Американскиот претседател Доналд Трамп го прими кинескиот претседател Си Џинпинг во Белата куќа, а од нивните разговори се очекуваат ограничени конкретни резултати, и покрај напорите на двете страни да ја нагласат стабилноста на односите меѓу двете земји.

Ова е втора средба меѓу двајцата лидери на двете најголеми економии во светот оваа година, но прва посета на Си на Вашингтон по повеќе од една деценија. Двајцата претседатели се обратија пред медиумите во Белата куќа.

Си: Мора да се осигураме дека вештачката интелигенција е под контрола

„Кина и Соединетите Американски Држави се две големи нации со големи народи. Јас сум тука за да продолжам да го негувам нашето пријателство, да ја проширувам соработката и да ја унапредувам благосостојбата на двата наши народа. Интересите на Кина и Соединетите Американски Држави се длабоко испреплетени и без нашата меѓусебна соработка би било исклучително тешко да се решат многу од итни проблеми во светот. Нашите две земји имаат историска одговорност за промовирање на човечкиот напредок и јас сум подготвен да соработувам со претседателот Трамп за заеднички да ги водам односите меѓу Кина и САД.

Треба да ја зајакнеме комуникацијата; искрениот, длабок и континуиран дијалог е најдобриот начин за зајакнување на разбирањето и меѓусебната доверба. Постои длабоко лично почитување меѓу мене и претседателот Трамп и развивме квалитетен однос. Мора да обезбедиме мирен соживот, а конкуренцијата меѓу нашите економии мора да остане позитивна и во јасни граници. Нашите армии треба да одржуваат редовен дијалог и не смееме да ја преминеме линијата на конфликт, Кина и САД имаат сè да добијат од соработката, додека во случај на конфликт двете страни би претрпеле пораз.

Како водечки сили во областа на вештачката интелигенција, ние ја носиме одговорноста да го насочиме нејзиниот развој кон заедничкото добро и да се осигура дека технологијата на вештачка интелигенција секогаш останува под човечка контрола и во служба на благосостојбата на општеството. Исто така, Кина ги држи своите врати широко отворени и ги поздравува американските компании кои сакаат да работат и да инвестираат на нашиот пазар, а ние подеднакво се надеваме дека кинеските компании тука во САД ќе добијат фер и еднаков третман.

Со цел дополнително да ги зајакнеме врските меѓу нашите народи, со ова упатувам официјална покана до 100.000 американски студенти да ја посетат Кина за размена и студирање во текот на следните пет години. „Исто така, со гордост објавувам дека во продолжение на нашата традиција на партнерство, две панди, Пинг Пинг и Фу Шуанг, ќе се преселат во нивниот нов дом во Зоолошката градина Атланта во наредните денови“, рече Си во Белата куќа.

Трамп: Си и јас имаме врска заснована на длабоко почитување

„Претседателот Си и јас изградивме врска заснована на длабоко меѓусебно почитување. Исклучително сум горд на врската меѓу САД и Кина, како и на врската што ја развиваме. Всушност, двете наши земји ги следат истите цели и можеме да бидеме исклучително горди на тоа. Си е првиот кинески лидер кој по втор пат е во официјална посета на Белата куќа, а од мојата прва изборна победа во 2016 година до сега, развивме навистина големо пријателство. Ова е исто така наша прва средба во Белата куќа и морам да кажам дека многу работи се променија откако тој беше последен пат тука.

Со заедничка работа, постигнавме огромен напредок во решавањето на клучните проблеми со кои се соочуваат нашите две земји. Активно работиме на воспоставување поизбалансирани трговски односи, што вклучува отворање нови пазари за американските земјоделци и сточари.

Ќе разговараме и за итни прашања во областа на безбедноста, технологијата и „суперинтелигенцијата“. Одлуките што ги донесуваме денес во овие области можат да обезбедат мир и просперитет во наредните децении.

Во еден момент, американските маринци ја усвоија изреката „гунг-хо“ од Кина, што на кинески значи „работа заедно“. Токму вака ќе продолжиме да се однесуваме претседателот Си и јас, работејќи заедно. „Со ова им упатувам најтопло добредојде на претседателот Си и неговата сопруга во Соединетите Американски Држави“, рече Трамп.

Трамп го пречека Си

Трамп лично го пречека Си по неговото пристигнување во САД. Ова е прв пат во последните 11 години американски претседател да пречека странски државник во воздухопловната база Ендрус. Последниот пат кога претседателот Барак Обама го стори тоа беше во 2015 година, кога го пречека папата Франциск, објави C-SPAN, која ги следи претседателските активности.

Во изјава по неговото пристигнување, објавена од кинеската новинска агенција Синхуа, Си изрази надеж за постабилни односи со САД, велејќи дека Пекинг и Вашингтон треба да бидат „партнери, а не соперници“ и дека „историската логика на мирен соживот“ на двете земји не се променила.

За Трамп, кој им придава големо значење на церемониите и личните односи со моќните светски лидери, посетата е и прашање на национален престиж и можност за дипломатија на највисоко ниво.

Американскиот претседател сака да возврати на раскошниот прием што му беше приреден во Кина во мај и да го импресионира Си со церемонии што ќе се одржат на Јужниот тревник на Белата куќа, на државниот кат и Градината со рози.

По пристигнувањето во Белата куќа, Си рече дека Пекинг и Вашингтон делат „историска одговорност“ за напредокот на човештвото и дека мора да „ја зајакнат својата комуникација“, додека Трамп рече дека ќе разговараат за „жешки теми“ - безбедност и вештачка интелигенција.

Не се на повидок големи чекори

Засега не се очекуваат големи дипломатски пробиви. Аналитичарите веруваат дека конкретните резултати би можеле да бидат ограничени на продолжување на трговското примирје кое истекува во ноември и договор за разгледување на заканите поврзани со вештачката интелигенција.

Американскиот министер за финансии Скот Бесент изјави за Фокс њуз во среда, по разговорите со кинескиот вицепремиер Хе Лифенг, дека двете страни се согласиле да го продолжат договорот до 10 јануари. Тој договор ја запре трговската војна во која меѓусебните царини достигнаа повеќе од 100 проценти.

Трамп објави на социјалната мрежа Truth Social дека двајцата лидери ќе разговараат за „суперинтелигенција“, како што ја нарекува вештачка интелигенција, но дека не очекува големи промени во политиката. „Суперинтелигенцијата ќе биде голема тема на разговор, но сакам да остане точно таму каде што е. Тоа е и ставот на Кина“, напиша Трамп.

Разговор за царина

Според луѓе запознаени со плановите, разговорите би можеле да резултираат и со договори за намалување на одредени царински давачки, борба против шверцот со дрога и проширување на воените контакти. Трамп може да побара и ослободување на Американците и другите притворени во Кина.

Поранешниот заменик-државен секретар на САД, Курт Кемпбел, рече дека самитот е помалку фокусиран на конкретни преговори, а повеќе на можност двајцата лидери да ја покажат својата сила.

„Всушност, тоа е историска реинкарнација на она што честопати го нарекувавме единствен дуел во антиката - двајца многу моќни луѓе, секој од нив претставувајќи ја својата цивилизација, кои се натпреваруваат еден против друг“, рече Кемпбел.

Одржување на стабилни односи

Си во моментов е во малку посилна преговарачка позиција, бидејќи извозот на Кина расте, додека Пекинг истовремено ја контролира понудата на минерали од ретки земји, давајќи му важна преговарачка моќ во односите со САД.

И двајцата лидери имаат интерес да ја одржат врската стабилна. Трамп се соочува со непопуларна војна со Иран, додека Си се бори со економски предизвици дома.

Но, под површината лежат голем број прашања што би можеле повторно да ги разгорат тензиите, вклучувајќи ги Тајван, контролата на извозот и вештачката интелигенција. Тајван, демократски управуван остров за кој Кина тврди дека е најосетливо прашање.

Осетливо прашање за Тајван

Американските сојузници во Азија стравуваат дека Трамп можеби е спремен да ја ублажи поддршката на САД за Тајван за да обезбеди економски отстапки од Кина.

Се очекува Си да побара од Трамп да ја запре продажбата на американско оружје на Тајван. Прашањето би можело да се постави и за време на нивната планирана посета на Националниот архив на САД во петок, според луѓе запознаени со разговорите.

Кина, пак, нуди помош во вршењето притисок врз Иран, изјавија изворите за Ројтерс. По самитот во мај, Трамп рече дека го ставил на чекање пакетот оружје за Тајван во вредност од околу 14 милијарди долари, нарекувајќи го „многу добар адут за преговарање“.

Лидерите веројатно ќе разговараат и за војната во Иран, но досега има малку знаци дека Пекинг е подготвен да изврши притисок врз својот сојузник да ги прифати барањата на САД, и покрај прекините што конфликтот ги предизвика во снабдувањето со енергија и трговијата.

Можни трговски договори

Трговијата е област каде што се очекува поголем простор за договор.

Трамп бара трговски придобивки пред изборите за Конгресот, а американскиот трговски претставник Џејмисон Грир овој месец изјави дека двете земји ќе објават „некои договори за земјоделството и нетарифните бариери“.

Грир во понеделник изјави дека Кина напредува во својата обврска да купи 200 авиони „Боинг“, но не посочи дека наскоро се веројатни дополнителни нарачки.

Аналитичарите веруваат дека вештачката интелигенција може да биде област на соработка, со оглед на нејзините импликации за националната безбедност, економската конкурентност и воените способности.

Министерски разговори и формална вечера

Во текот на викендот, Бесент разговараше за вештачката интелигенција со Хео Лифенг, а американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека се разгледува можноста за воспоставување еден вид „жешка линија“, моделирана според комуникацискиот канал што САД и Советскиот Сојуз го имаа за време на Студената војна, со цел да се спречат опасни инциденти што би можеле да влијаат на економиите и општествата, па дури и да доведат до конфликти меѓу државите.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека интензивната конкуренција меѓу САД и Кина во вештачката интелигенција веројатно ќе го ограничи просторот за сè повеќе од симболични договори.

На списокот на гости за државната вечера се наоѓаат лидери од големи технолошки компании, вклучувајќи ги Тим Кук од „Епл“, Џеф Безос од „Амазон“, Сундар Пичаи од „Алфабет“, Сем Алтман од „ОпенАИ“, Илон Маск од „Тесла“ и Јенсен Хуанг од „Нвидија“. И покрај списокот на гости, луѓе запознаени со плановите на САД велат дека Трамп сè уште има намера да одржува строги контроли на извозот на американската технологија што Кина сака да ги олабави.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.