за покривање на загубите на првата линија, додека Русија испраќа добро обучени, добро опремени регрути, некои дрогирани, според Украинците, во бранови самоубиствени мисии.

Московската толеранција кон болката, речиси нултата вредност што ја дава на човечкиот живот, се комбинира со нејзината трпеливост и униполарно одлучување за да и' даде оживување на бојното поле. Малку е веројатно дека одеднаш ќе стане руската армија од која НАТО се плашеше во 2021 година. Но, може да ја исцрпи Украина, да ја врати украинската земја што беше ослободена и брутално да истрае таму каде што се заморуваат западните сојузници.

По двонеделен престој на првите борбени линии, јасно е дека Киев е под закана егзистенцијална криза во претстојната зима. Тие нема да преживеат без помошта на Западот. Тој не може да го признае обемот на предизвиците со кои се соочува без некои американски републиканци да го прогласат за губитник, недостоен за американско финансирање.

На неодамнешната прес-конференција, претседателот на Украина, Володимир Зеленски, беше прашан за неговиот однос со врховниот воен командант Валериј Залужни. Рече дека тоа е работен однос. Но, самото поставување на тоа прашање ја открива длабочината на расколот во администрацијата, додека вината за неуспешното лето се тргува, а парите се при крај.

Исто така, 2023 година беше година во која најлошото се уште не беше материјализирано ниту во Русија, ниту во Украина. Украина постојано го напаѓа руското копно со проектили, беспилотни летала и пешадија, со што ја разоткри неспособноста на Москва да ја изврши апокалиптичната одмазда на која долго се закануваше доколку и се загрози нејзиниот суверенитет. Предизвикот на Западот е да се биде свесен за оваа руска кршливост, но не и лесно да се отфрли Кремљ како празна закана.

Во 2023 година, Путин се соочи со најсериозниот предизвик за неговата моќ досега. На чело со шефот на Вагнер, Евгениј Пригожин, немирите, кои започнаа како спор меѓу воените водачи и брзо прераснаа во платенички марш кон Москва, јасно не ја разнишаа моќта на Кремљ. Но, неговата елита сега сигурно го разбира митот за непобедливоста на Путин и знае дека предавниците и целата нивна придружба можат да завршат во пригодни авионски несреќи.

Зачудувачки е што Путин ја преживеа оваа закана за неговата моќ толку смирено и со малку јавен метеж. Но, фактот дека обидот за државен удар воопшто се случи мора да ја промени природата на неговата некогаш неоспорна „вертикална“ моќ.

Една мала светла точка е тоа што Кина се уште не го нападнала Тајван и покрај безбројните воени маневри околу него и во Јужното Кинеско Море околу Филипините.

Часовникот отчукува во Пекинг додека се наѕира демографска криза во форма на стареење на населението и намалена работна сила, а со тоа и веројатно економско пресметување. Можеби е тешко да се оствари сонот на Џинпинг за Кина, а тоа може да доведе до ексцеси во надворешната политика - благо кажано. Тајван оди на избори следната година, а неговата судбина, при што Бајден јавно вети дека Америка ќе го брани, останува најголемиот ас во неговиот ракав во децениите што доаѓаат.

Состојбата на светските нуклеарни сили е најтешка во историјата. Пишувавме за превирањата во САД, Русија, Кина и Израел.

Индија се бори со загрижувачките авторитарни и националистички трендови. Пакистан повторно е соочен со исламистички бунт заедно со тековната политичка криза. А Северна Кореја и дава стара артилериска муниција на Москва за да може да ја гранатира Источна Европа и да истрела проектили кон Јапонија.

Доаѓањето на 2024 година не значи дека треба да ископаме засолништа во дворот или да се преселиме во јужна Аргентина. Но, не очекува најнесигурниот свет во последните неколку децении. Добрата вест е што најлошото не се случи оваа година, па можеби нема да се случи следната, или никогаш.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.