Култура

Започнува 60. МТФ Војдан Чернодрински - Прилеп

Шеесетото јубилејно издание на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“, ќе започне вечерва во 19 часот со изложба 60 години „Војдан Чернодрински“ - Прилеп.

Станува збор за хибридна изложба на артефакти од долгогодишната традиција на фестивалот. Во неа ќе се следи приказната за фестивалот визуализирана со конкретни сведоштва за луѓето и настаните што ги обележале овие години фестивалски живот. Изложбата е поддржана од „Витаминка“ - Прилеп во рамки на заедничката прослава „70-60-50“ (70 години „Витаминка“, 60 години МТФ „Војдан Чернодрински“ - Прилеп и 50 години заедничка соработка). Патеката ќе започне од Театарот „Војдан Чернодрински“, ќе продолжи кон Музејот на икони, Градскиот саат, Реклами, и ќе заврши во Центарот за култура „Марко Цепенков“.

-Сакаме да им оддадеме почит на тој начин што ќе ги споменеме заедно со сите фотографии, постери, документи, предмети кои ќе го осведочат времето што поминало, но и ќе направат одличен простор за времето што ќе дојде. Изложбата има и перформативен дел - студентите од ФДУ под менторство на режисерката Шенај Мандак играат перформанс на драмите од Дејан Дуковски. Патот на фестивалот е симболична патека на која преку нарација и аудиовизуелен контакт ќе може да ја следиме историјата на фестивалот и да ја видиме секоја значајна меморабилија - вели Ана Стојаноска, уметнички директор на фестивалот.

Свеченоста ќе продолжи во големата сала на Центарот, во 20 часот. Честа прв да настапи ќе ја има ансамблот на Драмскиот театар, со претставата „Мачкина глава“ од Венко Андоновски, во режија на Дејан Пројковски, од официјалната програма на фестивалот. На претставата ќе и претходни проекција на документарен филм посветен на фестивалот. На присутните ќе им се обрати претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која е покровител на фестивалот, а за отворен ќе го прогласи министерот за култура и туризам, Зоран Љутков. Ќе се обрати Ана Стојаноска, уметнички директор на фестивалот. Пред изведбата на претставата, ќе бидат врачени наградите на лауреатите на наградите за животно дело на Атила Клинче, Сашо Миленковски, Веби Ќерими и Љубомир Чадиковски.

Вкупно 13 претстави ќе бидат изведена на јубилејното издание кое ќе трае до 12 јуни - девет во официјална и четири во придружна програма. Фестивалот годинава се одржува под мотото „Храбриот нов театар“ и тематот „Кризата на човекот во општеството и кризата на општеството во човекот“. На затворањето ќе настапи Београдско народно позориште, со претставата „Црно злато“ Оливер Фрлјиќ, по текст на Дејан Дуковски, Авторот во фокус на фестивалот годинава.

Претстави во официјалната селекција се:

„Амадеус“ од Петер Шефер во режија на Андреј Цветановски, продукција на Турски театар – Скопје.

„Едмонд“ од Дејвид Мамет, во режија на Оливер Мицевски, продукција на Народен театар – Битола

„Калигула“ од Албер Ками, во режија на Ѓорѓи Ризески, продукција на Народен театар – Куманово

„Мачкина глава“ од Венко Андоновски, во режија на Дејан Пројковски, продукција на Драмски театар – Скопје.

„Носорози“ од Ежен Јонеско, во режија на Васил Василев, продукција на Албански театар – Скопје

„Случајната смрт на еден анархист“ од Дарио Фо, во режија на Ивана Ангеловска, продукција на НУЦК „Ацо Шопов“ – Театар – Штип

„Страв и надеж“ по мотивите на Франц Ксавер Крец, во режија на Татјана Мандиќ Ригонат, продукција на Македонскиот народен театар – Скопје

„Црнила“ од Коле Чашуле во режија на Дејан Пројковски, продукција на Народен театар „Војдан Чернодрински“ – Прилеп

„Челинџ“, автор и режија Јане Спасиќ, Театар за деца и младинци – Скопје

Во придружна програма се избрани претставите (подредени по азбучен ред на насловот на претставата):

„Вилицата на Ибен Бајерс“ од Филип Грујиќ во режија на Борис Василевски, продукција на „Штрих“ – Скопје

„Драга Јелена Сергеевна“ од Људмила Разумовскаја, во режија на Шенај Мандак, копродукција на Факултетот за драмски уметности – Скопје и Македонскиот народен театар – Скопје

„Невиност“ од Деа Лоер, дипломска претстава на класата по актерска игра, под менторство на проф. м-р Зоја Бузалковска и вонр. проф. м-р Александар Степанулески

„Сина сенка“ од Брајан Рејнолдс, во режија на Тамара Стојаноска, театар „Златен елец“

За наградите на фестивалот ќе одлучува жирито во состав: Снежана Конески-Руси, актерка, режисерка, Дарко Лукиќ, театролог, независен театарски научник и автор од Хрватска и Аида Буквиќ, наградувана театарска и филмска режисерка од Хрватска.

В недела, од 18 часот ќе се одржи настан посветен на Дејан Дуковски. Ќе биде отворена изложба со постери од претстави создадени според негови драмски текстови, ќе бидат промовирани две нови книги со драми на Дуковски, го издание на „Арс Ламина“. За нив ќе зборуваат Оливера Ќорвезироска, приредувач на книгата и Ана Стојаноска, автор на предговорот. Ќе следува и разговор со Дуковски. И годинава ќе биде организиран Музеј во движење со фокус на творештвото на актерите Благој Ивчески, Лидија Иваноска и Трајче Иваноски.

Фестивалот и годинава ќе им даде простор за креација на децата во омилената за нив Детската зона, студентите на ФДУ ќе учествуваат во улични театарски перформанси, ќе бидат организирани промоции.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Од идната недела целосно се забрануваат мобилните во средните училишта во Франција

Од почетокот на новата учебна година, која започнува следната недела во Франција, во сите средни училишта ќе стапи на сила целосна забрана за употреба на мобилни телефони.

Одлуката денеска ја потврди портпаролката на владата Мод Брежеон, која објави дека францускиот претседател Емануел Макрон одлучил да го прогласи законот со кој се воведува мерката, пишува Euronews.

„Уставниот совет ја потврди забраната за мобилни телефони во средните училишта. Претседателот на Републиката затоа одлучи да го прогласи законот, се разбира без членовите што се сметаат за неуставни. Целта е веќе потврдените правила да почнат да се применуваат во стабилна правна рамка. Едноставно кажано, забраната за мобилни телефони во средните училишта може да стапи на сила од почетокот на новата учебна година, врз основа на закон заснован на закон“, рече Брежеон.

Исклучоци за часови и посебни програми

Законот предвидува можност за исклучоци за употреба на мобилни телефони за образовни цели за време на часовите или за одредени административни потреби. Исклучоци би можеле да важат и за ученици што посетуваат посебни програми, како што се подготвителни часови за прием на елитни француски универзитети, таканаречените grandes écoles.

Сепак, оваа мерка се воведува без претходно планираната забрана за пристап до социјалните мрежи за лица под 15 години. Тој дел од законот беше отфрлен од Уставниот совет претходно овој месец. Премиерот Себастијан Лекорну објави дека владата веќе подготвува нова верзија на законот што ќе биде усогласена со одлуката на највисокото правно тело во земјата.

Тагови: мобилните средните училишта

Европа

Нова анкета во Франција: Води Ле Пен, главе ривал ѝ е радикален левичар

Лидерот на француската радикална левица, Жан-Лук Меланшон, е најверојатниот противник на кандидатката на десницата Марин Ле Пен во вториот круг од претседателските избори следната година.

Ова го покажа анкета објавена денес, која исто така ја потврдува длабоката поделба на францускиот електорат на крајот од мандатот на Емануел Макрон, пишува Ројтерс.

Спој на левицата и десницата во анкетите

Според резултатите, Меланшон, кандидатот на партијата Неосвоена Франција (LFI), влегува во вториот круг во три од петте испитувани сценарија, додека во четвртиот е изедначен на второто место. Сепак, истата анкета предвидува дека Ле Пен би го победила убедливо во конечната пресметка.

Проекциите покажуваат дека Меланшон би можел да добие помеѓу 16 и 17 проценти од гласовите во првиот круг, а Ле Пен помеѓу 35 и 38 проценти. Во вториот круг, Ле Пен би победила против Меланшон со 64 проценти од гласовите.

Ослабениот центар отвора простор

Резултатите се неповолни за кандидатите на политичкиот центар, на кои им е тешко да се позиционираат во атмосфера на растечка поларизација. Како што вториот и последен мандат на Макрон се ближи кон крајот, неговото заминување остава ослабен центар и кревка економија. Ова отвора простор за радикални опции, како што се LFI на Меланшон и Националното собирање на Марин Ле Пен.

„Ризикот дека г-ѓа Ле Пен и г-дин Меланшон ќе се соочат еден со друг во вториот круг е реален и сериозен“, изјави кандидатот на центарот Едуар Филип за новинарите. Жан-Лук Меланшон досега се кандидираше за претседател три пати, во 2012, 2017 и 2022 година, но никогаш не успеа да влезе во вториот круг.

Тагови: Марин Ле Пен Франција

Наука

Научниците измерија рекордно висока температура на океаните

Океаните во светот никогаш не биле потопли, а причината за ова е комбинација од климатските промени и засилувањето на временскиот феномен Ел Нињо.

Завчера, Европската служба за климатски промени Коперник забележа просечна температура на површината на морето од 21,1 °C, исклучувајќи ги поларните региони, пишува Би-Би-Си. Тоа е далеку над просекот за ова време од годината. Претходниот рекорд за температура на површината на морето од 21,09 °C беше забележан во март 2024 година.

„Овој рекорд е уште еден јасен сигнал дека океаните се под зголемен притисок“, рече д-р Саманта Бургес, заменик-директор на Коперник. Податоците се базираат на мерења на температурата на морето на длабочина од десет метри. Глобалната проценка ги комбинира податоците собрани од пловци, бродови и сателити.

Ел Нињо е моќен природен климатски феномен што ги зголемува глобалните температури и може да го зголеми ризикот од екстремни временски услови.

Ел Нињо само станува посилен

Научниците се особено загрижени што океаните се толку топли иако природниот феномен Ел Нињо сè уште не го достигнал својот врв. Ел Нињо носи невообичаено топла вода на површината на источниот и централниот тропски Пацифик. Како што оваа топлина се шири на голема површина, просечната глобална температура исто така се зголемува.

Се очекува Ел Нињо да се зајакне до Божиќ. Научниците предупредуваат дека може да биде еден од најсилните во последните векови, поради што температурите на океаните би можеле да продолжат да растат во текот на 2027 година.

Водите надвор од Тихиот Океан се исто така екстремно топли. На пример, морските топлотни бранови влијаат на големи области на морето околу Обединетото Кралство и Европа поголемиот дел од годината. Научниците велат дека таквото широко распространето затоплување е јасен показател за зголеменото влијание на климатските промени врз светските мориња.

Од бури до зголемување на нивото на морето

Океаните апсорбираат повеќе од 90 проценти од вишокот топлина заробена од емисиите на стакленички гасови, кои се произведуваат главно со согорување на фосилни горива. Потоплите мориња ги засилуваат екстремните временски настани со обезбедување дополнителна влага и енергија за бурите. Во некои крајбрежни области, тие исто така можат да ги интензивираат копнените топлотни бранови бидејќи го намалуваат ефектот на ладење на морските ветрови.

Потоплата вода зафаќа поголем волумен, што директно го зголемува нивото на морето и го зголемува ризикот од крајбрежни поплави. Високите температури на океанот можат да бидат катастрофални и за морските живеалишта, како што се коралните гребени. „Сè почестите морски топлотни бранови веќе претставуваат зголемен товар врз морските екосистеми и заедниците што зависат од нив“, рече Бургес.

Тагови: научниците океаните