Балкан

Србија и разоружувањето: Може ли Србија да се ослободи од нерегистрираното оружје

Во првите два дена од кампањата беа предадени 3.000 парчиња оружје, 125.000 муниција и 150 мини-експлозивни направи, се вели во соопштението на МВР.

Би-Би-Си на српски јазик

По низата трагични настани какви Србија не памети, властите започнаа кампања за разоружување, но експертите очекуваат „ограничени резултати“.

Како одговор на двете масовни убиства, кои се случија за помалку од 48 часа минатата недела, Министерството за внатрешни работи на Србија ги повика граѓаните да го предадат нерегистрираното оружје во периодот од 8 мај до 8 јуни, анонимно и без никакви последици.

Во првите два дена од кампањата беа предадени 3.000 парчиња оружје, 125.000 муниција и 150 мини-експлозивни направи, се вели во соопштението на МВР.

„Мислам дека нема да има значителен напредок, бидејќи истражувањата покажуваат дека српските граѓани веруваат дека институциите работат во интерес на властодршци и тајкуни, па затоа се убедени дека треба да се заштитат себеси“, вели Предраг Петровиќ, директор за истражување во Белградски центар за безбедносна политика (BCBP), за Би-Би-Си на српски јазик.

Се проценува дека цивилното население на Балканот има девет пати повеќе оружје од армијата и полицијата, според глобалното истражување за мало оружје од 2018 година.

Србија и Црна Гора го делат неславното трето место во светот по бројот на оружје во рацете на цивилите, зад САД и Јемен.

Дали имаат ефекти кампањите за предавање оружје?

На првиот ден од кампањата, на поканата на МВР се одзва Нарцис Селимиќ, маркетинг експерт од Белград.

Овој шеесет и тригодишник решил да се откаже од пиштолот иако има дозвола за чување оружје.

„Мојот син е четврто одделение во основно училиште и јас бев длабоко погоден од оваа трагедија“, изјави Селимиќ за Би-Би-Си на српски јазик.Имав силна желба да направам нешто“.

Тој отишол во полициска станица во Нов Белград каде, како што додава, наишол на голема гужва.

„Повеќе од три часа чекав во ред - имаше многу луѓе, главно над 50 години, а половина од нив би рекол дека се жени“, опишува Селимиќ.

Тој вели и дека „немало документација“, а полицајците се „љубезни и од помош“.

Во текот на изминатата деценија, во Србија и во земјите од регионот беа спроведени десетици кампањи за предавање на нерегистрирано оружје.

Најмалку 171.000 парчиња оружје доброволно им се предадени на властите во Србија од 2012 година, покажуваат податоците на Фондот за население на Обединетите нации (УНДП).

Петровиќ потсетува дека најуспешната ваква кампања во Србија била спроведена во 2003 година, по полициската акција Сабја, кога граѓаните предале „околу 50.000 парчиња оружје“.

Станува збор за акцијата за пронаоѓање и апсење на осомничените за атентатот на премиерот Зоран Ѓинѓиќ, како и други кои беа осомничени дека се членови на криминални кланови.

„Сите последователни акции беа од многу помал опсег, кога беа предадени само неколку илјади парчиња“, истакнува Петровиќ.

Александра Илиќ, професорка на Факултетот за безбедност во Белград, смета дека „ригорозните и краткорочни мерки“, како што се ваквите кампањи, „првенствено имаат за цел да ја смират јавноста“.

„Тоа испраќа порака дека ова е клучен потег на државата во решавањето на проблемот - ако има помалку пушки, има помали шанси да се случи нешто вакво.

Сепак, Илиќ смета дека „со вакви мерки не се постигнува ништо во однос на превенцијата“.

Таа очекува дека на поканата на МВР ќе одговорат „првенствено граѓаните кои не претставуваат значителен безбедносен ризик“.

„Оние кои се поврзани со некаква криминална активност ќе останат во сенка бидејќи со изложување на нелегално оружје стануваат изложени на откривање на други форми на криминал“, оценува Илиќ.

Зошто српските граѓани имаат толку оружје?

„Војните во последните 100 години ги наведоа граѓаните да веруваат дека треба да чуваат оружје, за да се заштитат во случај на нов конфликт“, вели Петровиќ.

Тој оценува дека честите конфликти во изминатиот век придонеле за развој на „културата на вооружување“.

„Се смета дека поседувањето оружје е одраз на моќ, која е фактор на опстанок и на тој начин добиваме маѓепсан круг“, наведува тој.

Селимиќ, кој додава дека пука долго време, се откажал од пиштолот што го држел од 1991 година, кога започна распадот на Југославија.

„Тогаш го набавив за лична заштита“, вели тој.

Петровиќ вели дека уште еден елемент на сложувалката е недовербата во институциите.

Речиси две третини од граѓаните веруваат дека „политичарите организирани во интересни групи ја злоупотребуваат власта заради лични интереси“ и дека најмногу корупција има „во политичките партии, владата, судството, полицијата и медиумите“, според истражувањето на БЦБП од 2022 година.

„Нашето истражување, исто така, покажува дека граѓаните на Србија своето чувство на сигурност го припишуваат првенствено на способноста да се заштитат себеси, што ги поттикнува да се вооружуваат - и легално и нелегално“, објаснува тој.

Се претпоставува дека оружје се трупа уште од балканските војни 1912-1913 година. година, а проценките за количините варираат.

„Најскромна проценка е дека има по едно нелегално оружје за секое легално, а најширока проценка е дека има три пати повеќе нелегално оружје од легалното“, вели Петровиќ.

Според податоците на БЦБП од 2018 година, во земјата има околу 1,1 милион парчиња легално оружје.

„Податоците покажуваат дека во случаи на убиства предничи употребата на нелегално огнено оружје“, додава експертот.

Јелена Лакиќевиќ, раководител на Одделот за оружје во Управата за управни работи на МВР, го демантираше истражувањето според кое Србија е на врвот на листата на огнено оружје по население.

„Овие податоци се добиени со истражување на невладина организација во 2017 година.

„При собирањето податоци користени се застарени податоци за бројот на регистрирано оружје и произволни податоци за бројот на нелегалното оружје.

„Со дел од нивната методологија дојдоа до информации дека Србија е на врвот на листата“, изјави Лакиќевиќ за ТВ Прва во јануари 2023 година.

Сепак, таа не изнесе нови информации.

Предавање и конфискација на оружје на Балканот

Од 2012 година, жителите на Западен Балкан им предале на властите речиси 190.000 парчиња оружје што ги чувале без дозвола, покажува истражувањето на УНДП.

Од тој број, нешто повеќе од 171.000 парчиња се предадени во Србија. Од 2000 година, властите во Србија уништиле најмалку 159.450 парчиња оружје, според Патоказот за усогласување на законодавната рамка во земјите од Западен Балкан со европските регулативи. За тоа време, речиси 630.000 парчиња оружја биле уништени во Западен Балкан, според глобалното истражување за мало оружје од 2018 година.

Од 2018 година, на границите на Србија се запленети речиси 8.000 оружја, покажува „Патната карта“.

Но, и покрај овие напори, сè уште има „премногу“ во рацете на граѓаните, според истражувањето на БЦБП од 2018 година.

Според нивните податоци, околу 90 отсто од оружјето на Балканот е во рацете на цивили.

Колку оружје има во регионот?

Се проценува дека во Босна и Херцеговина на секои 100 жители има 31 парче оружје - нелегално и легално заедно. Во Северна Македонија има 30 парчиња на 100 жители, а во Косово тој број е 24 на 100 жители. Во Хрватска и Албанија е многукратно помалку. Во Хрватска има две парчиња на 100 жители, а во Албанија е 1,5 парче на 100 жители.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Јагуар Ленд Ровер сака да заштеди две милијарди- отпушта 4.000 работници

Jaguar Land Rover започна големо реструктуирање кое ќе донесе драстични намалувања.

Британскиот производител на луксузни автомобили сака да ги намали трошоците за речиси две милијарди евра, а во исто време се соочува со пад на продажбата, царини и сè посилна конкуренција.

Јагуар Ленд Ровер потврди дека започнува програма за доброволно отпуштање на вработените и менаџерите. Според Ројтерс, компанијата ќе намали речиси десет проценти од вкупната работна сила во следните две години.

Поголемиот дел од намалувањата треба да се однесуваат на Велика Британија, додека работните места во самото производство, според информациите од Financial Times, не треба да бидат засегнати.

Профитабилност со помала продажба

Целта не е само еднократно намалување на трошоците. JLR сака значително да ја намали точката на рентабилност, односно бројот на автомобили што треба да ги продаде за да работи без загуба.

Компанијата во јуни објави дека планира да постигне заштеда од 1,7 милијарди фунти во текот на следните две години и да ја намали точката на рентабилност на 300.000 автомобили годишно. Заштеди се бараат во трошоците за материјали и гаранции, како и во фиксните трошоци.

JLR објаснува дека мора да се прилагоди на променливите услови на светскиот пазар, да ја поедностави организацијата, да ја зголеми ефикасноста и да стане поотпорна на идните нарушувања.

Ситуацијата е дополнително влошена од сè посилната конкуренција од поевтините кинески производители, трговските бариери и трошоците поврзани со извозот. Северна Америка е особено важна за JLR, а компанијата веќе објави дека во иднина ќе ги фокусира своите операции уште посилно на тој пазар.

Британската влада нема да го спасува JLR

Британскиот министер за економија и трговија, Џонатан Рејнолдс, најави разговори со менаџментот на JLR и претставниците на синдикатот, но ја исклучи можноста за државно спасување на компанијата.

Рејнолдс ја остави отворена можноста за државно учество во долгорочни инвестиции во автомобилската индустрија. Владата изјави дека разбира дека ова е неизвесен период за работниците, нивните семејства и локалните заедници.

Инвестициите продолжуваат

Намалувањето на трошоците не значи запирање на развојот на нови модели. JLR потврди дека продолжува да инвестира многу во нови технологии, платформи и трансформација на бизнисот. Во јуни, компанијата го потврди петгодишниот инвестициски план вреден 18 милијарди фунти.

Меѓу најважните иновации е првиот целосно електричен Range Rover, а Range Rover Sport ќе добие и електричен погон. Jaguar, според моменталната стратегија, ќе биде целосно електричен бренд, додека Range Rover, Defender и Discovery ќе нудат различни видови погон, од хибридни до целосно електрични верзии.

Тагови: Ленд Ровер работници

Живот

За уште милион долари му е зголемена платата на најплатениот премиер на светот

Владата на Сингапур објави зголемување на годишните плати на министрите и другите високи функционери, вклучувајќи го и премиерот Лоренс Вонг, кој е најплатениот политички лидер во светот.

Годишниот пакет плати на Вонг ќе се зголеми за 1,4 милиони сингапурски долари, или околу 1,1 милион американски долари или 952.000 евра. Тој најави дека во следните пет години ќе го донира тоа зголемување на платата во добротворни цели.

Вонг истакна дека зголемувањето на платите на министрите е неопходно за привлекување на поквалитетен персонал. Владата претходно тврдеше дека високите плати на министрите го намалуваат ризикот од корупција. Но, одлуката предизвика критики во Сингапур, каде што има големи загрижености за безбедноста на работното место и зголемувањето на трошоците за живот.

Лидерот на Хонг Конг на второ место

Дури и пред зголемувањето на платите, Вонг беше веројатно најплатен извршен директор во светот. Тој моментално добива 2,2 милиони сингапурски долари годишно, а неговата плата сега ќе се зголеми за повеќе од 60 проценти, на 3,6 милиони сингапурски долари, или околу 2,8 милиони американски долари или 2,45 милиони евра.

По него следува шефот на Хонг Конг, Џон Ли, со околу 719.000 долари годишно, а потоа швајцарскиот претседател Гај Пармелин со 606.000 долари. Американскиот претседател Доналд Трамп заработува 400.000 долари годишно, додека британскиот премиер Енди Бернам добива 230.000 долари, објавува Би-Би-Си.

Премиер: Ќе имаме поголеми шанси да ги убедиме способните луѓе да се вклучат

Вонг денес призна дека платите на сингапурските министри се под лупа бидејќи се значително повисоки од приходите на повеќето граѓани. Средниот месечен приход во земјата е 5.775 сингапурски долари. Но, тој рече дека има тешкотии да ги убеди бизнис лидерите и врвните државни службеници да се кандидираат за политичка функција.

„Иако владата не може да се натпреварува со платите што ги заработуваат некои од овие луѓе, ние се обидуваме да осигуриме дека финансиската бариера не е непотребно висока за оние кои треба да ги напуштат своите кариери за да влезат во политиката. Генерално, верувам дека ова ќе ми даде мене и на идните премиери поголема шанса да ги убедиме способните Сингапурци да се вклучат и да го изградиме најсилниот можен тим за Сингапур“, рече тој.

Дел од приходите зависи од исполнувањето на одредени цели

Во моментов, основниот пакет плати на министрите е околу 1,1 милион сингапурски долари. Според новиот модел, тој ќе се зголеми на околу 1,2 милиони долари. Но, Вонг очекува повеќето министри да добијат уште повеќе, околу 1,35 милиони сингапурски долари, до крајот на мандатот на сегашната влада, бидејќи платите ќе се зголемуваат врз основа на перформансите.

Дел од нивните приходи зависи од тоа дали земјата ќе постигне одредени цели поврзани со стапката на невработеност, растот на приходите и растот на БДП. Високите плати на сингапурските министри долго време се главна цел на критики од владејачката Партија за народна акција (ПАП), која ја води земјата од независноста.

На парламентарните избори во 2011 година, ПАП постигна најнизок удел на гласови во неколку децении, делумно поради незадоволството на гласачите од платите на министрите, но и од имиграциската политика. Владата ги намали платите на министрите следната година. Претходникот на Вонг, Ли Хсиен Лунг, исто така, вети во 2007 година дека ќе донира зголемување на неговата плата во добротворни цели во текот на неколку години.

Бројот на намалување на работните места достигна највисоко ниво во последните пет години

Со години, владата укажуваше на ниското ниво на корупција во земјата, при што Сингапур редовно се рангираше близу врвот на годишниот Индекс на перцепција на корупцијата на Транспаренси Интернешнл, како доказ дека системот на високи плати на министрите функционира. Тој тврди дека високите плати го намалуваат искушението на министрите да примаат мито.

Но, во земја каде што просечните приходи се далеку пониски од тие износи, прашањето продолжува да предизвикува незадоволство, а најновото соопштение не е исклучок. Многумина онлајн денес го критикуваа зголемувањето на платите, нарекувајќи го „нечувствително“ со оглед на моменталните загрижености за отпуштањата, тешкотијата на младите луѓе да најдат работа по колеџот и растечката инфлација.

Според владини податоци, бројот на отпуштања на работни места во Сингапур во последниот квартал достигна највисоко ниво за повеќе од пет години. Сепак, имаше и такви кои ја поддржаа одлуката, тврдејќи дека земјата треба да ја водат „најдобрите од најдобрите“.

Македонија

Катица Ќулавкова: Бугарија започна со блокади, затоа што ние самите создадовме услови

Бугарија започна со блокади и таа дискриминирачка улога кон македонскиот јазик, култура и народ, затоа што ние самите создадовме услови, рече академик Катица Жулавкова во гостувањето во Вести Плус.

Бугарија започна со блокади и таа дискриминирачка улога кон македонскиот јазик, култура и народ, затоа што ние самите создадовме услови, покажавме слабости и дека сме подготвени на многу отстапки сами започнавме во сопствената држава да го маргинализираме македонскиот јазик, кој треба да е интегративниот фактор во една држава.

Ќулавкова вели дека општеството е премногу поделено по повеќе основи, неопходно според неа е да се обединат сите партии за тоа што е државен национален интерес независно од нивните политички концепти или етнички принципи. Треба да не поврзуваат идеолошки, развојни, културни принципи, цели и идеали, вели таа, а МАНУ треба да биде повидлива и погласна во однос на клучните проблеми и прашања кои не се чисто политички туку бараат одговор од науката.