3Николоски: Од денеска Аустриан Ерлајнс лета Виена – Охрид, голем чекор за развој на охридскиот аеродром
Здравје„Ги запознаваме ретките болести“: Алкаптонурија/болест на црна уринаАЛКАПТОНУРИЈА/ БОЛЕСТ НА ЦРНА УРИНА/ ALKAPTONURIA/ BLACK URINE DISEASE MKБ-10 Е70.2ПРЕВАЛЕНЦА – забележана кај 1/250 000 живородени деца до 1/1 000 000 кај одредени етнички групи. ВОВЕД Алкаптонурија е многу ретко генетско заболување кое се наследува автосомно-рецесивно, па затоа кај многу индивидуи се јавува асимптоматски со тоа што и самите не се свесни за својата состојба сè до периодот на зрелост. Пациентите немаат доволно функционални нивоа на ензим потребен за разградување на хомогентизичната киселина, со што доаѓа до појава на темна (црна) урина. Алкаптонуријата е меѓу првите генетски нарушувања кои покажаа дека ги следат принципите на Менделевото рецесивно наследување. Историски гледано, се верува дека египетската мумија Харва е првиот клинички случај на алкаптонурија кој датира уште пред 1 500 години пр.н.е. Болеста подеднакво ги погодува и мажите и жените, иако симптомите имаат тенденција на ран развој кај машките живородени деца, а како области со зголемена фреквенција се идентификувани областите во Словачка, Германија и Доминиканска Република. ЕТИОЛОГИЈА Болеста се развива како последица на недостаток на генот HGD, односно недостаток на ензимот хомогентизат оксидаза, потребен за разградување на аминокиселините фенилаланин и тирозин, со што пациентите, кај кои е откриена болеста, се хомозиготни или сложено хетерозиготни за мутации кои ја губат функцијата. За едно новороденче да развие алкаптонурија, потребно е да наследи две копии од неисправниот ген HGD, притоа шансите се премногу мали, со што оваа состојба е навистина ретка. Кога има недостаток, хомогентизичната киселина се акумулира во телото и на крајот се излачува во урината, давајќи ѝ темна боја при изложување на воздух. Оштетувањето на ткивото е резултат на таложење на пигмент кој е сличен на меланин (полимеризирана форма на BQA) и кој може да предизвика бројни реакции и производство на слободни радикали, со што доаѓа до дополнително оштетување на ткивото. СИМПТОМИ И ДИЈАГНОСТИЦИРАЊЕ Еден од најраните знаци на алкаптонуријата се темните пелени кај новороденчињата, па затоа, овој знак не смее да се пропушти или занемари, сè со цел нарушувањето да не остане незабележано. Освен темната преобоеност на урината во доба на детство, заболените, главно, не развиваат други симптоми сè до повозрасната доба од животот (вообичаено околу доцните 20-ти до раните 30-ти години) и затоа долго време не се свесни за постоењето на ова заболување кај нив. Во текот на животот, хомогентизичната киселина почнува да се депонира и таложи во различни делови од организмот, давајќи карактеристични симптоми и оштетувања, и тоа: - промена на бојата на урината – најчест симптом, потемнување на урината при изложување на воздух; - охроноза – сино-црна промена на бојата на сврзните ткива, вклучувајќи ја ᾿рскавицата и кожата; може да влијае на различни области, особено на ушите, носот склерата и ноктите; - проблеми со зглобовите – многу пациенти доживуваат артритис, особено во поголемите зглобови, како што се рамената, колковите и колената, поради акумулацијата на пигмент во ᾿рскавицата; - срцеви проблеми – наслагите можат да се акумулираат и во срцевите залистоци, што доведува до потенцијални кардиоваскуларни проблеми, како стенози, аритмии, срцева слабост и слично; - камења во бубрезите – зголеменото ниво на хомогентизична киселина може да доведе до формирање на камења во бубрезите. Бидејќи постојат повеќе диференцијални дијагнози (акутна интермитентна порфирија, ревматоиден артритис, анкилозен спондилитис, остеоартритис), потребно е земање на детална анамнеза и спроведување на неколку тестови за докажување на болеста. Клучна дијагностичка алатка е уринарниот тест, каде примерокот станува темен кога ќе се изложи на воздух. Зголемените нивоа на хомогентизична киселина можат да се потврдат преку хемиска анализа. Може да се изврши и генетско тестирање за да се идентификуваат мутациите во генот HGD, со што ќе се обезбеди дефинитивна дијагноза и потоа ќе следи генетско советување. Рендгенското снимање или МРИ можат да се користат за да се процени оштетувањето на зглобовите и да се следи прогресијата на артритисот. ПОСЛЕДИЦИ Очекуваниот животен век кај пациентите кои имаат алкаптонурија не е значително намален во однос на просечниот животен век, но постојаната болка може да биде повод за прогресивен функционален пад со губење на подвижноста, со што пациентите често користат помагала при движењето. Дополнително, срцевите компликации често се опасни по живот и можат да ја влошат состојбата. ТРЕТМАН Иако не постои лек, третманот се насочува кон ублажување на симптомите и подобрување на квалитетот на животот. Терапијата се заснова на: нестероидни антиинфламаторни лекови (НСАИЛ) кои најчесто се користат за справување со болки во зглобовите и воспаление. Измените во исхраната се корисни иако не постои специфична диета за лекување на алкаптонурија, сепак некои препораки вклучуваат намален внес на протеини, а со тоа и на тирозин и фенилаланин за да се ограничи производството на хомогентизична киселина. Физикална терапија и операција се применуваат во понапреднати фази кога имаме ограничена функција на зглобовите, кога артритисот е многу напреднат, кога имаме намалена мобилност во зглобовите или кога оштетувањето е толку големо што резултира со потреба од соодветна хируршка интервенција. Новите истражувања влеваат надеж за идни нови видови терапија и излекување на болеста. Сепак, свеста за состојбата останува од суштинско значење за рана дијагноза и ефикасна нега.Тагови: ретки болести Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаФилипче за 2 години Влада: 90% од ветувањата на Мицкоски не се исполнети!Две години Владата на Христијан Мицкоски, претседателот на СДСМ, д-р Венко Филипче, денеска презентираше детална анализа од програмата „Платформа #1198“ .Две години Владата на Христијан Мицкоски, претседателот на СДСМ, д-р Венко Филипче, денеска презентираше детална анализа од програмата „Платформа #1198“ која ги потврдува неиполнетите ветувања и покажува дека граѓаните не го добија ветениот подобар живот односно дека владата нема никаков резултат. „После две години граѓаните не добија ни повисок стандард, ни поквалитетен живот, ниту подобри услови за живот, ниту пак пофункционални институции. Не ги добија ветувањата на Мицкоски и ВМРО пред изборите. Едноставно, граѓаните се излажани“, порача Филипче. Тој нагласи дека анализата на СДСМ за реализацијата на програмата „Платформа #1198“ покажува поразителни резултати. „Имено после две години од мандатот на оваа влада реализирани се само околу 10% од ветувањата. 90% од ветувањата дадени пред две години не се исполнети. Практично ништо“, истакна Филипче. Најголемиот неуспех е токму во економијата и животниот стандард, кои беа клучни ветувања на Мицкоски пред изборите. „Денеска, наместо зголемен животен стандард, стандардот е намален во споредба од пред две години. Граѓаните живеат полошо и потешко, паричниците и фрижидерите се попразни“, рече Филипче. Тој додаде дека наместо повисоки плати и подобри услови за живот, граѓаните се соочуваат со растечка сиромаштија, високи цени и намалени инвестиции. „Наместо зголемен стандард, работниците добија зголемена сиромаштија. Наместо зголемување на странските инвестиции, странските инвестиции се намалени за скоро две третини“, посочи Филипче. Филипче оцени дека по две години владеење, Владата на Мицкоски нема резултати во клучните области и дека граѓаните секојдневно ги чувствуваат последиците од неисполнетите ветувања. „Остварените резултати се една голема нула. Во реформи, во животен стандард, во плати, во мерки за млади, поддршка за земјоделци, за наставници, за лекари, едноставно нула за европскиот пат“, порача претседателот на СДСМ, рече претседателот на СДСМ , Венко Филипче. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаСтојаноски: Просечната нето-плата порасна за близу 8.000 денари за две годиниОфицијалните податоци потврдуваат дека платите во Македонија бележат значителен раст.Во март 2024 година просечната нето-плата изнесувала 40.496 денари, додека во март 2026 година достигнала 48.433 денари. Тоа значи дека за две години просечната нето-плата е зголемена за близу 8.000 денари, односно за 19,6 проценти. Во истиот период, растот на цените изнесува 7,8 проценти. Кога растот на платите ќе се коригира со растот на цените, реалното зголемување на просечната плата изнесува близу 11 проценти. Тоа значи дека платите не само што го следат растот на цените, туку растат значително побрзо и реално ја зголемуваат куповната моќ на граѓаните. Растот е присутен во сите клучни сектори. Најголемо зголемување во апсолутен износ има во информациите и комуникациите, транспортот и складирањето и рударството. Процентуално, највисок раст има во транспортот, дејностите поврзани со недвижен имот и образованието. Овие бројки се потврда дека економските политики даваат резултати и дека приходите на вработените растат. Нашата цел останува јасна: платите да продолжат да растат побрзо од цените, да се отвораат подобро платени работни места и граѓаните да имаат повисок животен стандард, рече Бојан Стојаноски, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ. . Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаНиколоски: Од денеска Аустриан Ерлајнс лета Виена – Охрид, голем чекор за развој на охридскиот аеродромНа Аеродромот „Св. Апостол Павле“ во Охрид утрово слета првиот авион на „Аустриа Ерлајнс“, со што и официјално започна да функционира новата редовна авиолинија Виена – Охрид.Линијата ќе се реализира двапати неделно, секој четврток и недела, со што Охрид и охридското крајбрежје добиваат директна поврзаност со уште една европска дестинација. Воведувањето на оваа линија има огромно значење за развој на охридскиот аеродром, бидејќи аеродромот во Виена е еден од најголемите европски хабови и еден од најважните воздушни центри во Централна и Источна Европа, со преку 200 конектинг летови во 66 држави низ Европа, Северна Америка, Азија и Африка, што подразбира поврзување на Охрид со преку шеесетина земји низ светот. Дополнителено значење има фактот што оваа линија ја оперира Аустријан Ерлајнс, една од топ десетте најголеми авиокомпании во Европа, што ја потврдува сериозноста на инвестицијата и квалитетот на услугите што се нудат кон патниците. Со ова, од охридскиот аеродром се реализираат вкупно 16 авиолинии, од кои 13 се редовни и 3 чартер линии, што претставува значително проширување на мрежата на дестинации достапни за граѓаните и посетителите. Новата линија кон Виена, како и претходно воспставените ќе придонесат за привлекување на поголем број странски туристи, нови инвестиции, како и за економски раст и развој на Охрид и охридскиот регион. Македонија денеска е препознаена на мапата на бројни тур-оператори и авиокомпании. Со активните мерки за поддршка го развиваме авиосообраќајот, го зголемуваме туристичкиот потенцијал на државата и обезбедуваме поквалитетни и подостапни услуги за граѓаните. Како резултат на владините политики, директно се отворени 28 нови авиодестинации. Стратешка определба на Владата е целосно да ги искористи капацитетите на Меѓународниот аеродром Скопје и Аеродромот „Св. Апостол Павле“ – Охрид, преку проширување на мрежата на дестинации, привлекување нови авиокомпании и обезбедување поквалитетни услуги за патниците. Паралелно, во тек е целосна реконструкција на охридскиот аеродром со цел унапредување на неговите капацитети, подобрување на инфраструктурата и создавање услови за понатамошен раст на авиосообраќајот и бројот на патници. Целта е годинава преку двата македонски аеродроми да се опслужат повеќе од 3,5 милиони патници, а во наредните години таа бројка да надмине 4 милиони патници. Со реализација на мерките за финансиска поддршка за привлекување на нови компании, на граѓаните им овозможуваме полесно и побрзо патување до европските метрополи, што директно придонесува за развојот на економијата, образованието, културата, здравството и туризмот. Министерство за транспорт Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook