Наука„Џејмс Веб“ пронајде досега најсилни докази за постоење атмосфера околу карпеста егзопланетаНаодите го оспоруваат преовладувачкото мислење дека релативно малите планети што орбитираат екстремно блиску до своите ѕвезди не можат да имаат атмосфера.Ултражешката супер-Земја, TOI-561 b, е највнатрешната од најмалку три планети што орбитираат околу ѕвезда стара 10 милијарди години, на околу 280 светлосни години од Земјата. Планетата орбитира на растојание од само една четириесеттина од растојанието помеѓу Меркур и Сонцето, завршувајќи целосна орбита за помалку од 11 часа, објави Спејс. Таквата екстремна близина ја сместува во класата на супер-Земји со ултракратки орбитални периоди, кои се загреваат до температури доволно високи за да се стопат карпите. Под такви услови, научниците генерално очекуваат планетите да изгубат каква било атмосфера поради интензивното зрачење од ѕвездата, што остава зад себе неплодна карпеста основа. Сепак, набљудувањата од вселенскиот телескоп TESS покажаа дека TOI-561 b има невообичаено мала густина за чисто карпест свет, што сугерира дека е потребно различно објаснување. „Мора да се формирала во многу различна хемиска средина од планетите во нашиот Сончев систем“, велат научниците од Лабораторијата за Земја и Планети „Карнеги“. За да тестираат дали егзопланетата има атмосфера, истражувачите го користеа близок инфрацрвениот спектрограф (NIRSpec) за да ја измерат температурата на дневната страна на TOI-561 b. Во мај 2024 година, Џејмс Веб се фокусираше на моментите кога планетата поминува зад својата ѕвезда, настани познати како „секундарни затемнувања“, кога сопствената светлина на планетата накратко исчезнува. Со мерење на малото намалување на вкупната осветленост на системот за време на затемнувањата, инфрацрвениот сјај на планетата беше изолиран и температурата на нејзината дневна страна беше директно одредена. Доколку TOI-561 b нема атмосфера, нејзината дневна страна треба да достигне околу 2.700 степени Целзиусови. Наместо тоа, Веб измери многу пониска температура, околу 1.700 степени Целзиусови. За да разберат зошто, истражувачите тестираа низа можни површини и атмосферски типови за да видат кои би можеле да го репродуцираат сигналот. „Густа атмосфера богата со нестабилни елементи е потребна за да се објаснат сите набљудувања“, велат научниците од Универзитетот во Бирмингем. „Силните ветрови би ја ладеле дневната страна, пренесувајќи ја топлината на ноќната страна.“ Истражувачите сугерираат дека планетата може да одржува рамнотежа помеѓу својата стопена површина и атмосферата, дозволувајќи им на гасовите да циркулираат меѓу нив и потенцијално да ја обноват атмосферата. „Додека гасовите излегуваат од планетата во атмосферата, тие се влечат назад во внатрешноста од океан од магма“, велат соработниците од Универзитетот во Гронинген. Резултатите отвораат врата за проучување на ентериерите и геолошката активност на екстремно жешките карпести планети преку анализа на нивните атмосфери.Тагови: Џејмс Веб егзопланета Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаМуцунски: Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна„Јас би се извинил, до овој момент немам одговор од бугарската страна по објавувањето во јавноста на дипломатска нота за престој на семејството на премиерот Мицкоски и неговото семејство во Бугарија“.Ова утринава го изјави министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски. Тој потенцираше дека се објавени лични податоци на семејството на премиерот. Вчера Мицкоски рече дека со објавувањето на податоците се загрозила безбедноста на неговото семејство, а откри и дека ги информирал и партнерите во НАТО. Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
Рецепти„Гответе со Дракче“ - Бурек од оризова хартијаВо среда (17.06.2026) во емисијата гостин ни бeше Јелена Спенџарска.Состојки за денешниот рецепт: 1 јајце 100 гр. урда 100 гр. спанаќ 3 оризови хартии Моча десерт 150 гр. грчки јогурт 1 протеински пудинг 150 гр. јагоди 1 оризова хартија Погледнете како се подготвува овој рецепт: Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаПерински: Ранковце добива нови развојни можности преку европските фондови и владината поддршкаМинистерот за локална самоуправа, Златко Перински, денеска оствари работна посета на Општина Ранковце, каде што се сретна со градоначалникот Даниел Павловски, членовите на Советот и општинската администрација.На средбата се разговараше за актуелните предизвици со кои се соочува Општина Ранковце и можностите за нивно надминување преку поддршката што ја обезбедува Министерството за локална самоуправа. Посебно внимание беше посветено на можностите што ги нуди Ресурсниот центар за поддршка на општините, преку кој Министерството обезбедува стручна, техничка и советодавна помош за јакнење на административните капацитети, подготовка на плански документи, подобрување на финансиското управување и унапредување на локалните услуги. На состанокот беше истакнато дека Ресурсниот центар претставува важен механизам за поддршка на општините во процесот на поефикасно извршување на нивните надлежности и реализација на развојните проекти. Во рамки на посетата, се изврши увид и во реализацијата на проектот „Одржлив туризам во искуствена економија“, кој се спроведува во рамки на Интеррег VI-А ИПА Програмата за прекугранична соработка со Република Бугарија. Проектот има за цел да придонесе кон економскиот развој на прекуграничниот регион преку создавање услови за развој на четирисезонски туризам и одржливо користење на културните и природните ресурси. Вкупната вредност на проектот изнесува 809.303 евра, додека вредноста на активностите што ги реализираат македонските партнери е 522.806 евра. Министерството за локална самоуправа обезбедува национално кофинансирање во висина од 78.420 евра за македонските партнери. „Посетата на Општина Ранковце, покрај тоа што ја искористив за средба со градоначалникот, советниците и администрацијата, е и можност непосредно да го видиме напредокот на проектите кои се имплементираат во рамки на општината. Проектот „Одржлив туризам во искуствена економија“ претставува пример како европските средства можат да се искористат за валоризација на локалните потенцијали. Со адаптацијата на објектите во селата Петралица и Отошница се создаваат нови содржини кои ќе придонесат за зачувување на традицијата, развој на туризмот и отворање можности за локален економски развој“, изјави Перински. Тој истакна дека Министерството останува партнер на општините во процесот на користење на европските фондови и потсети дека за овој проект е обезбедено национално кофинансирање од 15 проценти за македонските партнери – Општина Кратово и Општина Ранковце. Министерот информираше и дека Општина Ранковце започнува со имплементација на нов проект во рамки на ИПА III Програмата за прекугранична соработка со Република Косово, насловен „Активни граѓани за прекуграничен регион без поплави“, чија цел е подобрување на протокот на водите во реките и намалување на ризикот од поплави преку реконструкција на речни корита и инсталирање системи за рано предупредување. Во рамки на посетата беше истакнато и дека преку Програмата за рамномерен регионален развој за 2026 година се реализира проектот за изградба на локален пат во село Опила, во вредност од над 6 милиони денари, со што дополнително се подобрува патната инфраструктура во општината. Дополнително, преку двата јавни повика на Владата, во Општина Ранковце се имплементираат вкупно пет инфраструктурни проекти од областа на транспортот во вредност од над 38 милиони денари. Градоначалникот на Општина Ранковце, Даниел Павловски, истакна дека посетата на министерот претставува значајна поддршка за општината и нејзините развојни заложби. „За Општина Ранковце претставува особена чест што денес сме домаќини на министерот за локална самоуправа. Неговата посета е потврда дека државата ги препознава потребите на помалите општини и ја поддржува нивната развојна визија. Во моментов успешно го реализираме проектот „Одржлив туризам во искуствена економија“, преку кој инвестираме во развојот на туризмот, зачувувањето на традицијата и создавањето нови можности за локален економски развој“, рече Павловски. Тој посочи дека особено значење за локалната заедница има реконструкцијата на поранешното училиште во село Петралица. „Овој објект не е само градба, туку дел од колективната меморија на многу генерации жители на селото. Тука се создавале спомени, се стекнувале знаења и се граделе животни приказни. Токму затоа, една од просториите ќе биде уредена како спомен-соба, со цел да ги зачуваме сеќавањата и да им оддадеме почит на генерациите што поминале низ ова училиште“, истакна градоначалникот Павловски.Тагови: Златко Перински Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook