Во 2024 и 2025 година, нуркачите забележале два такви настани во мексиканскиот дел од Тихиот Океан и во Калифорнискиот Залив. Снимките сугерираат дека оваа брутална тактика може да биде средство за добивање храна или само форма на игра, објавија истражувачите денес во списанието Frontiers in Ethology. Станува збор за стратегија на заедничко хранење на орките (*Orcinus orca*) што не беше позната досега, пишува CNN.

„Не можев да верувам што гледам“

„Го снимив првиот настан пред неколку години и не можев да верувам што гледам“, рече водечката авторка на студијата, Кетрин Ајрес, научник од непрофитната организација за заштита на морските води „Под брановите“. Ајрес беше првата што забележа како орките се фрлаат во својот плен со голема брзина.

Таа нормално ги проучува ајкулите и се заинтересирала за однесувањето на орките откако ги набљудувала како ловат ајкули во Калифорнискиот Залив. Таа ја снимила оваа средба на 29 јули 2024 година, додека работела како водич на морско сафари со групата „Латитуд Енкучерс“ во близина на брегот на Сан Хозе дел Каба, Мексико.

„Однесувањето на судир не ми беше сосема ново бидејќи претходно видов сличен координиран напад за време на лов на китови“, изјави таа за CNN. Во последниве години, орките го привлекоа вниманието на медиумите и поради нивната поврзаност со удирање и потопување јахти во водите во близина на Шпанија и Португалија.

„Она што беше уникатно во овој случај беше исходот“, рече Ајрес. „Никогаш претходно не сум видела салпа да се распаѓа на безброј парчиња“. Нејзиното изненадување јасно се слуша на снимката, каде што таа повторува: „О, Боже!“

A group of orcas was captured on camera engaging in what scientists call "ram-to-fragment" behavior.

One whale holds a large sunfish and lets go just before another rams it at high speed, pulverizing the fish into thousands of pieces.

In a new study, scientists say the behavior… pic.twitter.com/uNABrcGMXe

— ABC News (@ABC) July 23, 2026

Ново снимено однесување

Друго видео, снимено минатиот септември од друг туроператор во Калифорнискиот Залив, ги прикажува орките како се држат, а потоа се удираат. И двата инцидента покажаа тимска работа: едната орка држеше остроопашеста салпа (*Masturus lanceolatus*) за опашката, додека другата пливаше кон неа со голема брзина. Неколку моменти пред судирот, орката што ја држеше рибата се пушти, а нејзиниот партнер удри во неа со огромна сила. Потоа младенчињата ги изедоа парчињата риба што пловеа, додека постарите орки ги исецкаа остатоците.

Остроопашестите салпи се меѓу најтешките риби во светот. Тие можат да тежат повеќе од 1.800 килограми и да пораснат до три метри во должина. Орките често ги координираат нападите во парови или групи кога ловат голем плен. Сепак, овој вид удирање со телото и последователното распарчување на рибата досега не е регистрирано. Моника Виланд Шилдс, директорка на Институтот за однесување на орките, која не беше вклучена во истражувањето, го нарече ова „неверојатно однесување“.

„Никогаш не сум слушнала да се случи нешто слично на ова, па според моите сознанија, ова е навистина ново однесување во евиденција“, напиша Шилдс во е-пошта до CNN.

Иако сите орки припаѓаат на истиот вид, нивната исхрана значително варира во зависност од живеалиштето. Пленот може да биде риба, фоки, белуга китови, нарвали, минке китови или морски свињи, а нивниот лов може да бара посебни тактики, што очигледно вклучува распарчување на пленот со моќни удари.

„Верувам дека како што подетално ги разгледуваме орките низ целиот свет, ќе продолжиме да откриваме нови начини на лов и исхрана, особено кај популациите кои се помалку проучени“, додаде Шилдс.

Хранење или само играње

Студијата сугерира дека удирањето и распарчувањето на салпите би можело да им помогне на младенчињата полесно да дојдат до храна. Покрај тоа, заедничкото работење и споделувањето оброци ги зајакнува социјалните врски меѓу орките. Салпата што се распаѓа на многу парчиња е секако полесна за споделување, што е друго можно објаснување.

Но, познати се и орките по тоа што си играат со својата храна. Шилдс рече дека некои орки во Пјуџет Саунд во државата Вашингтон носеле мртов лосос како капи, додека други префрлале црева од фоки преку перките или наизменично фрлале кожи од морски лав едни на други.

„Видовме и интеракции со многу други предмети, вклучувајќи алги, пловечки дрва и саксии од ракови“, рече таа. „Во многу од тие случаи, се чини дека нема функционална причина за однесувањето освен чиста игра.“

Дали го прават тоа за забава?

Затоа, можно е орките да се удираат во салпите чисто за забава. Ајрес забележала голема рана на телото на рибата пред ударот, што сугерира дека орките веќе се хранеле со неа пред да ја распарчат. „Тие веќе ги изеле внатрешните органи на главата, кои се најхранливо богатите делови од пленот“, објасни Ајрес за CNN. „Ова сугерира дека распарчувањето на рибата можеби немало директна цел за хранење, туку можеби било чисто за забава.“

Рамната структура на телото на салпата е невообичаена за голема риба, а тоа би можело да ги направи посклони кон распаѓање по силен удар отколку другите видови, додаде Ајрес. „Нивните тела се странично сплескани“, објасни таа. „Откако ќе се отстранат внатрешните органи, преостанатите ткива можат полесно да пукнат под силен удар.“ Сепак, таа предупреди дека ова е само хипотеза засега.

„Не сме виделе ваков вид на уништување на плен кај други видови китови убијци“, рече таа, „па затоа е тешко да се знае дали станува збор за нешто уникатно за анатомијата на овој вид или за специфично однесување на орките што се снимаат“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Овие случаи беа регистрирани во Калабрија, а истрагата откри и други докази за намерно палење, пишува CNN.

„Овие животни беа пуштени на полињата, а потоа трчаа наоколу и го ширеа пожарот“, рече Доменико Костарела од Цивилната заштита на Калабрија во видео објавено во вторник. Костарела додаде дека се пронајдени и свеќи поставени меѓу лесно запаливи материјали и уреди за одложено палење. Пожарникарите сè уште се борат со пожарот околу Националниот парк Полино, а италијанската радио и телевизиска станица RAI известува дека тимовите имале повеќе од 160 интервенции во последните 24 часа во Калабрија.

As wildfires blazed in southern Italy this week, authorities probing for arson found a grisly clue: cats “with flammable-soaked rags tied to their tails.” https://t.co/elEqY0yVZL pic.twitter.com/m5ZxdJ07T8

— CNN (@CNN) July 22, 2026

Реакции и истрага

Италијанското здружение за заштита на животните и животната средина поднесе кривична пријава. Како што објави SkyTG24, здружението понуди награда од 1.000 евра за информации што би довеле до сторителот. Употребата на животни за палење предизвика силна јавна осуда.

Devastating wildfires 🔥 rage across #Sicily, Italy pic.twitter.com/kB0ffXi3f1

— Meteored (@meteoredcom) July 21, 2026

Поширокиот контекст на европските пожари

Според Европскиот информативен систем за шумски пожари (EFFIS), Европа се соочува со тешка сезона на пожари оваа година. Влажната зима овозможи раст на вегетацијата, која се претвори во суво гориво по три последователни летни топлотни бранови.

Иако 2026 година како целина е малку поповолна во однос на пожарите, сезоната оваа година е сè уште над дваесетгодишниот просек, според дневниот извештај на EFFIS.

Мафијашки методи и деловни интереси

Овој метод на ширење пожар не е нов на југот на Италија. Во 2016 година, властите во Сицилија ја обвинија мафијата дека користи мачки за да предизвика шумски пожари во национален парк, а една година подоцна истата тактика беше забележана на планината Везув, во близина на Неапол.

Лорен Пирсон, истражувач од Универзитетот во Беркли, минатата година за CNN изјави дека мафијашките групи често палат пожари за да ја преземат контролата врз територијата, а потоа да купат земјиште евтино. Пирсон, исто така, истакна дека некои криминални групи ја искористиле транзицијата на Италија кон чиста енергија.

Во 2022 година, еден земјоделец сведочеше пред комисијата против мафијата дека по пожарот, компаниите за соларни панели му пристапиле со понуда за купување на земјиштето.

WATCH: A wildfire reached the town of Santo Stefano Quisquina in Sicily's Agrigento province in Italy on Wednesday night, July 22, 2026, sending plumes of dark smoke into the sky and bringing flames close to homes, local authorities said.

More than 100 people have been evacuated… pic.twitter.com/exCxVUYMij

— GMA News (@gmanews) July 22, 2026

Новинарот Серхио Назаро, поранешен портпарол на парламентарната комисија против мафијата, рече дека мафијашките групи ги искористуваат кризните ситуации преку параван компании, контролирајќи сè - „од работната сила што го запалува пожарот до концесиите за градење на изгорено земјиште“.

Во Калабрија, Доменико Костарела од Цивилната заштита предупреди дека запирањето на палежителите бара длабока промена во општеството. „Се враќаме на работа и на нашите позиции, но ни треба промена во менталитетот“, рече тој. „Ова се нехумани дела. За жал, човекот е свој најголем непријател“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

​​​​​​​За поддршка на скопската Бригада за противпожарна заштита, во акцијата се ангажирани два противпожарни авиони „Ер Трактор“, кои интервенираат од воздух, како и две специјализирани теренски возила „Пинцгауер“, наменети за гаснење пожари на непристапен терен.

Пожарникарите и тимовите на ДЗС, велат оттаму, координирано работат на локализирање на пожарот и спречување на неговото ширење кон околните населени места.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.