Во Кавадарци одбележани 80 години македонска азбука и правопис - Канал 5

Во Кавадарци одбележани 80 години македонска азбука и правопис

Осумдесет години македонска азбука и правопис, беа одбележани денеска во Кавадарци. 

Во Кавадарци одбележани 80 години македонска азбука и правопис

-Собрани сме, не само да одбележиме еден јубилеј, туку да му се поклониме на темелот на нашата култура – на македонската азбука и правопис, кои годинава слават 80 години од своето официјално утврдување. Осум децении од моментот кога гласот на народот доби своја форма, кога македонскиот јазик стана државен, образовен, книжевен и духовен столб. Славиме 80 години од кодификацијата на македонската азбука и правопис, беше кажано на настанот.

Притоа беше истакнато дека ова не е само јубилеј, ова е свеченост на идентитетот.

-Секоја точка, запирка, акцент — е отпечаток на нашата самобитност. Македонскиот јазик не е само средство. Тој е сведоштво, беше нагласено на овој настан, што се одржа во зградата на Општината.

Беше подвлечено дека благодарение на правописот, македонскиот јазик доби стабилност, препознатливост, достоинство.

-Тој ни овозможи да пишуваме книги, да водиме настава, да создадеме медиуми, да водиме институции – сè на мајчин јазик. Но правописот не е само збир на правила. Тој е етички код. Тој нè учи на почит – кон зборот, кон читателот, кон традицијата. Тој нè потсетува дека убавината на јазикот не е само во слободата, туку и во грижата. Во 1945 година, се роди јазичниот кодекс — правописот што ни даде рамка, азбуката што ни даде глас. Во 1945 година, во тешки историски околности, македонскиот јазик ги доби својата официјална азбука и правописот. Тоа беше чин на културна еманципација, на национално достоинство, на иднина. Од тој момент, македонскиот јазик почна да се развива како книжевен, научен, медиумски и уметнички јазик, беше кажано на настанот.

Беше потсетено дека во овие 80 години, се создадоа илјадници книги, се одржаа стотици конференции, се родија генерации писатели, наставници, преведувачи, новинари, драматурзи.

-Македонскиот јазик стана мост меѓу минатото и иднината, меѓу селото и градот, меѓу Македонија и светот. „Јазикот е наш дом, а правописот — неговиот поредок.“ Нека овој јубилеј биде потсетник: да го чуваме јазикот со љубов, да го пишуваме со грижа, да го говориме со гордост. Денес, македонскиот јазик живее во училишта, во театри, во песни, во дигитални платформи. Тој се менува, се адаптира, се бори со предизвиците на глобализацијата. Но неговата основа останува – азбуката и правописот. Нашата задача е да го чуваме, да го негуваме, да го развиваме, беше кажано на настанот.

Македонскиот јазик, беше истакнато, не е само средство за комуникација – тој е простор за припадност.

-Тој нè обединува, нè поврзува, нè учи на емпатија. Во него можеме да се препознаеме, да се искажеме, да се разбереме. Нека овој јубилеј не биде само свеченост, туку и повик. Повик кон нови генерации наставници, лингвисти, писатели, уметници. Повик кон сите нас – да го чуваме јазикот не само во книги, туку и во секојдневниот говор. Нека правописот продолжи да биде темел, беше пораката упатена од настанот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Трагедија на маратонот во Њујорк: Девојка почина на 3 километри до целта

Голема трагедија го одбележа маратонот во Њујорк, каде што 24-годишната Рејчел Апа почина откако се струполи во Централ Парк, на само две милји од целта.

Трагедија на маратонот во Њујорк: Девојка почина на 3 километри до целта

Поранешната хокеарка на трева на колеџ ненадејно се струполи за време на последната делница од трката околу 13:30 часот. Неколку луѓе брзаа да ѝ помогнат, а двајца лекари меѓу гледачите се обидуваа наизменично да ја реанимираат.

Медицинскиот тим на маратонот пристигна кратко потоа со дефибрилатор, а Рејчел беше итно префрлена во Медицинскиот центар „Маунт Синај“. Лекарите се бореа за нејзиниот живот шест часа, но таа беше прогласена за мртва во 21:40 часот.

Според нејзиниот татко, Стив, причината за смртта била рабдомиолиза, ретка состојба која вклучува брзо разградување на скелетните мускули и ослободување на штетни супстанции во крвотокот.

Рејчел тренираше со месеци за маратонот, а трката ја посвети на собирање пари за истражување на Паркинсоновата болест, од која почина нејзиниот дедо во 2022 година.

Еден особено трогателен детаљ беше нејзината последна комуникација со нејзиниот татко за време на трката. На 18-та милја, таа му испрати порака со „Ау“, а една милја подоцна, „Ау, ау“. На 23-та милја, таа му испрати порака дека е во последната линија, но потоа не одговори.

Нејзината мајка, Мишел, се упати кон Централ Парк за да ја пречека на целта, но преку нејзината апликација за следење на трки забележа дека нејзината ќерка застанала на 24-та милја. Таа пристигна на местото на настанот токму кога Рејчел ја носеа во болница со брза помош.

Организаторите на маратонот во Њујорк потврдија дека Рејчел е првата учесничка што починала за време на трката од 2024 година, со сочувство до нејзиното семејство и пријателите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шпанија го намалува бројот на возови на релацијата Мадрид- Севиља по несреќата во која загинаа 69 луѓе

Сообраќајот на железничката линија Мадрид-Севиља ќе биде намален по железничката несреќа од минатата недела.

Шпанија го намалува бројот на возови на релацијата Мадрид- Севиља по несреќата во која загинаа 69 луѓе

Сообраќајот на железничката линија Мадрид-Севиља ќе биде намален по железничката несреќа од минатата недела, сè додека шпанската агенција за безбедност на железницата не го разгледа безбедносниот систем на линијата и владата не го заврши одложеното воведување на Европскиот систем за управување со железничкиот сообраќај (ERTMS), изјави шпанскиот министер за транспорт Оскар Пуенте.

Во железничката несреќа во близина на Урда, во централна Шпанија, загинаа 69 лица, додека во друга несреќа во јануари во која учествуваа истите компании на истата линија загинаа 46 лица, објави Ројтерс.

Минатата среда, неколку возови беа автоматски запрени поради дефект на сигнализацијата, по што контролата ја презедоа диспечерите во Мадрид.

Според Пуенте, на возот, управуван од државната компанија Ренфе, му беше дозволено да продолжи, иако пред него се наоѓал запрен воз Ирјо.

Истражителите проценија дека брзината во времето на несреќата била помеѓу 160 и 200 километри на час.

Пуенте, кој ја отфрли можноста за поднесување оставка, треба да одговори на прашања од пратениците денес попладне за неговото справување со најлошата железничка несреќа во Европа од 2013 година.

Левичарската влада на шпанскиот премиер Педро Санчез, која се подготвува за избори на 29 ноември, одобри пакет за итна помош за жртвите од несреќата и нивните семејства.

Шпанската влада вети дека ќе ги удвои плаќањата за задолжително патничко осигурување за жртвите од несреќи, ќе ги забрза исплатите на надоместоци и ќе го подобри осигурувањето во случај на привремена неспособност за работа.

Пуенте, исто така, презентираше нови безбедносни мерки, вклучително и ограничување на брзината од 40 километри на час во ситуации кога, поради дефект на сигналниот систем, машиновозачот мора визуелно да ја следи пругата и да ги забележи сите пречки.

Ќе биде вработен дополнителен персонал и ќе се подобрат условите за работа во центрите за контрола на возовите.

Шпанската влада, исто така, ќе го забрза воведувањето на стандардизираниот ERTMS систем за безбедност и сигнализација низ целата железничка мрежа.

Неговото воведување е одложено на самата линија каде што се случиле несреќите, покажуваат владините договори.

Покрај тоа, железничкиот систем ќе биде првиот во светот што ќе воведе систем базиран на вештачка интелигенција кој ќе „открива аномалии и ќе ги следи разговорите“ меѓу машиновозачите и диспечерите, рече Пуенте, за да се намали можноста за човечка грешка.

„Не сме запознаени со ниту еден друг железнички систем што користи ваков тип механизам или технологија. Ние ќе бидеме првите што ќе тргнат по овој пат“, рече Пуенте.

Шпанија, исто така, ќе создаде дигитален модел на железничката мрежа што ќе овозможи нејзино следење во реално време.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европејците губат уште една битка со Кинезите, овој пат таму каде што со децении беа посилни

Европските производители на автомобили брзо губат уште една предност во однос на своите кинески конкуренти, овој пат во однос на трошоците за поправка и осигурување. 

Европејците губат уште една битка со Кинезите, овој пат таму каде што со децении беа посилни

Најновата анализа на германскиот центар за автомобилска технологија „Алијанц“ (AZT) покажува дека јазот помеѓу европските и кинеските модели драматично се намалил за само две години.

Дури во 2024 година, европските автомобили беа во просек за три категории на осигурување подобри од кинеските. До 2026 година, тој јаз се намали на само една категорија, што покажува колку брзо Кинезите го достигнуваат темпото.

Според Кристијан Зар, ​​директор на Технолошкиот центар на „Алијанц“, кинеските производители ја подобриле својата просечна класификација за 1,5 категории, додека европските производители паднале за половина категорија во истиот период.

Причината е сè посериозниот пристап на кинеските компании кон европскиот пазар. Производители како BYD и MG ги прошируваат своите сервисни мрежи, инвестираат во магацини за резервни делови и обука за механичари, додека некои веќе земаат предвид колку лесно ќе бидат поправени нивните автомобили при нивниот развој.

Од друга страна, европските производители се соочуваат со зголемената комплексност на модерните автомобили. Дури и мало влијание денес може да бара замена на сензори, камери или радари, како и дополнителна калибрација на електронските системи, што значително ги зголемува трошоците за поправка.

Сепак, кинеските автомобили сè уште не се целосно во чекор со европските кога станува збор за долгорочна поддршка. Достапноста на резервни делови варира помеѓу брендовите, а се поставува и прашањето колку долго поединечните кинески производители ќе останат присутни на европскиот пазар.

Анализата на „Алијанц“ затоа не значи дека кинеските автомобили се веќе поевтини за поправка од европските. Категориите на осигурување земаат предвид голем број фактори, вклучувајќи ја фреквенцијата и цената на барањата за надомест на штета. Она што резултатите јасно го покажуваат е дека предноста на традиционалните европски производители брзо се намалува.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер