ВИ како алатка за преведување на клинестото писмо - Канал 5

ВИ како алатка за преведување на клинестото писмо

- Вештачката интелигенција може да биде голема помош при преведувањето на клинестото писмо старо над 5.000 години. 

ВИ како алатка за преведување на клинестото писмо

Предизвикот да се преведе од древен јазик на кој било современ, е стар скоро два века. Овие преведувачи не само што треба да ги оживеат изумрените јазици од пишаните извори, туку и да имаат длабоко познавање за тоа како културите што ги создале тие извори се развивале низ вековите. Уште повеќе, нивните извори често се фрагментирани, што значи дека во многу случаи, клучниот контекст е изгубен во времето.

Поради ова, расчитувањето и преведувањето древните јазици честопати оди бавно и не е во чекор со обемот на записи коишто археолозите ги откриваат. Акадскиот јазик, на пр., како можеби прв пишан семитски јазик, е еден од најдобро документираните од древниот свет. Откриени се илјадници, а можеби и над милион пишани извори што денес се чуваат во музеи и универзитети.

„Стотици илјади глинени плочи со клинесто писмо ја документираат политичката, социјалната, економската и научната историја на древна Месопотамија. Сепак, повеќето од овие записи остануваат непреведени и недостапни поради нивниот огромен број и ограничениот број на експерти способни да ги читаат. Ова претставува голем чекор кон зачувување и проширување на културното наследство на античка Месопотамија“, пишува тимот во првичниот напис.

Секој од овие текстови содржи можни битни сознанија историјата на првите писмени цивилизации, но тоа знаење останува неодгатнато поради човековите ресурси потребни за нивно преведување. За да се промени ова, компјутерските научници од американската компанија „ЛАНМАС“, со помош на археолози развија модел на вештачка интелигенција (ВИ) којашто може да преведува од акадски речиси веднаш.

Акадскиот е јазикот на Акаѓаните, кои направиле и свое царство околу 2.300 година. п.н.е., благодарение на освојувањата на Саргон Велики во Месопотамија (Средниот Исток). Негови наследници се асирскиот и вавилонскиот јазик коишто, пак, биле заменети со арамејскиот во првото илјадалетие п.н.е. Денес акадскиот е изумрен јазик.

Акадското Царство го усвоило клинестото писмо на својот претходник - сумерската цивилизација.

Процесот на преведување на акадскиот јазик има два дела. Пред сѐ, стручњакот ги транслитерира клинестите букви, т.е. знаци, поточно ги препишува и ги споредува со слични фонетски знаци. Потоа, следи преводот на современ јазик.

За да се забрза ова преведување коешто секако одзема многу време, истражувачкиот тим разви ВИ-модел на машинско преведување, користејќи ја истата технологија со онаа на „Гугл-транслејт“ (Google Translate). Моделот е обучен на примерок од текстови на два начина: Со транслитерации на изворни записи и директно од записи со клинесто писмо.

Резултатите се ветувачки, но има уште работа. Со пообемна обука и поголема база на податоци, истражувачите се надеваат дека ќе ја подобрат точноста на преводот. На крајот на краиштата, целта е ВИ-моделот да стане виртуелен помошник на луѓето - научници. Брзите преводи по правило, и побрзо се усовршауваат.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Љубомир Гајдов вечерва во „Само вистина“

Почитувани, вечерва во Само Вистина ќе гостува Љубомир Гајдов.

Љубомир Гајдов вечерва во „Само вистина“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Дневен хороскоп за 22. јуни 2026 година

Дневен хороскоп за понеделник, 22. јуни 2026 година. 

Дневен хороскоп за 22. јуни 2026 година

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Во љубовните прашања ќе бидете наклонети да гледате под површината. Ќе успеете да дознаете нешто што до сега ви било тајна.

Кариера

Фантазија , креативност , уметнички визии и инспирација- сето ова ќе го исполни вашиот денешен работен ден.

Здравје и совет

Следете ја својата интуиција.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

Не сте сеуште во најдобра форма , но сте подготвени да се прилагодите колку што е потребно. Прашањето е до кога.

Кариера

Ќе треба уште малку да се позанимавате со некои детали пред конечните заклучоци што наскоро ќе бидат донесени.

Здравје и совет

Не се откажувајте од своите идеали.

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Веќе не очекувате бајка , но соновнот ниво на културно однесување е она под кое не прифаќате никаков однос.

Кариера

Пред вас се нови предизвици поврзани со вашето знаење и стручност. Сеуште анализирате некои детали.

Здравје и совет

Подобрување.

Вага 24.9.-23.10

Љубов

Не сте сигурни како да се поставите кон една личност. Затоа денеска ќе балансирате меѓу повлеченоста и отвореноста кон другите.

Кариера

Ќе се жртвувате на работатат мислејќи дека вие можете повеќе од сите други заедно. Премногу размислувања го забавува работењето.

Здравје и совет

Бидете подготвени за акција.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Ќе ја игнорирате сентименталноста и ќе се фатите во костец со реалноста. Тоа ќе биде здраво , а ќе ги подобри и вашите односи.

Кариера

На дневен ред се нови финансиски анализи. Ваше е да направите добар извештај.

Здравје и совет

Потсетете се на сопствените приоритети.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Вашиот љубовен живот и денеска добро ќе се развива , а партнерот ќе ви даде повод да се врткате ојколу него повеќе од вообичаено.

Кариера

Нови мисли и нови идеи ќе ве преокупираат повеќе отколку што очекувавте.Иамте низа прашања на кои чекате одговор.

Здравје и совет

Ќе бидете креативни.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Подгответе нов еротски план за да ја заведете личноста која ве привлекува. На чекор сте до оистваруавање , но има едендетал што треба да го доработите.

Кариера

Пред врата се спонзори , чија понуда не е лесно да ја одбиете. Ќе мора повеќе да се ангажирате во анализата.

Здравје и совет

Внимавајте на здравјето.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Станува се појасно дека треба повеќе внимание да и псоветите на саканата личност. Некако не сакате да играте како што таа ви свири.

Кариера

Преговори , договарања и усогласувања дениовиве ќе бидат главна тема. најпрвин ќе треба се да проанализирате.

Здравје и совет

Сигурен пад на имунитетот.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Иако веќе сигурно се согласивте на отуѓеност, сепак се надевате дека работите ќе тргнат на подобро. Така ќе биде , но не сега.

Кариера

Денеска ќе се дефинираат последните детали пред донесувањето на една деловна одлука.

Здравје и совет

Сакате да престанете со нездрав живот .

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Повторно ќе се фокусирате на тајните во односите.Ќе ве интересираат тајните , скриени работи , а некои ќе почнат со непотребни озборувања.

Кариера

Иако ги иамте сите шанси за да се покажете и дас е докажете, вие денеска ќе играте игра криенка во која ќе нема победник.

Здравје и совет

Делувајте паметно.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Иако во себе чувствувате де сте се посилни , мопноста за недоразбирање и вербални расправии со партнерот е голема.

Кариера

Се повеќе очи се свртени кон вас и сите имаат големи очекувања. Со тоа се зголемува и вашата одговорност.

Здравје и совет

Контролирајте го своето однесување.

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

Речиси ништо нема да направите самите. Клучот на вашата среќа се наоѓа во целосната отвореност кон другата страна.

Кариера

Пред вас е договор што содржи и извесни нејаснотии. Ќе се обидете да ги откриете деталите за на сите да им стане јасно.

Здравје и совет

Потребен ви е одмор.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Три кујнски апарати кои никако не смеат да бидат приклучени на продолжен кабел

Продолжните кабли се практични, но нивната неправилна употреба со апарати со голема моќност е една од водечките причини за пожари во домовите.

Три кујнски апарати кои никако не смеат да бидат приклучени на продолжен кабел

Продолжните кабли се несомнено корисни, особено во постарите домови кај кои недостасуваат штекери, тие ни овозможуваат да напојуваме уреди далеку од ѕидот. И покрај нивната практичност, милиони домаќинства сè уште не се свесни за потенцијалните опасности. Стручните лица за енергетска ефикасност и електричарите во едно се согласни: продолжните кабли често се злоупотребуваат, а поврзувањето на одредени апарати со голема моќност може да претставува сериозен ризик од пожар. Проблемот е што секој продолжен кабел е дизајниран за одредена максимална струја. Кога во него е вклучен уред што троши премногу енергија, кабелот може да се прегрее. „Во најлош случај, може да доведе до пожар во домот или електричен удар бидејќи изолацијата на жицата се топи“, објаснува електричарот Ангел Гарсија за Yahoo. Прегревањето се случува постепено и незабележливо, создавајќи скриена опасност зад мебелот или кујнските елементи.

Првата и можеби најчесто погрешно поврзана група уреди се фрижидерите и замрзнувачите. Иако нивната потрошувачка не делува екстремно висока во споредба со, на пример, рерна, тие претставуваат единствена опасност бидејќи работат дваесет и четири часа на ден, седум дена во неделата. Нивниот компресор се вклучува и исклучува за да ја одржи температурата, и секој пат кога ќе се вклучи, троши значително повеќе струја отколку што троши за време на нормална работа. Повеќето стандардни продолжни кабли не се дизајнирани да се справат со овие повторувачки скокови на напон или континуирани оптоварувања.

Долготрајното оптоварување може да предизвика прегревање на кабелот и оштетување на неговата изолација, што драматично го зголемува ризикот од пожар. Покрај тоа, постои поголем ризик од случајно исклучување, што може да доведе до расипување на храната ако апаратот остане без струја дури и кратко време. Заради безбедност и сигурност, секогаш вклучувајте ги фрижидерите и замрзнувачите директно во ѕидниот штекер, по можност на посебно струјно коло.

Друг апарат што бара директно поврзување со штекер е микробрановата печка. Иако може да изгледа безопасна, микробрановата печка е еден од најголемите потрошувачи на електрична енергија во кујната. Потребно е стабилно, високо напојување за безбедно загревање на храната, а нејзиното вклучување во продолжен кабел лесно може да го преоптовари системот. Електричарите истакнуваат дека микробрановите печки трошат значителна количина струја, што може да предизвика прегорување на осигурувачите и, во некои случаи, прегревање што може да доведе до пожари.

Третата ризична група ја сочинуваат кујнските апарати што генерираат топлина, како што се фритези на топол воздух, тостери, апарати за кафе и чајници. Општото правило е дека сè што има греен елемент или моќен мотор не треба да се поврзува со продолжен кабел. Фритезите на топол воздух, иако се релативно мали, можат да потрошат до 2000 вати енергија, што е далеку над капацитетот на повеќето продолжени кабли. Тостерите и тостер-печките се исто така големи потрошувачи, со опсег од 1200 до 1400 вати. Дури и апаратите за кафе, кои трошат помеѓу 500 и 1200 вати, стануваат опасни ако се поврзани со други уреди на истиот продолжен кабел. Големата побарувачка за енергија ги оптоварува внатрешните компоненти на продолжниот кабел, предизвикувајќи нивно загревање до точка на дефект. Ако немате доволно приклучоци во вашата кујна, најбезбедното решение е да ангажирате квалификуван електричар да инсталира дополнителни, наместо да се потпирате на привремени и опасни решенија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер