ЖивотЗемјата на пат кон втората најтопла година во историјата Планетата Земја е на пат да ја забележи 2025 година како втора најтопла во историјата на мерењата, изедначувајќи се со 2023 година, по историскиот максимум од 2024 година, соопшти денеска европската служба за следење на глобалното затоплување.Последните 10 години беа 10-те најтопли години откако се вршат мерења, објави претходно годинава Светската метеоролошка организација. Податоците на службата за климатски промени Коперникус потврдуваат дека глобалните температури се на пат да го надминат прагот од 1,5 степени Целзиусови над прединдустриското ниво, што е граница утврдена во Парискиот климатски договор од 2015 година. Температурите од јануари до ноември пораснале во просек за 1,48 степени Целзиусови и „во моментов се изедначени со 2023 година како втора најтопла година во историјата“, според месечното ажурирање на службата. - Тригодишниот просек за периодот 2023 – 2025 е на пат првпат да надмине 1,5 степени Целзиусови во споредба со прединдустрискиот период 1850 – 1900 година, кога луѓето почнале масовно да согоруваат фосилни горива во индустриски размери, изјави во соопштението Саманта Берџис, стратешки раководител за клима во Коперникус. - Овие пресвртници не се апстрактни – тие го одразуваат забрзаниот ритам на климатските промени и единствениот начин за ублажување на идниот пораст на температурите е брзо намалување на емисиите на стакленички гасови, рече Берџис. Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во октомври предупреди дека светот нема да може да го ограничи глобалното затоплување под 1,5 степени Целзиусови во наредните неколку години. Минатиот месец беше третиот најтопол ноември во историјата на мерењата со 1,54 степени Целзиусови над прединдустриското ниво, според Коперникус, со просечна температура на воздухот на површината од 14,02 степени Целзиусови. Таквите постепени порасти може да изгледаат мали, но научниците предупредуваат дека веќе ја дестабилизираат климата и ги прават невремињата, поплавите и другите катастрофи поинтензивни и почести. - Месецот беше обележан со низа екстремни временски настани, вклучувајќи тропски циклони во југоисточна Азија, кои предизвикаа катастрофални поплави и загуба на човечки животи, наведува Коперникус. За Европа ова беше петтиот најтопол ноември досега забележан, со просечна температура од 5,74 степени Целзиусови. Додека источна Европа, Балканот и Турција забележаа невообичаено високи температури, условите во Скандинавија и јужна Германија беа релативно ладни. Само три претходни есени во Европа биле толку топли како оваа. Филипините во ноември ги опустошија два последователни тајфуни во кои загинаа околу 260 луѓе, додека Индонезија, Малезија и Тајланд ги погодија големи поплави. Просечната глобална температура за есента на северната хемисфера (септември – ноември) исто така беше трета највисока во историјата, по 2023 и 2024 година. - Температурите беа главно над просекот низ целиот свет, особено во северна Канада, над Арктичкиот океан и низ Антарктикот, наведува Коперникус, додавајќи дека во североисточна Русија биле регистрирани значајни ладни аномалии. Коперникус ги врши мерењата со милијарди сателитски и метеоролошки податоци, на копно и на море, а нивните податоци се протегаат до 1940 година и се споредуваат со глобалните температурни записи од 1850 година. Глобалните температури сè повеќе се поттикнати од емисиите на гасови што ја загреваат планетата, главно од фосилни горива кои масовно се согоруваат од индустриската револуција. Нациите на климатскиот самит на ОН КОП28 во Дубаи во 2023 година се договорија за транзиција од фосилни горива, но амбициите оттогаш стагнираат. Конференцијата за клима КОП30 во Белем, Бразил, заврши минатиот месец со договор со кој се избегна нов, експлицитен повик за постепено укинување на нафтата, гасот и јагленот, по приговорите на земјите-производители на фосилни горива.Тагови: Климатските промени Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
МакедонијаСања Лукаревска во „Вести плус“Почитувани, вечерва во „Вести плус“ ќе гостува Сања Лукаревска.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиПожарите кај Бигла и Пехчево ставени под контрола, во гасењето вклучени над 300 луѓе20:30Од палење гуми во двор избил голем пожар кај делчевско Бигла19:1510 пожари беснеат низ државата, повторно гори кај мариовско Бонче кое било спасено ноќеска15:00ЦУК: Ангажирани се сите ресурси за ставање под контрола на пожарот во Палиград11:3073-годишен маж е петтата жртва од западнонилска треска18:00
ЖивотХобија со речиси ист ефект врз умот како и медитацијатаКога станува збор за медитација, повеќето луѓе замислуваат мирно седење со затворени очи и фокус на дишењето. Иако ова е најпозната форма на медитација, постојат неколку хобија кои можат да го смират умот и да го насочат вниманието на сегашниот момент. Психолозите долго време истакнуваат дека одредени активности можат целосно да го преокупираат нашето внимание, така што секојдневните грижи и брзите мисли привремено исчезнуваат од фокусот, нивото на стрес се намалува. 1. Градинарство Без разлика дали садите цвеќе, полевате зеленчук, плевите коров или ги посматрате растенијата, вниманието спонтано се насочува на она што се случува пред вас. Растенијата растат по свое темпо, а градинарството нè потсетува дека некои работи не можат да се забрзаат, туку бараат грижа и внимание. Затоа ова хоби развива чувство на смиреност и прифаќање на природниот ритам на животот. Особено радува кога ќе видите како вложениот труд во текот на неколку недели или месеци постепено се претвора во цвеќе, плодови или бујни билки. Видливиот напредок смирува, а свежиот воздух, движењето и фокусираното внимание ментално ве ослободува од товарот. 2. Печење од основни состојки Правењето леб, колачи или други печива бара целосна концентрација - од мерењето на состојките и месењето тесто до крајниот производ. За разлика од многу активности каде постојано го префрламе вниманието помеѓу пораките, електронската пошта и социјалните медиуми, печењето нè прави трпеливи. На тестото му треба доволно време да нарасне, а колачите не можат да се печат пред да им дојде времето. Во свет каде што сме навикнати на брзи резултати, печењето нè потсетува на важноста да успориме и да веруваме во процесот. Споделувањето на она што сте го подготвиле со семејството или пријателите додава дополнителна емоционална вредност на ова хоби бидејќи поттикнува поврзување со другите. 3. Набљудување птици Набљудувањето птици е еден од наједноставните начини да го вежбате вниманието. Наместо да размислуваме за утрешните задачи или минатите настани, фокусот се префрла на природата - движењето меѓу гранките, пеењето на птиците или воочувањето разлики меѓу видовите. Ова хоби не бара никакво посебно предзнаење, ниту посета на национални паркови. Многу луѓе кога ќе обрнат внимание откриваат колку е разновиден дивиот свет во соседството, градските паркови, па дури и низ прозорецот. 4. Плетење или хеклање Повторувањето на движењето со рацете има речиси терапевтски ефект. Плетењето и хеклањето бараат доволно концентрација за да го окупираат умот, но не дотолку за да предизвикаат дополнителен стрес. Затоа многу луѓе ги опишуваат овие активности како исклучително смирувачки. Ритмот на движењата создава чувство на предвидливост и сигурност, а грешките не се причина за фрустрација. Доволно е да се расплетат неколку редови и да се продолжи понатаму, што исто така нè потсетува дека напредокот не мора да биде совршен за да биде вреден. Друга предност на овие хобија е што напредокот е лесно видлив. Ред по ред, се создава шал, ќебе или друг предмет, што дава чувство на цел и покажува како малите, доследни чекори со текот на времето произведуваат конкретни резултати. По ментално напорен ден, комбинацијата од повторување, креативност и чувство на исполнетост може да има исклучително релаксирачки ефект. 5. Пешачење Престојот во природа е еден од најприродните начини за смирување на умот. За време на подолга прошетка, вниманието спонтано се насочува кон патеката, пејзажот, временските прилики и на ритамот на сопствените чекори, наместо на мобилниот телефон и листата со обврски. За разлика од вежбањето во затворен простор, природата постојано нуди нови глетки, звуци и мириси што нè враќаат во сегашниот момент и помагаат секојдневните проблеми да добијат поинаква перспектива. 6. Сликање или цртање Изборот на бои, скицирањето форми, мешањето нијанси или испробувањето нови техники бара доволно концентрација што загрижувачките мисли постепено ја губат својата моќ. Во уметноста, честопати не постои еден точен начин на работа, овозможува слобода за истражување, експериментирање и играње. Многу возрасни се откажуваат од цртањето или сликањето зашто веруваат дека не се доволно талентирани или се премногу стари за такво хоби. Но, откажувањето од потребата за совршенство е често она што ги прави овие активности корисни за менталното здравје. Целта не е да се создаде ремек-дело, туку да си дозволите целосно да се посветите на креацијата. Не постои универзален начин за опуштање Важно е да се нагласи дека не постои „вистинско“ хоби или универзален метод на релаксација. Заедничко за сите овие активности е тоа што ни помагаат да го успориме темпото, да го намалиме нивото на стрес и барем накратко, да го стишиме ројот на мисли, токму како медитацијата. Извор: ordinacija.vecernji.hrКрадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
ЗдравјеУрамнотежениот појадок е клучен за енергија во текот на денот – Што е најдобро да се јаде наутро?За појадокот да обезбеди доволно енергија за цел ден би требало да вклучува сложени јаглехидрати, протеини и здрави масти. Намирниците како овес, јајца и авокадо спречуваат ненадејни промени во нивото на шеќер во крвта, како и последичен замор, за разлика од појадокот што се сведува на кафе и печива. Веројатно ви е познато чувството на краткотраен наплив на енергија после печиво од пекара, по кое набргу следува умор и повторно чувство на глас. За стабилно ниво на енергија, клучна е рамнотежата на макронутриенти кои гарантираат бавно и постепено ослободување на гликоза во крвотокот. Сложените јаглехидрати се основа на енергијата За појадокот да биде вистинско гориво за телото, тој мора да содржи избалансиран сооднос на сложени јаглехидрати, протеини и здрави масти. Комплексните јаглехидрати се клучни за утринската енергија бидејќи се варат побавно поради нивната висока содржина на влакна, за разлика од едноставните шеќери. Кога го започнувате денот со овесна каша од цело зрно или интегрален леб со кисело тесто, на организмот му обезбедувате стабилен доток на гликоза без ненадејни скокови на шеќер. Хељдата и киноата имаат сличен ефект, а можат да се подготват и како топла утринска каша. Протеини за долготрајна ситост Само јаглехидратите не се доволни. За да се избегне пад на енергијата и да си обезбедите долготрајна ситост, важно е да се вклучат квалитетни протеини во оброкот. Јајцата се чест избор за појадок бидејќи содржат висококвалитетни протеини и витамини од групата Б, кои помагаат храната да се претвори во енергија. Добри алтернативи се грчкиот јогурт и сирењето со малку маснотии, богати со казеин, протеин кој бавно се вари и на тој начин го продолжува чувството на ситост. За луѓето кои јадат храна базирана на растенија, тофуто е одличен извор на протеини и железо, чиј недостаток може да предизвика хроничен замор. Улогата на здравите масти Третиот важен елемент се здравите масти, кои обезбедуваат долготрајна издржливост. Авокадото, бадемите, оревите, чиа семето и ленено семе го забавуваат варењето на храната, го продолжуваат чувството на ситост и содржат магнезиум, минерал неопходен за производство на енергија во клетките. Лажица путер од кикирики или бадеми може да претвори обична чинија житарки во многу похранлив оброк. Примери за избалансиран појадок Сите горенаведени елементи можат лесно да се комбинираат. За солен појадок, можете да подготвите омлет од спанаќ и да го послужите со тост од цело зрно и малку авокадо. За оние кои сакаат слатки, овесната каша зготвена во вода или млеко може да се збогати со лажица протеини, шака боровинки и лажица семе од чиа за добар сооднос на влакна и антиоксиданси. Кога немате многу време, решението е грчки јогурт измешан со шака бадеми и половина исечена банана. Таквиот оброк комбинира природни шеќери за брз почеток на денот и протеини кои обезбедуваат стабилност. Што да се избегнува За да се избегне ментална магла и замор кон средината на утрото, се препорачува да се избегнуваат печива направени од бело брашно и житарки во форма на снегулки и мусли, кои често содржат скриени шеќери. Исто така, пиењето кафе на празен стомак веднаш по будењето може да го наруши природниот ритам на кортизол. Подобро е да го започнете денот со чаша вода, да јадете квалитетен појадок и да го испиете првото кафе дури околу еден час подоцна. Извор: ordinacija.vecernji.hrКрадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиПожарите кај Бигла и Пехчево ставени под контрола, во гасењето вклучени над 300 луѓе20:30Од палење гуми во двор избил голем пожар кај делчевско Бигла19:1510 пожари беснеат низ државата, повторно гори кај мариовско Бонче кое било спасено ноќеска15:00ЦУК: Ангажирани се сите ресурси за ставање под контрола на пожарот во Палиград11:3073-годишен маж е петтата жртва од западнонилска треска18:00