Тајните на центарот на Млечниот пат се откриени со помош на телескопот АЛМА (ВИДЕО) - Канал 5

Тајните на центарот на Млечниот пат се откриени со помош на телескопот АЛМА (ВИДЕО)

Астрономите направија нова, зачудувачка слика од централниот регион на нашата галаксија Млечен Пат, откривајќи комплексна мрежа од галактички нишки со неверојатни детали. 

Тајните на центарот на Млечниот пат се откриени со помош на телескопот АЛМА (ВИДЕО)

Сликата е направена со телескопот Атакама Голем милиметарски/субмилиметарски низ (ALMA) во пустината Атакама и е најголемата слика досега направена од научниот инструмент. Таа ќе им овозможи на астрономите да го проучуваат животот на ѕвездите во најекстремниот регион на нашата галаксија, веднаш до супермасивната црна дупка во нејзиниот центар или срце, соопшти Европската јужна опсерваторија (ESO).

„Тоа е место на екстреми, невидливо за нашите очи, но сега откриено со извонредни детали“, рече Ешли Барнс, астроном во Европската јужна опсерваторија (ESO) во Германија.

Овие набљудувања даваат уникатен увид во студениот гас, суровината од која се раѓаат ѕвездите, во рамките на таканаречената Централна молекуларна зона (CMZ) на нашата галаксија. Ова е прв пат студениот гас во целиот овој регион да биде проучен толку детално.

Регионот прикажан на новата слика се протега на повеќе од 650 светлосни години. Содржи густи облаци од гас и прашина што опкружуваат супермасивна црна дупка во центарот на нашата галаксија.

YouTube video

„Тоа е единственото галактичко јадро доволно блиску до Земјата за да се проучува со толку фини детали“, рече Барнс.

Збирот податоци ја открива CMZ како никогаш досега, од гасовити структури со дијаметар од десетици светлосни години до ситни гасни облаци околу поединечни ѕвезди.

Истражувањето ја открива сложената хемија на CMZ, детектирајќи десетици различни молекули, од едноставни како силициум моноксид до посложени органски материи како метанол, ацетон и етанол.

YouTube video

Студен молекуларен гас тече по галактичките филаменти, хранејќи се со материјал од кој ѕвездите можат да растат. Знаеме како функционира овој процес на рабовите на Млечниот Пат, но настаните се многу поекстремни во централниот регион.

„CMZ е дом на некои од најмасивните ѕвезди познати во нашата галаксија, од кои многу живеат брзо и умираат млади, завршувајќи го својот живот во моќни експлозии на супернова, па дури и хипернова“, рече Стив Лонгмор, професор по астрофизика на Универзитетот Џон Мурс во Ливерпул и водач на истражувањето на CMZ. Астрономите се надеваат дека подобро ќе разберат како овие феномени влијаат врз формирањето на ѕвездите и дали нашите теории за формирање на ѕвезди се држат во екстремни средини.

„Со проучување на тоа како ѕвездите се раѓаат во CMZ, можеме да добиеме и појасна слика за тоа како галаксиите растеле и еволуирале. Веруваме дека овој регион дели многу карактеристики со галаксиите во раниот универзум, каде што ѕвездите се формирале во хаотични, екстремни средини“, додаде Лонгмор.

За да го соберат овој нов збир на податоци, астрономите го користеа телескопот ALMA, управуван од ESO и партнерите во пустината Атакама во Чиле. Всушност, ова е прв пат објектот да скенира толку голема површина, што ја прави оваа најголема слика од ALMA досега. Гледан низ небото, мозаикот, направен со спојување на многу индивидуални набљудувања како парчиња од сложувалка, е долг колку три полни Месечини една до друга.

„Очекувавме високо ниво на детали при планирањето на истражувањето, но бевме навистина изненадени од сложеноста и богатството што го откри конечниот мозаик“, рече Катарина Имер, астроном во ESO и член на проектот.

Податоците од ACES се презентирани во пет трудови прифатени за објавување во Месечните известувања на Кралското астрономско друштво, а шестиот е во завршна фаза на рецензија од страна на колеги. Трудовите може да се прочитаат на порталот за претпечатени трудови arXiv – студија 1, студија 2, студија 3, студија 4, студија 5 и студија 6.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мицотакис во Софија на средба со Радев

Грчкиот премиер Кирјакос Мицотакис е во официјална посета на Софија.

Мицотакис во Софија на средба со Радев

Билатералните односи, како и теми од заемен интерес и од европската агенда, се очекува да бидат во фокусот на разговорите на Радев и Мицотакис во Софија, според официјалното соопштение од бугарската влада.

Посетата на Мицотакис на Софија е на покана на Радев, планирана е тет-а-тет средба на двајцата премиери, а потоа и состанок на делегациите на двете земји.

Како што информираа од кабинетот на грчкиот премиер, Мицотакис по средбата и заедничката прес-конференција, од Софија ќе замине за Тиват каде што ќе присуствува на вечера организирана од претседателот на Црна Гора Јаков Милатовиќ за лидерите од ЕУ и земјите од Западен Балкан по повод националниот празник на земјата, а во пресрет на самитот ЕУ-Западен Балкан што ќе се одржи утре.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Николоски: Градежништвото расте со 7,2%, а градбата на патиштата и железницата со 20 % во првото тромесечје на 2026

Градежништвото останува еден од најсилните двигатели на домашната економија, што јасно го потврдуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика за првиот квартал од 2026 година.

Николоски: Градежништвото расте со 7,2%, а градбата на патиштата и железницата со 20 % во првото тромесечје на 2026

Според државната статистика, градежниот сектор во првото тромесечје од оваа година бележи раст од 7,2 проценти во споредба со истиот период минатата година.

Овие бројки претставуваат силен показател за континуираната градежна активност низ целата држава, како и за успешната реализација на капиталните инвестиции кои се од клучно значење за економскиот развој.

Особено охрабрувачки е фактот што во сегментот на нискоградбата е регистриран двоцифрен раст од над 20 индексни поени. Овој сегмент ги опфаќа инвестициите во изградба на автопати, експресни патишта, регионални и локални патишта, како и железницата, кои Владата преку Министерството за транспорт ги реализира со високо ниво на посветеност и одговорност.

Растот во нискоградбата е директен резултат на засилените активности на терен и силната динамика со која се реализираат капиталните проекти.

Автопатиштата на Коридор 8 и 10 д, се градат со силна динамика, а паралелно со тоа се инвестира и во железничката инфраструктура, што претставуваат клучен сегмент за долгорочниот економски развој, регионалното поврзување и зголемувањето на конкурентноста на економијата.

Дополнително, Државниот завод за статистика објави дека стапката на раст на бруто-домашниот производ (БДП) во првото тримесечје од 2026 година изнесува 3,1 процент.

Овој резултат претставува јасен показател дека економијата расте, дека инвестициите даваат резултати и дека развојните политики на Владата создаваат реални ефекти во стопанството.

Резултатите што ги објави ДЗС, се потврда дека државата се движи во вистинска насока, градежништвото останува мотор на економскиот развој, а инфраструктурните проекти силно го поддржуваат растот, развојот и креираат подобра иднината на државата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Во Комисијата за надворешни работи на ЕП изгласани 11 компромисни и два амандмани на бугарските европратеници

Предлог Извештајот на известувачот Вајц за Македонија помина во Комисијата за надворешни работи на ЕП, и кон крајот на јуни ке се најде и на пленарна седница на Европскиот парламент.

Во Комисијата за надворешни работи на ЕП изгласани 11 компромисни и два амандмани на бугарските европратеници

Изгласани се 11 компромисни амандани и два на бугарски европратеници, едниот од нив се однесува на историската комисија.

Усвоените амандмани европарламентот официјално ќе ги објави, по што ќе се знае дали мегу нив е и амандманоит на Вајц за вториот протокол со Бугарија.

Од Европскиот парламент соопштија дека ја реафирмираат поддршката за македонските евроинтеграции, но дека напредокот во преговорите зависи од трајни и длабоки реформи, не само за усвојување на потребните уставни амандмани.

Вајц во пишано соопштение информираше дека е задоволен од исходот, а нагласува и дека земјава направила важни реформски чекори и дека од клучна важност е да се продолжи со напорите и да остане силно посветена на евроинтегративниот пат.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер