Венецијанската комисија го доставила мислењето до Уставниот суд за Законот за употреба на јазиците - Канал 5

Македонија

Венецијанската комисија го доставила мислењето до Уставниот суд за Законот за употреба на јазиците

Уставниот суд попладнево соопшти дека го добил мислењето од Венецијанската Комисија во врска со предметите во коишто се оспорени одредби од Законот за употреба на јазиците.

Венецијанската комисија го доставила мислењето до Уставниот суд за Законот за употреба на јазиците

Во воведот од Заедничко мислење amicus curiae на Венецијанската комисија и Генералниот директорат за демократија и човечко достоинство за меѓународните и европските стандарди за употребата на малцинските јазици во јавниот живот и во судските постапки се наведува дека „со допис од 20 ноември 2024 година, претседателот на Уставниот суд на Македонија побара мислење amicus curiae од Венецијанската комисија во контекст на предмет што е во постапка пред Судот, а што се однесува на уставноста на Законот за употреба на јазиците, што Собранието го усвоило во март 2018 година.

-Уставниот суд побара Венецијанската комисија да одговори на следниве

прашања:

1. Кои се меѓународните и европските стандарди за употреба на

малцинските јазици во јавниот живот, односно во државните органи и јавните

институции:

• На централно ниво (особено во однос на критериумите за употреба на

јазиците на малцинствата на целата територија на државата);

• На локално ниво (во единиците на локалната самоуправа).

2. Кои се меѓународните и европските стандарди за употреба на јазиците во

постапките пред судовите и во судството воопшто?

3. Во согласност со сопствената пракса, Венецијанската комисија одлучи да го

подготви ова мислење заедно со Генералниот директорат за демократија и

човечко достоинство („DGII“).

4. Во својство на известители за мислењето се г-а Вероника Билкова, г. Мартин

Кујер, г. Јан Веларс и г. Матија Зеба (експерт при „DGII“).

5. Ова заедничко мислење amicus curiae е подготвено врз основа на коментарите

на известителите. На 13 март 2025 година, Поткомисијата за основни права,

недискриминација и заштита на националните малцинства на состанок го разгледа

нацртот на мислењето amicus curiae. Венецијанската комисија го усвои на 142

Пленарна седница (Венеција, 14-15 март 2025 година), стои во Заедничкото мислење од Венецијанската комисија и Генералниот директорат за демократија и човечко достоинство (DGII) при Советот на Европа.

Во дописот од Венецијанската комисина стои дека на барање на Уставниот суд, а во врска со предметите во коишто се оспорени одредби од Законот за употреба на јазиците, Венецијанската комисија и Генералниот директорат за демократија и човечко достоинство обезбедија „amicus curiae”, односно т.н. пријателско мислење. Овој документ го објавуваме во целост, оригиналниот документ на англиски јазик, заедно со преводите на македонски и на албански јазик.

Во продолжение се заклучоците на Венецијанската коимисија и

-48. Со допис од 20 ноември 2024 година, Претседателот на Уставниот суд на

Македонија побара мислење amicus curiae за две прашања што се

однесуваат на европските и меѓународните стандарди за употребата на

малцинските јазици во јавниот живот и во судските постапки. Имајќи предвид дека

поставените прашања се разгледуваат во апстрактна форма, заедничкото

мислење amicus curiae не е насочено кон особеностите на Македонија,

туку ги презентира стандардите на општ начин. Бидејќи барањето се однесува на

„меѓународни и европски стандарди“ (поим што не се ограничува единствено на

правно обврзувачки стандарди, ниту на стандарди што се обврзувачки за Северна

Македонија), ова заедничко мислење amicus curiae нема да се фокусира на

особеностите за Македонија, туку ќе ги презентира стандардите во општ

контекст. Во одговор на прашањата што ги постави Уставниот суд на

Македонија, Венецијанската комисија и „DGII“ дојдоа до следниве заклучоци:

49. Европските и меѓународните стандарди коишто беа разгледани треба да се

сметаат за „минимални стандарди“. Покрај тоа, овие стандарди не се само јасно

утврдување на јазичните право со законски норми, туку и дека мора да се

гарантира конзистентна имплементација на законот во пракса преку обезбедување

на неопходните средства. Соодветното спроведување на законите е суштински

аспект на владеењето на правото. Државите се должни да ги сносат последиците

од нивните избори во однос на политиките за малцинските јазици, ако се има

предвид дека им е препуштена слобода на одлучување.

50. Венецијанската комисија и „DGII“ сакаат да потенцираат дека државите мора

да применуваат објективни критериуми и да го почитуваат начелото на

недискриминација, а воедно и да обезбедат консултации со малцинските групи.

Иако со Рамковната конвенција се поттикнуваат мерките што треба да се преземат

на локално ниво во однос на комуникацијата со употреба на малцински јазик со

административните органи, со Повелбата на државите им се овозможува да

изберат различни нивоа на дополнителни обврски, земајќи ги предвид големите

разлики во фактичката состојба на регионалните или малцинските јазици. Во секој

случај, ова треба да се проследи со обврска да се обезбедат соодветни ресурси, а

и да се преземат соодветни административни мерки за да се овозможи ефективна

примена.

51. Венецијанската комисија и „DGII“ сметаат дека е тешко да се даде исцрпна

листа на европските и меѓународните стандарди коишто се применуваат при

употребата на малцинските јазици во јавниот живот, ако се земат предвид

различните ситуации што произлегуваат од состојбата на ратификација на

соодветните инструменти, како и врз основа на слободата на проценка што им се

препушта на државите преку пристапот „à la carte“, со кој им се овозможува да ги

земат предвид особеностите на нивната фактичка состојба, во соопствените

правни системи. Венецијанската комисија и „DGII“ сметаат дека очекувањата

разумно можат да бидат повисоки во однос на употребата на малцински јазик при

комуникација со властите на локално ниво (во област каде што бројот на жители

што го употребуваат тој малцински јазик оправдува преземање мерки), имајќи

предвид дека тоа се јавните власти најблиски до граѓаните. Слично на тоа, треба

да се направи разлика помеѓу комуникацијата на јавните власти во поединечни

предмети и комуникацијата на јавните власти во однос на општо применливи

текстови и формулари. Кај последната категорија, од властите може „разумно“ да

се очекува да преземат повеќе мерки. Исто така, треба да се разграничи правото

на лице што зборува малцински јазик да доставува информации до властите на тој

јазик (што претставува помало оптоварување) и обврската на властите да

одговорат на тој јазик (што претставува поголемо оптоварување).

52. Венецијанската комисија и „DGII“ заклучуваат дека државите мора да ги

преземат сите неопходни мерки за да обезбедат целосна примена на правата што

се однесуваат на малцинските јазици во судскиот систем и да обезбедат гаранции

за правично судење, вклучително и во фаза на истражна и предистражна

постапка, пред сè во контекст на кривичните постапки. Обврските што се

однесуваат на кривичните постапки, чија цел е да се гарантира правото на

правично судење на обвинетите, претставуваат основно јадро на регулативата за

употребата на малцинските јазици во судството. Сепак, овие се минимални

стандарди, а државите ништо не ги спречува да гарантираат пошироки јазични

права во судските постапки, под услов тоа да не го попречува правилното

спроведување на правдата. Доколку се направи таков избор, уште поважно е да се

обезбедат доволно финансиски средства, со што ќе се овозможи имплементација

на законските одредби.

53. Венецијанската комисија и „DGII“ му остануваат на располагање на Уставниот

суд на Македонија за понатамошна помош по ова прашање, стои во заклучоците.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Огромен пожар во пожар во познато летувалиште- загина жена, 1.700 туристи се евакуирани (ВИДЕО)

Во голем пожар што зафати хотел во популарното доминиканско одморалиште Бахахиба загина една жена и принуди евакуација на речиси 1.700 туристи, соопштија локалните власти.

Огромен пожар во пожар во познато летувалиште- загина жена, 1.700 туристи се евакуирани (ВИДЕО)

Во официјалното соопштение од службата за итни случаи DAEH се вели дека Франческа Валентино, 46-годишна италијанска државјанка, загинала во пожарот во хотелот „Вива Виндам Доминикус Бич“. Според службата, три лица се однесени во медицински установи, додека шест други се згрижени на лице место, а меѓу повредените има гости, посетители и спасувачи, објави Си-Ен-Ен.

Видеата емитувани од локалните медиуми прикажуваат драматични сцени од карипскиот брег, каде што густи облаци од црн чад се издигаат над плажата додека пламените јазици целосно го зафаќаат сламениот покрив на одморалиштето.

Центарот за итни ситуации (COE) соопшти дека пожарот се шири со огромна брзина.

- Прелиминарните набљудувања покажуваат дека пожарот се проширил брзо поради запаливоста на конструкциите на покривот од палми, како и ветерот - се вели во соопштението на COE.

„Виндам Хотели енд Ресортс“, кој поседува франшиза за околу 8.400 хотели низ целиот свет, не одговори веднаш на барањето за коментар.

Локалните власти потврдија дека пожарот оттогаш е ставен под контрола, но дека точната причина за пожарот сè уште е под истрага. Сите евакуирани гости веднаш беа преместени во блиските хотели, а беше нагласено дека соседниот хотел „Вида Виндам Доминикус Палас“, кој припаѓа на истиот синџир, не претрпел никаква штета.

И покрај сериозноста на инцидентот, властите ја уверуваат јавноста дека нема потреба од паника и дека одморот за другите посетители продолжува без прекин.

„Туристичките активности во Баџаџибе и околината остануваат ненарушени и продолжуваат да работат безбедно и нормално“, додаде Центарот за вонредни ситуации.

Доминиканската Република е позната по своите кристално чисти води и бели песочни плажи, што ја прави водечка туристичка дестинација на Карибите. Популарноста на овој рај се докажува со фактот дека само во првите пет месеци од оваа година се регистрирани околу 5,6 милиони посетители.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

„Кармина бурана“ во Градскиот парк во Скопје со Македонската, Софиската и Солунската филхармонија

Оркестарот на Филхармонија, вечерва, во 21 часот во Градскиот парк во Скопје ќе ја изведе музичко-сценската кантата „Кармина Бурана“ од Карл Орф, која ќе биде моќна завршница на концертната сезона „Без Филтер“. 

„Кармина бурана“ во Градскиот парк во Скопје со Македонската, Софиската и Солунската филхармонија

Во реализација на овој проект, покрај оркестарот на Филхармонија на Македонија, учествуваат музичари од Софиската филхармонија, Државниот симфониски оркестар од Солун, хорот на МОБ, детскиот хор „Пиколо“ и хорот од Музичкото училиште од Солун.

Диригент е маестро Најден Тодоров (Бугарија), кој беше иницијатор на овој проект кој прво се реализираше во Софија, потоа во Солун, и сега, на 20 јуни и пред публиката во Скопје. Како солисти ќе настапат нашата светски позната сопранистка Ана Дурловски, тенорот Николас Спанос од Грција и Иво Јорданов од Бугарија.

„Особено радува фактот што овој концерт ќе биде подарок за граѓаните. Бесплатен и достапен за сите. Големата уметност не треба да познава бариери, туку треба да допира до што повеќе луѓе. Убеден сум дека на 20 јуни ќе бидеме сведоци на вечер што долго време ќе остане во нашите сеќавања не само поради величествената музика на Орф, туку и поради тоа што сите заедно ќе бидеме обединети околу нешто што е убаво, возвишено и заедничко“ – истакна министеротЉутков.

Тој воедно, кажа и дека овој настан има и посебна симболика за нашата земја.

„Пред повеќе од две децении, токму нашата филхармонија беше иницијатор на идејата за Балканска филхармонија, обединувајќи музичари од регионот во име на уметноста и заедничките вредности. Претстојниот концерт на трите филхармонии само ја продолжува таа благородна традиција“– потенцира министерот Љутков на пресот во Скопје.

За Симос Папанас, директор на Државната филхармонија од Солун главната идеја која ја поттикна реализацијата на овој проект беше да се изградат мостови на соработка меѓу балканските земји.

„Идејата беше да изградиме мостови на соработка, да го промениме постоечкиот модел и наратив дека не научивме заедно да работиме и создаваме. Преку овој проект сакавме да го докажеме спротивното, дека можеме заедно да работиме. Дека полесно е може да најдеш двајца музичари кои ќе седнат на еден пулт, отколку двајца политичари кои ќе седнат на иста маса. Живееме во турбулетно време, и нашата мисија како уметници е да покажеме дека можеме да работиме заедно“– истакна Папанас.

За сопранистката Ана Дурловски ова е исклучително важен проект, кој покажува дека музиката може да не обедини и да ги избрише физичките граници меѓу трите земји кои учествуваат во реализација на музичко-сценската кантата „Кармина Бурана“.

„Овој проект покажува колку е значајна културната дипломатија, и дека преку вакви проекти музиката и културата градат мостови, онаму каде што политиката става граници. Се радувам што ќе се видаме следната недела со нашите колеги со кои изградивме искрено пријателство, и заеднички и пред нашата публика ќе создадеме волшебна музичка вечер, исто како со Софија и Солун“ – рече Дурловски.

За концертмајсторот Владимир Костов, овој концерт ќе биде уште една потврда дека универзалниот јазик на музиката.

„Музиката говори на јазик разбирлив за сите, и токму таа универална порака е суштината на овој концерт. Заедно обединети на сцена, повеќе од 200 музичари од три држави уште еднаш ќе потврдат дека музиката руши бариери и обединува“ – рече Костов.

Концертот во Градскиот парк се реализира со поддршка на Министерството за култура и туризам, Амбасада на Р. Грција во Македонија, Град Скопје и бројни спонзори.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Се судрија два патнички воза во близина на Лондон- најмалку еден загинат, 89 повредени (ВИДЕО)

Најмалку едно лице загина, а 89 други се повредени, 11 сериозно и 22 сериозно, во судир меѓу два воза во близина на Бедфорд во Велика Британија, соопштија денес службата за брза помош и Британската транспортна полиција.

Се судрија два патнички воза во близина на Лондон- најмалку еден загинат, 89 повредени (ВИДЕО)

Синдикатот на железниците соопшти дека еден од машиновозачите починал, јавува Би-Би-Си.

Во несреќата, која се случила попладнето на линиите што водат кон Лондон, учествувале два воза на компанијата „Ист Мидлендс Рејлвеј“ (EMR) кои патувале кон југ, а причината за инцидентот сè уште се истражува.

Железничките услуги на EMR беа прекинати до полноќ, а денес се очекува прекин на сообраќајот.

„Сите пациенти со најтешки повреди сега се однесени од местото на настанот во болница“, изјави портпаролот на службата за брза помош.

На местото на настанот беа повикани повеќе од 20 амбулантни возила, специјализирани тимови за итни интервенции и шест медицински хеликоптери.

YouTube video

Се верува дека првиот воз застанал поради дефект на безбедносниот систем, пред вториот воз да се судри со задниот дел од првиот воз.

Сите железнички линии во тој дел од Велика Британија се затворени, а националната железничка служба соопшти дека „на патниците им се советува да не патуваат“.

Британскиот премиер Кир Стармер изрази сочувство по смртта на едно лице кое беше убиено во судир меѓу два воза во близина на Бедфорд, објави Би-Би-Си.

„Многу загрижувачки извештаи за судир меѓу два патнички воза во близина на Бедфорд. Прво и најважно, моите мисли се со семејството на лицето кое за жал го загуби животот и со оние кои се сериозно повредени. Благодарен сум на службите за итни случаи за нивниот брз одговор на овој трагичен инцидент“, рече Стармер во објава на платформата X.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер