Наука

„Џејмс Веб“ пронајде досега најсилни докази за постоење атмосфера околу карпеста егзопланета

Наодите го оспоруваат преовладувачкото мислење дека релативно малите планети што орбитираат екстремно блиску до своите ѕвезди не можат да имаат атмосфера.

Ултражешката супер-Земја, TOI-561 b, е највнатрешната од најмалку три планети што орбитираат околу ѕвезда стара 10 милијарди години, на околу 280 светлосни години од Земјата. Планетата орбитира на растојание од само една четириесеттина од растојанието помеѓу Меркур и Сонцето, завршувајќи целосна орбита за помалку од 11 часа, објави Спејс.

Таквата екстремна близина ја сместува во класата на супер-Земји со ултракратки орбитални периоди, кои се загреваат до температури доволно високи за да се стопат карпите. Под такви услови, научниците генерално очекуваат планетите да изгубат каква било атмосфера поради интензивното зрачење од ѕвездата, што остава зад себе неплодна карпеста основа.

Сепак, набљудувањата од вселенскиот телескоп TESS покажаа дека TOI-561 b има невообичаено мала густина за чисто карпест свет, што сугерира дека е потребно различно објаснување.

„Мора да се формирала во многу различна хемиска средина од планетите во нашиот Сончев систем“, велат научниците од Лабораторијата за Земја и Планети „Карнеги“.

За да тестираат дали егзопланетата има атмосфера, истражувачите го користеа близок инфрацрвениот спектрограф (NIRSpec) за да ја измерат температурата на дневната страна на TOI-561 b. Во мај 2024 година, Џејмс Веб се фокусираше на моментите кога планетата поминува зад својата ѕвезда, настани познати како „секундарни затемнувања“, кога сопствената светлина на планетата накратко исчезнува. Со мерење на малото намалување на вкупната осветленост на системот за време на затемнувањата, инфрацрвениот сјај на планетата беше изолиран и температурата на нејзината дневна страна беше директно одредена.

Доколку TOI-561 b нема атмосфера, нејзината дневна страна треба да достигне околу 2.700 степени Целзиусови. Наместо тоа, Веб измери многу пониска температура, околу 1.700 степени Целзиусови. За да разберат зошто, истражувачите тестираа низа можни површини и атмосферски типови за да видат кои би можеле да го репродуцираат сигналот.

„Густа атмосфера богата со нестабилни елементи е потребна за да се објаснат сите набљудувања“, велат научниците од Универзитетот во Бирмингем. „Силните ветрови би ја ладеле дневната страна, пренесувајќи ја топлината на ноќната страна.“

Истражувачите сугерираат дека планетата може да одржува рамнотежа помеѓу својата стопена површина и атмосферата, дозволувајќи им на гасовите да циркулираат меѓу нив и потенцијално да ја обноват атмосферата.

„Додека гасовите излегуваат од планетата во атмосферата, тие се влечат назад во внатрешноста од океан од магма“, велат соработниците од Универзитетот во Гронинген.

Резултатите отвораат врата за проучување на ентериерите и геолошката активност на екстремно жешките карпести планети преку анализа на нивните атмосфери.

Тагови: Џејмс Веб егзопланета

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Метео

Утре сончево и топло со мала до умерена облачност

Времето утре ќе биде сончево и топло со мала до умерена локална облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец.

Попладне ќе има услови за изолирана појава на нестабилност со пороен дожд и грмежи. Минималната температура ќе биде во интервал од 10 до 21, а максималната ќе достигне од 32 до 39 степени.

Во Скопје, сончево со мала до умерена облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Попладне во делови од котлината ќе има услови за изолирана појава на нестабилност со пороен дожд и грмежи. Минималната температура ќе се спушти до 18, а максималната ќе достигне до 37 степени.

Во следните денови времето ќе биде сончево и топло со мала до умерена облачност. Во попладневните часови ќе има услови за локална појава на нестабилност со пороен дожд, грмежи и засилен ветер. Особено топло ќе биде во петок и за време на викендот кога температурите секаде ќе бидат над 32 степена.

Тагови: сончево

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

„Apple“ ја менува долгогодишната традиција: Новиот „iPhone“ добива промена што никој не ја сака

„Apple“ со години избегнуваше да се натпреварува со конкурентите на „Android“ во капацитетот на батеријата, но со доаѓањето на серијата „iPhone 18“, работите драстично се менуваат.

Иако неколку месеци не делат од официјалната премиера на новата генерација телефони на „Apple“, веќе циркулираат инсајдерски информации. Според податоците од кинеската регулаторна база на податоци „3C“, објавени од познатиот типстер „Digital Chat Station“, „iPhone 18 Pro Max“ ќе има значително поголема батерија, но затоа ќе биде значително подебел и потежок.

Поради зголемените барања за вештачка интелигенција (Apple Intelligence), компанијата е принудена да ја промени својата филозофија за тенок дизајн. Новиот „iPhone 18 Pro Max“ наводно доаѓа со масивна батерија со капацитет од дури 5.567 mAh (во eSIM верзијата). За споредба, претходниот „iPhone 17 Pro Max“ имаше батерија од 5.088 mAh. Помалиот „iPhone 18 Pro“ исто така ќе добие сериозно подобрување, чиј капацитет се зголемува на 4.288 mAh.

Отстранувањето на слотот за физичка SIM картичка ослободува вреден простор во куќиштето за дополнителни милиампер-часови. Кога овој хардверски скок ќе се комбинира со новата генерација енергетски ефикасни чипови „A20 Pro“ (направени на 2nm процес), аналитичарите предвидуваат дека „iPhone 18 Pro Max“ би можел да понуди најдобра автономија во историјата на паметните телефони, што би можело да им конкурира на „Android“ телефоните со батерии од дури 7.000 mAh.

Фото: ВИ

Извор: Б92

Тагови: Apple

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Хорор на градилиште во Брисел: Безживотни тела пронајдени во лифт

Неколку лица загинаа во пожар на градилиште во Брисел денес, додека потрагата по уште шест исчезнати е во тек, соопштија локалните власти.

Телевизијата „VRT“ објави дека повеќето од приближно 200 работници биле евакуирани откако избувнал пожарот.

Портпаролот на локалниот инспекторат за труд изјави дека голем број тела се пронајдени во еден од двата лифтови на голем проект за реновирање на „Place de Brouckere“, каде што пожарот избувна рано утрово.

‼️ Explosion sur la place De Brouckère, les infos que j’ai eu sur place et via les médias …

#explosion #incendie #bruxelles #Debrouckère #Incident pic.twitter.com/qaYLaL9hQA
— Yusuf Yildiz (@yyildiz1030) July 14, 2026

Сепак, тој не прецизираше за колку тела станува збор.

Тој додаде дека сè уште не е јасно дали телата на исчезнатите работници се пронајдени.

Тагови: Брисел

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.