Загрижувачка студија: Во светот има повеќе автократски од демократски режими - Канал 5

Загрижувачка студија: Во светот има повеќе автократски од демократски режими

Фондацијата Бертелсман секои две години оценува околу 140 земји врз основа на тоа дали тие се развиваат кон демократија или автократија, а тоа го прави од 2006 година. 

Загрижувачка студија: Во светот има повеќе автократски од демократски режими

Сегашната студија покажува дека автократиите сега се мнозинство, пишува во анализата на Дојче веле (ДВ).

Според една нова студија, квалитетот на демократијата се влошил во изминатите 20 години во 137 земји, кои можат да се опишат како земји во развој или т.н. земјите во подем. Според „Индексот на трансформација на фондацијата Бертелсман“, сега имаме 63 демократии наспроти 74 автократии, односно земји во кои нема слободни избори или функционално владеење на правото.

Само во последните две години, поради руската агресивна војна врз Украина и пандемијата со коронавирус, изборите во 25 земји беа помалку слободни и фер од порано. Слободата на изразување и слободата на медиумите сè повеќе се ограничуваат во 39 земји.

Фондацијата го покани и германскиот канцелар Олаф Шолц на презентацијата на Индексот на трансформација. Имајќи предвид дека десничарскиот популизам е во пораст и во Германија, Шолц рече дека е задоволен што стотици илјади луѓе неодамна излегоа на улиците поради тоа.

„Мораме да размислуваме за одбрана на демократијата, а тоа не е игра, не се прави на Интернет, тоа сме ние. „Ние самите мора да ја заштитиме демократијата“, рече Шолц.

„Пандемијата уште повеќе ги ограничи правата“

Сабине Донер е една од авторите на студијата. Таа за ДВ зборува за ефектот што пандемијата на коронавирус, со полицискиот час и привременото намалување на граѓанските слободи, го имаше врз демократскиот развој: „Пандемијата беше можност уште повеќе да се ограничат правата и да се концентрира уште поголема моќ на владите. Но, во основа, пандемијата не создаде проблеми што веќе не постоеја“.

Студијата се заснова на 5.000 страници извештаи за земји, составени од Фондацијата со помош на 300 експерти, универзитети и тинк-тенкови во околу 120 земји. Се испитува состојбата на демократијата, економскиот развој и дејствувањето на владите. Сите три категории моментално се на историски ниско ниво.

Дали демократиите се премногу бавни и нефлексибилни?

Но, Сабине Донер не сака да очајува и покрај сите негативни извештаи. Таа забележува дека во воспоставените демократии расте свеста дека светот станува сè помалку слободен.

Авторитарните владетели сакаат да ги оправдуваат своите постапки тврдејќи дека демократиите се премногу обемни, недоволно флексибилни и дека повеќе не можат да бидат во чекор со глобалната конкуренција. Студијата се спротивставува на овие тврдења, ако оцените ефективна владина акција, како што е дејствувањето во пандемија, тогаш лошо организираните и корумпирани режими како Камбоџа, Венецуела или Зимбабве поминаа најлошо. Сите 45 земји со најниска ефикасност не се демократии.

Како што оценува Сабине Донер, фактот дека автократиите не се однесуваат поразборито од демократиите во време на криза е видлив и во однесувањето на Кина за време на пандемијата.

Граѓанските иницијативи се клучни

Граѓанските активности на луѓето кои поддржуваат слободни избори, слободата на медиумите и поделба на власта останува клучна кога станува збор за спротивставување на автократските тенденции. Ако овде има континуиран притисок, одбраната од автократските тенденции може да биде успешна. Студијата ги наведува како пример неодамнешните избори во Кенија и Замбија, како и во Полска и Молдавија.

Културните или религиозните влијанија играат мала улога. Со други зборови: дали муслиманските земји како оние во регионот на Персиски Залив можат сами да ги потиснат автократските тенденции?

„Не знам зошто тоа не би функционирало. Земете ги Тајван или Јужна Кореја, со кои долго време владееја автократски и кои првично економски се модернизираа. И сега тие се многу стабилни и успешни демократии. Нема автоматски механизам што го спречува ова“, вели Сабине Донер.

Позитивни примери: Јужна Кореја, Костарика, Чиле, Уругвај

Главниот заклучок од студијата не е изненадувачки: најдобро поминуваат земјите во кои има демократија и владеење на правото.

А таму каде што демократијата веќе функционира, владите, според студијата, мора да бараат консензус од најшироките можни групи на население, повеќе отколку претходните години. Дури и ако тоа станува сè потешко во сè пополаризирана клима.

Национал.хр/МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија отвора нова амбасада во Литванија

Министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски денеска престојува во работна посета на Литванија, каде што свечено ќе ја отвори новата амбасада на Македонија во главниот град Вилнус.

Македонија отвора нова амбасада во Литванија

Отворањето на амбасадата е чекор кон зајакнување на дипломатското присуство на Македонија во Балтичкиот регион и продлабочување на билатералната соработка со Литванија.

Во рамки на посетата, Муцунски ќе оствари средба со литванскиот министер за надворешни работи Кештудис Будрис.

На средбата ќе се разговара за политичките односи, економската соработка, евроинтеграциите и актуелните безбедносни предизвици.Посетата се реализира во пресрет на литванското преземање на претседавањето со Советот на Европската унија во првата половина на 2027 година, период кој се очекува да биде значаен и за политиката на проширување на унијата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шасивари и Рокас разговараа за напредокот во правосудството и приоритетите на европските реформи

Министерот за правда, Јетон Шасивари, оствари работна средба со амбасадорот на Европската Унија, Михалис Рокас, на која се разговараше за напредокот во спроведувањето на реформите во правосудството.

Шасивари и Рокас разговараа за напредокот во правосудството и приоритетите на европските реформи

Министерот за правда, Јетон Шасивари, оствари работна средба со амбасадорот на Европската Унија, Михалис Рокас, на која се разговараше за напредокот во спроведувањето на реформите во правосудството и понатамошните приоритети во процесот на европската интеграција.

За време на средбата, амбасадорот Рокас му го презентираше на министерот Шасивари Извештајот на Европската комисија за 2026 година, со посебен акцент на оценките и препораките што се однесуваат на надлежностите на Министерството за правда.

На средбата беше поздравен досегашниот напредок во спроведувањето на реформите во правосудството, како и подобрувањето на оценките во актуелниот извештај во споредба со минатата година. Истовремено, беше нагласена важноста од одржување на реформската динамика и продолжување на институционалните заложби за исполнување на препораките на Европската комисија и обврските што произлегуваат од Реформската агенда.

Министерот Шасивари изрази благодарност за континуираната поддршка од Европската Унија, истакнувајќи дека позитивните оценки претставуваат потврда за досегашната работа, но и дополнителна одговорност за продолжување на реформите насочени кон зајакнување на владеењето на правото, независноста на судството и ефикасноста на правосудните институции.

На крајот од средбата беше потврдена заедничката посветеност за продолжување на тесната соработка меѓу Министерството за правда и Делегацијата на Европската Унија, со цел евидентираниот напредок да се преточи во конкретни и одржливи резултати за граѓаните.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мировни преговори во Абу Даби, по 8 месеци првпат на иста маса Руси и Украинци

САД, Русија и Украина денес и утре во Абу Даби ќе продолжат со преговорите за ставање крај на војната во Украина, по пауза од повеќе од осум месеци.

Мировни преговори во Абу Даби, по 8 месеци првпат на иста маса Руси и Украинци

Претседателот на САД, Доналд Трамп, неодамна ги зголеми очекувањата за скоро склучување мировен договор, спомнувајќи претстоен „голем, прекрасен договор“.

Сепак, набљудувачите не очекуваат голем напредок од оваа рунда преговори. САД ќе бидат претставени од специјалниот пратеник – пријателот на Трамп и милијардер Стив Виткоф, кој неодамна го нарече Владимир Путин „хуманитарец“ – како и од зетот на Трамп, Џаред Кушнер.

Последната трилатерална средба се одржа во февруари во Женева, по две претходни средби во Абу Даби.

Европската комисија соопшти дека претставници на Европската унија, исто така, ќе бидат присутни во Абу Даби, иако не беше прецизирано во какво својство ќе учествуваат.

„Секоја суштинска дискусија за европската безбедносна архитектура може да започне дури откако ќе се постигне прекин на огнот во Украина“, изјави вчера претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен.

„И таа мора да се одвива во соодветен формат, кој конкретно ќе ги вклучува сојузниците од НАТО и земјите-членки на ЕУ“, додаде таа.

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, во Москва изјави дека разговорите продолжуваат во „трилатерален“ формат, со посредство на САД, и дека ЕУ нема да биде на преговарачката маса во Абу Даби.

Украинската делегација ја предводи шефот на Службата за надворешно разузнавање, Рустем Умеров, додека руската делегација ја предводи поранешниот министер за култура Владимир Медински, советник на рускиот претседател Владимир Путин.

Неименуван американски функционер вчера изјави дека Русија и Украина, во неофицијални разговори, покажуваат одредена подготвеност за компромис во однос на можна размена на територии. Функционерот, кој ги информираше новинарите пред почетокот на разговорите во вторник, наведе дека едно од клучните прашања ќе бидат безбедносните гаранции за Украина. Ова ја вклучува можноста за обезбедување заштита за Киев, по моделот на Членот 5 од Северноатлантскиот договор, кој предвидува колективна одбрана од страна на земјите-членки на НАТО. Досега, Украина и Русија цврсто остануваат на своите територијални барања. Украина бара повлекување на руските сили до меѓународно признатите граници, додека рускиот претседател Владимир Путин бара контрола врз целиот регион Донбас.

Сепак, американскиот функционер изјави дека, во разговорите зад затворени врати, двете страни покажуваат знаци на подготвеност за компромис. Тој додаде дека постои можност американските претставници, по завршувањето на преговорите, да отпатуваат во Русија на средба со Путин.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер