Здравје

Страдањето на душата, проблем што бара решение

Грижата за душата и менталното здравје треба постојано да биде дел од секојдневното живеење на секој човек.

Модерното живеење и се поголемата социјална отуѓеност придонесуваат се поголем број луѓе да не сакаат да зборуваат за своите проблеми, ниту со семејството, ниту со пријателите, ниту со стручни лица, и одлучуваат да живеат во таканаречен затворен круг соочувајќи се самостојно со нив и барајќи излез по трнливиот пат во напорите за нивно решавање. Дел од нив, веројатно премногу изморени од неможноста да се справат со своето долготрајно проблемско, па и душевно страдање, свесно или несвесно се предаваат на состојбата која „загосподарила" во нивната душа, и за жал, посегнуваат по својот живот.

Според податоците на Министерството за внатрешни работи, минатата година во државава бил регистриран пораст на бројот на самоубиства, во однос на 2017 година. Во текот на минатата година биле извршени 121 самоубиство, од кои 29 во Скопје, 20 во Штип, 18 во Струмица, 16 во Битола, 14 во Куманово и по осум во Велес, Охрид и Тетово, додека во 2017 година биле регистрирани 103 самоубиства. Во 2016 година, пак, биле извршени 136 самоубиства и 177 обиди за самоубиства.

Претседателот на Комората на психолози, Мирјана Јовановска Стојановска вели дека многу често во државава има информации за самоубиства и тоа создава впечаток дека е зголемен нивниот број.

-Ставот што сум го добила од знаење, теорија и практика е дека „самоубиството е трајно решение на привремен проблем". Значи, тоа е нешто што личноста го бира како решение за некој долготраен проблем кој ја мачи. Обидот за извршување самоубиство или извршување на самото самоубиство покажува длабоко душевно страдање на личноста, за да дојде до едно такво решение да го заврши страдањето. Значи, тие луѓе навистина длабоко страдаат, посочи Јовановска Стојановска.

Според неа, во најголем број случаи причината е депресија, но постојат и други фактори, како што се трауми, пострауматски стрес, различни органски болести, при што се менува начинот на доживување на околината, на себеси…

Во врска со тоа дали социјалното отуѓување на луѓето едни од други е една од причините, тие да се затвораат во себе, да не разговараат дури ни со најблиски пријатели, па дури ни со психолози, психијатри и се одлучуваат да извршат самоубиство, таа потенцира дека најверојатно во ова модерно живеење таа социјална отуѓеност придонесува да се зголеми бројот на самоубиства, затоа што голем дел од луѓето се чувствуваат изолирани, осамени, напуштени, неприфатени.

– Семејството игра важна улога во тоа како личноста функционира. Во ова модерно општество, семејството ја губи својата функција, улога, изгледот, начинот на функционирање и со тоа придонесува луѓето да се чувствуваат осамени, но и отуѓени. И покрај тоа што ние уште сме конзервативна земја, Западот со големи чекори влегува кај нас и се менуваат начините на живеење, размислување, функционирањето семејството, начините на кои го гледаме светот, како светот го гледа поединецот… Значи дека модерното време, како и транзицијата низ која толку долго поминуваме и се уште трае може да биде добра причина луѓето да дојдат во ситуација на едно душевно патење и да не можат да најдат соодветни механизми, вештини, начини за да разрешат одредени ситуации во животот. Тие не можат да најдат внатрешни механизми и да се справат со емоциите, и останувајќи долго време во таквата состојба не можат да преземат решенија и одлучуваат да го завршат својот живот, вели Јовановска Стојановска.

Таа советува луѓето кои имаат потешкотии уште во првите моменти кога ќе почувствуваат дека не им е добро, да побараат помош, да не чекаат да се развие депресијата, да се развијат состојби на стравови, на безнадежност…Значи, истакна таа, ние не мора да живееме со душевни маки, тоа е прво, за се има решение.

-Кога тие луѓе ќе видат дека со нив нешто се случува, кога ќе видат дека нешто им се случило во животот и тие не можат да го преболат, не можат да го разрешат и не можат да најдат излез од тоа, нека побараат да поразговараат со некого. Најдобро би било да разговараат со најдобриот пријател, ако не можат со него, тогаш со некое медицинско лице, нека побараат совет од матичниот лекар, не мора да му ја раскажат историјата, може да кажат дека не се чувствуваат добро, дека имаат имааат негативни емоции и да го прашаат каде треба да се обратат. Матичниот лекар ќе најде начин, некаде да ги упати, нагласи Јовановска Стојановска.

Според неа, дури и одењето во верски објект – црква, џамија, каде може да разговараат со некое верско лице, исто така е дел од опциите тие да раскажат за тоа што го носат во душата. Битно е со некого да зборуваат, вели таа, бидејќи, како што потенцира, колку и да изгледа нешто тешко, кога се зборува е многу подобро отколку да се крие длабоко внатре во душата и поради тоа што никогаш не се кажувала таа тешкотија, таа никогаш не излегла од нив, а тоа всушност ги наведува луѓето на такви драстични одлуки.

Најдоброто решение, како што нагласи, е да се разговара со психолог, психотерапевт, психијатар, значи некој што ќе може стручно и неутрално да го сослуша човекот, некој што е обучен за таа работа, да разговара со луѓето, да им помогне да си го решат проблемот, бидејќи самото барање помош е да излезеш од кругот во кој постојано се вртиш.

-Тоа е првиот чекор, а вториот се луѓето во блиската околина. Неопходно е ние меѓу себе да се гледаме, да бидеме поповрзани, малку повеќе емпатични едни со други. Ако кај пријателите, роднините, кај луѓето со кои живееме, кои ги сакаме, забележиме промени во однесувањето, кое значи повлекување, несоница, нерасположеност, неволност, неучество во забави, седенки, еден израз на лицето што покажува здодевност или неволност, ако има искази дека „сето ова нема смисла, зошто ми е вака"…, а некогаш и нема такви искази, само има промени во однесувањето, би требало да се заинтересираме што се случува со тој човек, со тоа дете околу нас, да му помогнеме, да се понудиме како некој кој ќе разговара со него или, пак, заедно со неговите роднини, со неговите пријатели, со него да најдеме начин. Значи, не треба да чекаме и да гледаме како тој човек почнува да пропаѓа, туку ако забележиме промени во однесувањето, веднаш треба да се разговара со него, и ако треба да се однесе на психолог, психотерапевт, истакна Јовановска Стојановска.

Таа вели дека превентивно одиме на забар да исчистиме каменец, превентивно правиме мамографии и одиме на други превентивни прегледи, а не преземаме ништо превентивно кога станува збор за грижата за душата, за тоа што е болно внатре.

-Грижата за душата треба да биде заедно со сите други грижи. Треба еднакво да се грижиме и за здравото тело и за здравата душа. Тоа да биде паралелно, бидејќи нема нешто што е поважно. Така што, тоа е едно двојство што не може да се раздвои и мораме да водиме сметка за тоа. Ако нѐ боли главата ден – два, одиме по лекари, веднаш се интересираме што е проблемот. Зошто не бараме помош кога имаме тежина во душата, стравови, кога постојано сме вознемирени, односно гледаме промени кај себеси и ништо не не интересира? Треба веднаш да се побара стручна помош. Значи, важна е грижата за менталното здравје уште од најрана возраст, децата да пораснат со сознанието дека таа е дел од нивното секојдневно живеење, исто како што се важни часовите по фискултура, спортувањето, начинот на исхрана, така треба да се внимава на сопствените емоции, додаде психологот Јовановска Стојановска.

Директорот на Универзитетската клиника за психијатрија, д-р Стојан Бајрактаров смета дека во последните години се зголемуваат обидите за самоубиства кај помладата популација, но нема нема голема осцилација или драматично зголемување на бројот на самоубиства. Според податоците на Светската здравствена организација, во државава има ниска стапка на самоубиства, во однос на другите земји, а во земјите во регионот највисока стапка на самоубиства и сега и порано имала Словенија.

Една од водечките причини за самоубиство, посочи, е и депресијата, но таа не е единствена причина и многу други состојби може да бидат причина за самоубиство.

– Тоа е посебна наука во психологијата која се занимава со тоа, многу се дискутира и пишува за тоа. Во државава имаме развиено добра мрежа на психолошки и на психијатриски институти. Значи, имаме институции и за ментално здравје, имаме развиена мрежа на примарна здравствена заштита, која е по сите стандарди и препораки на СЗО. Психолошката здравствена заштита е првата брана која треба да спознава такви состојби. Инаку, ние во последните години и како психијатри сме вршеле многу едукации на докторите од примарната здравствена заштита и сметаме дека тие се многу подготвени да одговорат на предизвикот, вели д-р Бајрактаров.

Според него, не може сите самоубиства да се спречат, меѓутоа, треба и понатаму континуирано да се работи на едукации во примарна здравствена заштита и постојана едукација на интернистичките служби. Сите заедно, посочи, треба да работиме и на надминување на предрасудите кои ги имаме, па и на срамот кој е поврзан со барањето помош или јавувањето кај психолог или психијатар.

– Луѓето не треба да живеат во „затворен круг". Сите треба отворено да разговараат, да немаат предрасуди. Родителите треба да им кажуваат на децата од најмала возраст да се искажуваат, да бараат помош ако им е потребна, да не ги кријат проблемите. Затоа постојат и детски психолози и школски психолози. Уште од најрана возраст треба да ги едуцираме децата да размислуваат на тој начин, дека не е ништо драматично или страшно ако се побара помош. Напротив, треба да ги едуцираме и децата и возрасните на кои им треба помош и да им подадеме рака на тие што се во криза. Никој од нас „не е вакциниран" од таква состојба. За тоа постои хуманост, да им помагаме на луѓето, да им понудиме помош, додаде д-р Бајрактаров./МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Свадба од пеколот: Врз сватовите фрлаат молотови коктели, горат луксузни автомобили... (ВИДЕО)

Пет запаливи направи беа фрлени пред местото за свадби во Бирмингем кога тројца мажи го нападнаа местото и запалија два луксузни автомобили.

Инцидентот на свадбата се случил околу 20:30 часот во среда пред Ројал Шалимар Хол на Хајгејт Роуд, во областа Спаркбрук во градот, објавува „Сан“. И покрај сериозноста на нападот, никој не беше повреден, иако молотовите коктели наводно поминале многу блиску до луѓето надвор од местото.

Снимките што кружат на социјалните мрежи покажуваат како гостите панично бегаат од местото додека два супер автомобили, за кои се верува дека се Ламборџини и Мекларен, се зафатени од пламен. Густ чад се издига од возилата.

Полицијата на Западен Мидлендс започна истрага, прегледувајќи снимки од безбедносните камери и земајќи изјави од сведоци. Според британските медиуми, тројца мажи, сите облечени во црно, биле снимени на безбедносните камери надвор од местото кратко пред нападот, објавува „Сан“.

Еден од напаѓачите наводно запалил три молотови коктели и ги фрлил кон Ројал Шалимар. Еден од нив ја погодил фасадата на местото, кое во тој момент било исполнето со неколку стотици луѓе.

Потоа еден од тројцата мажи ја преминал улицата и фрлил уште два запалливи направи кон два супер автомобили паркирани пред местото на настанот.

Двата автомобили се запалиле, а фотографиите од местото на настанот покажуваат големи пламени и облаци од чад.

Особено загрижувачки е фактот што запаливите направи наводно поминале многу блиску до деца и бебе кои биле надвор од местото на настанот. Еден од гостите наводно дури и шутнал еден од направите за да спречи да се стркала под еден од автомобилите.

🚨 WATCH | BIRMINGHAM | PETROL BOMBS THROWN ONTO A ROW OF SUPERCARS.

A LAMBORGHINI AND MCLAREN GO UP IN FLAMES 🔥 pic.twitter.com/MHesfyr310
— Rafan The Road Runner (@Losrafascartel1) August 20, 2026

Вработените на местото на настанот веднаш реагирале и користеле противпожарни апарати за да го локализираат пожарот, пред пожарникарите и полицијата да пристигнат на местото на настанот.

По нападот, тројцата осомничени наводно избегале кон Моул Роуд, каде што влегле во бел Фолксваген Голф и се оддалечиле од областа.

Полицијата на Западен Мидлендс соопшти дека е во тек истрага, а снимките од безбедносните камери се прегледуваат, а полицајците разговарале со сведоци.

„За среќа, нема пријавени повредени“, изјави портпаролот на полицијата.

Противпожарната служба на Западен Мидлендс потврди дека била повикана на Хајгејт Роуд кратко по 20:30 часот поради пријави за намерно запалени две возила.

На местото на настанот е испратено противпожарно возило од станицата Хајгејт. Пожарникарите го изгаснаа пожарот и едно од возилата го однесоа на безбедно.

🚨 BREAKING | Royal Shalimar, Highgate Road, Birmingham — Supercars Torched in Suspected Petrol Bomb Attack.

Someone has thrown what appears to be three petrol bombs at a row of supercars parked outside Royal Shahmila restaurant on Highgate Road.

A McLaren and a Lamborghini are… pic.twitter.com/4KoLUWB2ly
— Rafan The Road Runner (@Losrafascartel1) August 19, 2026

Никој не е повреден, соопшти противпожарната служба, додека полицијата остана на местото на настанот. Противпожарните екипи го напуштија местото на настанот во 21:07 часот.

Полицијата апелира до секој што има информации за нападот или кој може да помогне во идентификувањето на сторителите да се јави.

Нападот се случил додека неколку стотици луѓе биле во салата за свадбена церемонија, претворајќи ја ноќта на прослава во сцена на паника за неколку минути - со луксузни автомобили во пламен, запаливи направи и гости кои панично бегаа за да избегаат од нападот.

Тагови: Молотови коктели свадба

Свет

Мелони: Верував дека со Трамп ќе биде полесно, но испадна поинаку

Пред да стане премиерката со најдолг стаж во историјата на Италијанската Република, Џорџија Мелони даде интервју за „Њујорк тајмс“ во кое се осврна на своето политичко патување.

За време на разговорот, воден на италијански јазик во салон до нејзината канцеларија во Рим, Мелони понекогаш изгледаше смирена, а понекогаш борбена, во исто време духовита и решителна, според „Њујорк тајмс“.

Во еден момент се пошегува дека требало да заврши во театар. „Требаше да работам театар. Замислете колку повеќе ќе ми беше забавно! Не знам како завршив тука, но завршив“, рече таа.

„Не ми се допаѓа кога другите ми кажуваат кои се моите граници“

Италија, осмата најголема економија во светот, долго време мораше да се справи со перцепцијата дека е најслаба меѓу големите сили. Мелони е решена да го промени тоа. „Не ми се допаѓа идејата за покорна Италија, Италија која се смета себеси за помала од другите“, изјави таа.

Нејзината цел е да постигне „најголемата револуција што може да се случи во оваа нација, револуција на гордоста“.

„Не ми се допаѓа кога другите ми кажуваат кои се моите граници. Зборот „не“ е едно од нештата што најмногу ме возбудува“, забележа таа. Она што е вистина за неа, според неа, важи и за нејзината нација, како што секогаш ја нарекува Италија, а не за Република или држава.

„Мислам дека храброста да се застане на непријатната страна на историјата, да се одлучи да се оди против струјата, ме донесе тука“, додаде таа.

Односите со Трамп

Со оглед на амбициите што ги има за својата земја, не е изненадувачки што неодамна се налути од изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека „молела“ да се фотографира со него на самитот на Г7 во Франција во јуни.

„Очигледно, верував дека работите ќе бидат полесни со Доналд Трамп, со оглед на нашите слични ставови за миграцијата и таканаречената „разбудена“ култура. Се покажа поинаку“, призна Мелони.

Во јуни, таа беше првата од неколкуте навредени европски лидери кои му возвратија на Трамп, велејќи му: „Италија и јас никогаш не се молиме“.

Двајцата лидери не разговарале неколку недели, откри Мелони. Кога ја прашале дали ќе разговараат по летниот одмор, таа се двоумела. „Па, ќе видиме“, рекла таа.

„Јас не ја одредувам италијанската стратегија врз основа на моите лични односи“

Сепак, тој не жали за ништо. „Сè уште верувам дека единството на Западот е нешто многу важно. Јас не ја одредувам италијанската стратегија врз основа на моите лични односи“, нагласи таа.

Мелони беше критикувана затоа што сакаше да биде нарекувана на италијански како „il presidente“, односно во машки род. Таа верува дека феминистките водат „погрешни битки“ кога станува збор за прашања како што се родовите квоти.

„Она што ме интересира е дали сум слободна да станам претседател на Советот на министри“, рекла таа, користејќи ја официјалната титула на италијанската влада и функциите на премиерот. „Тоа е еднаквост, а не некој да ме нарекува „la presidenta“.“

„Кажете ми ако резултатите не се подобри“

Таа е позната по својата изјава: „Јас сум Џорџија, јас сум жена, јас сум мајка, јас сум Италијанка, јас сум христијанка. Ова не може да ми се одземе! Ова нема да ми се одземе!“

Кога ја прашале зошто нејзините зборови толку силно резонирале кај луѓето, Мелони одговорила: „Затоа што тие допреле до нешто што милиони луѓе го чувствуваат, чувството дека нивниот најавтентичен, фундаментален идентитет е загрозен. Тоа дало едноставен слоган на емоционален бунт“, според Мелони.

Таа не одговорила директно на прашањето дали се смета себеси за феминистка. Мелони се налутила кога ѝ биле презентирани левичарски критики за нејзиното управување со економијата. Таа навела долг список на параметри: вработеност, инфлација, бројот на нелегални слетувања на мигранти, трошоци за здравство и разликата во приносите помеѓу италијанските и германските државни обврзници.

„Кажете ми ако резултатите не се подобри!“, рекла таа.

Тагови: Доналд Трамп Џорџија Мелони

Судбина

Крајот на светот ќе се случи на 13 ноември 2026.- физичар пред половина век го предвидел крајот на човештвото

Во 1960-тите, еден физичар направил „апокалиптично предвидување“ за тоа до кога светот би можел да „трае“.

И, колку и да звучи неверојатно, тој датум доаѓа за 84 дена!

Анализирани проценки на населението

Ако сте доволно долго тука, веројатно сте слушнале бројни предвидувања за неговиот „крај“ - од тврдења дека „Апокалипсата“ ќе се случи минатиот септември до познатата теорија дека Маите ја означиле 2012 година како „крај на животот“ каков што го знаеме.

Сепак, сега зборуваме за датумот на „глобален колапс“ од австрискиот научник Хајнц фон Ферстер.

Во студија објавена во 1960-тите, тој развил „равенка на судниот ден“, која се обидела да го одреди моментот кога човештвото би можело да „исчезне“, што би го означило „крајот на светот“ - или барем крајот на „човечкиот вид“.

За да стигне до датумот, физичарот анализирал 24 проценки за населението на Земјата кои опфаќаат неколку илјади години и забележал дека „растот на населението се забрзува“.

Тој открил дека порано биле потребни векови за населението да се удвои, но дека периодот се скратувал со текот на времето, при што секое удвојување се случувало побрзо од претходното.

„Тие ќе бидат згмечени до смрт“

Фестер тврдел дека ако овој модел продолжи, во одреден момент нема да има повеќе време помеѓу удвојувањата. Земјата, благо речено, ќе стане екстремно пренаселена!

„Нашите пра-правнуци нема да умрат од глад - тие ќе бидат згмечени до смрт“, напишал тој во студијата.

Прилично мрачна прогноза, нели?

Фестер тврдел дека „судниот ден“ ќе се случи на 13 ноември 2026 година - што, во моментот на пишување, е за само 84 дена.

Во истражувачки труд, соодветно насловен „Судниот ден: петок, 13 ноември 2026 година“, тој напишал:

„На овој датум, човечката популација ќе се приближи до бесконечноста ако продолжи да расте со стапката што ја имала во последните два милениуми“.

Тој додаде дека се надева дека „во одреден момент, некако, нешто ќе ја запре оваа забрзана трка кон самоуништување“.

Прогноза на Обединетите нации

За среќа, повеќе од шест децении по објавувањето на трудот, демографите и математичарите повеќе не веруваат дека неговата теорија држи вода.

Причината е едноставна - стапката на раст на светската популација значително се забави од 1960-тите, па затоа растот што го предвиде Фестер не се материјализираше, објавува LadBible.

Иако денес на Земјата има околу 8,2 милијарди луѓе, темпото со кое се зголемува населението е значително побавно.

Обединетите нации (ОН) предвидуваат дека светската популација ќе го достигне својот врв во 2080-тите, за околу 60 години од сега, на околу 10,3 милијарди луѓе.

После тоа, се очекува да се намали, а до 2100 година населението би можело да биде околу 700 милиони помалку.

Во текот на 1960-тите, населението на Земјата се дуплираше на секои 32 години. Денес, потребни се околу 83 години за да се дуплира.

Ова јасно покажува колку растот е забавен и значи дека стравот на Фестер дека сите ќе бидеме „исцедени до смрт“ на планета која повеќе не може да нè издржува речиси сигурно нема да се оствари во наредните месеци.

Тагови: Човештвото