Светлината исчезнува од океаните: Оваа невидлива промена може да го уништи целиот морски живот! - Канал 5

Светлината исчезнува од океаните: Оваа невидлива промена може да го уништи целиот морски живот!

Океаните го губат своето светло — а со него, можеби и својот живот. Нова студија открива дека над 20% од океаните на Земјата, површина поголема од Азија, се затемнила во последните две децении.

Светлината исчезнува од океаните: Оваа невидлива промена може да го уништи целиот морски живот!

Овие наоди предизвикуваат загриженост околу тоа како ова проширување на сенката би можело да ги промени морските екосистеми што зависат од сончевата и месечевата светлина за опстанок.

Речиси 90% од морскиот живот живее во т.н. фотична зона – површинскиот дел од океанот каде што продира доволно светлина за да се стимулираат биолошки процеси како фотосинтеза и однесување на животните. Со просечна длабочина од 200 метри, фотичната зона е од витално значење за рибните фондови и глобалниот циклус на хранливи материи. „Затемнувањето на океаните“ се случува кога доволно светлина не може да продре до овие фотични зони.

„Постоеја истражувања што покажуваат како површината на океанот ја менувала својата боја во последните 20 години, веројатно како резултат на промени во зоопланктонските заедници,“ вели д-р Томас Дејвис, доцент по морска конзервација. „Но, нашите резултати даваат докази дека ваквите промени предизвикуваат широко затемнување, што ја намалува површината на океанот достапна за животните што се потпираат на сонцето и месечината за преживување и размножување.“

За да ги испитаат промените во фотичната зона, истражувачите од Универзитетот во Плимут ја користеле „NASA Ocean Color Web“, која го следи количеството светлина што продира во морската вода преку анализа на нејзината боја. Користејќи податоци од 2003 до 2022 година, тимот открил дека речиси 10% од фотичната зона на океанот е намалена за 50 метри. Уште подраматично, во некои делови фотичните зони се намалиле за дури 100 метри.

Фото: New Atlas/ Davies and Smyth, Darkening of the Global Ocean: Global Change Biology

Ова значи дека морските организми, чие однесување е под влијание на фотони, нема да имаат доволно светлина за раст, движење, лов и размножување, што ќе ги натера вертикално да мигрираат поблиску до површината на океанот. Кога видовите што зависат од светлина се принудени да се преселат во потесен појас близу површината, конкуренцијата за ресурси и храна се зголемува, а животните се изложени на поголем ризик од предатори.

Ваквите услови можат да имаат сериозни последици за морските синџири на исхрана. Тие би можеле да предизвикаат фундаментални промени во целиот екосистем и дури да ја нарушат улогата на океанот во регулирањето на климата.

Што се однесува до причините за затемнувањето, тие веројатно варираат по региони. По крајбрежјата, зголемените врнежи и земјоделскиот отпад носат хранливи материи и талог во морето, поттикнувајќи раст на планктон. Дополнително, растворената органска материја и распаѓачката вегетација апсорбираат дел од достапната светлина. Во отворените океани, покачените температури на површината и цутењето на алги веројатно влијаат врз тоа како светлината се движи низ горните слоеви.

„И ние самите зависиме од океанот и неговите фотични зони – за воздухот што го дишеме, рибата што ја јадеме, нашата способност да се бориме со климатските промени и за општото здравје и благосостојба на планетата,“ вели Дејвис. „Земајќи го сето тоа предвид, нашите наоди се навистина причина за загриженост.“

(NewAtlas)

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ПИОМ: Пензиите се сигурни, нема ризик за исплатата и здравствените услуги

Исплатата на пензиите продолжува редовно, а здравствените права на пензионерите остануваат целосно обезбедени, уверуваат од Фондот за пензиско и инвалидско осигурување. 

ПИОМ: Пензиите се сигурни, нема ризик за исплатата и здравствените услуги

Реакцијата оттаму доаѓа по објавениот извештај на Државниот завод за ревизија во кој утврди слабости во начинот на пресметката и навремената уплата на придонесите за осигурениците во вториот пензиски столб. Ревизијата утврди и дека приходите од наплатен придонес за пензиско и инвалидско осигурување во 2024 година се зголемиле за 14 отсто но тоа не било доволно за полривање на расходите за пензии кои и понатаму бележат раст. Од ПИОМ велат и дека предмет на ревизија е 2024 година кога со фондот раководел кадар на претходната влада.

Бидејќи придонесот за здравствено осигурување на пензионерите се пресметува како процент од исплатената пензија и изнесува 11,8 проценти од нето исплатената пензија, а делот за вториот столб е 6 проценти од вкупните придонеси за пензиско осигурување, сосема очекувано е со растот на пензиите да се зголемува и обврската по овој основ кон Фондот за здравствено осигурување. Оттука, Фондот на ПИОМ нагласува дека зголемените обврски се директен резултат на повисоките пензии и подобриот животен стандард на пензионерите, а не последица на нарушена финансиска стабилност или нефункционирање на системот.

Околу стабилноста на вториот пензиски столб денеска реагираше и претседателот на СДСМ Венко Филипче. Повикувајќи се на изјава на премиерот Христијан Мицкоски дека корисниците на овој столб нема да бидат задоволни, Филипче тврди дека е оправдана загриженоста кај пензионерите.

Околу прашањатра поврзани со обврските и трансферите кон пензиските друшва од вториот столб, од ПИОМ истакнуваат и дека зголемувањето на овие обврски е директна последица на историски најголемото зголемување на пензиите во државата.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Извори на Канал 5: Култура, спорт и односи меѓу заедницата ги презема Влен, ВМРО-ДПМНЕ здравство, социјала, евроинтеграции

Правда, култура, спорт, односи меѓу заедниците ги презема Вреди, ВМРО-ДПМНЕ ги добива здравство, социјална политика, евроинтеграции и вицепремиерското место за добро владеење, а земјоделство ќе оди кај ЗНАМ.

Извори на Канал 5: Култура, спорт и односи меѓу заедницата ги презема Влен, ВМРО-ДПМНЕ здравство, социјала, евроинтеграции

Ова неофицијално е досега договорено меѓу премиерот и коалиционите партнери за владина реконструкција. Извори на Канал 5 брифираат дека најверојатно владиниот тим ќе го напушти вицепремиерот Иван Стоилковиќ, министрите Цветан Трипуновски, Игор Филков, Борко Ристовски, Зоран Љутков и Фатмир Лимани.

Информациите засега никој не ги потврдува ниту демантира, но начелно постигнале согласност за рокада на овие ресори. Според лидерот на ЗНАМ, Максим Димитриевски, сите опции се на маса и треба да се согледаат грешките, но уверува дека односите во коалицијата се на највисоко ниво.

„ Сега во моментов разговараме само за министерските позиции, сите опции се отворени бидејќи треба да се слушнат сугестиите на владините партнери, но секако да се согладаат и сондажите на граѓаните колку тие се задоволни од реализација на проектите на одредени ресори. Ние не разговараме само за местата на ЗНАМ, туку за сите места во владата и реализацијата на владината програма во две години.“ - Максим Димитриевски – претседател на ЗНАМ

Неофицијално, конечна одлука за распределбата на ресорите ќе има вечерва, откако премиерот Мицкоски ќе се сретне со Димитриевски за да го прецизираат договорот, а потоа се очекува внатрепартиски да решаваат за новите имиња. Целиот процес на реконструкција во владата се најавува дека ќе заврши многу брзо, а според премиерот списокот до Собрание ќе биде доставен најдоцна до први јули. Тој потенцираше дека промената во кадрите нема да запре со министрите, туку следни се директорите кои во првите две години од мандатот на оваа влада не ги исполниле своите ветувања.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Предлогот на Законот за кривичната постапка е објавен на ЕНЕР

Предлогот е усогласен со јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права.

Предлогот на Законот за кривичната постапка е објавен на ЕНЕР

Министерството за правда го објави Предлогот на Законот за кривичната постапка на Единствениот национален електронски регистар на прописи (ЕНЕР), со што започнува јавната консултација за едно од најзначајните законски решенија во областа на правосудството.

Предлог-законот содржи решенија за унапредување на одредбите што се однесуваат на конфискацијата, правата на жртвите на кривични дела, мерките за пронаоѓање и обезбедување лица и предмети, електронските докази, посебните истражни мерки, финансиските истраги, увидот во списите, одржувањето рочишта и изведувањето докази на далечина, постапувањето по обвинителен акт, главната расправа, правните лекови, скратената постапка и други аспекти на кривичната постапка.

Предлогот е усогласен со јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права, како и со меѓународните и европските стандарди. Воедно, законот е усогласен со 18 директиви на Европската Унија, особено во делот на процедуралните права на осомничените и обвинетите лица, правата на жртвите и конфискацијата.

Најзначајните новини во Предлогот на Законот за кривичната постапка се:

• Подобрување на одредбите за конфискација;

• Дигитализација на кривичната постапка;

• Ревидирање на одредбите за посебните истражни мерки;

• Унапредување на процедуралните права на осомничените и обвинетите лица, како и правата на жртвите согласно законодавството на Европската Унија;

• Усогласување со Законот за АРО, Законот за управување со конфискуван имот, имотна корист и одземени предмети во кривична и прекршочна постапка и Законот за исплата на паричен надоместок на жртви од кривични дела со насилство;

• Отстранување на недостатоците утврдени во досегашната практика.

Со предложените решенија се создава основа за поефикасна, потранспарентна и помодерна кривична постапка, усогласена со европските стандарди и потребите на современиот правосуден систем.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер