Според науката „виновник“ за дебелината не е само консумирањето преработена храна - Канал 5

Здравје

Според науката „виновник“ за дебелината не е само консумирањето преработена храна

Во последниве години, во научните кругови сè почесто се води дебата за тоа дали ултра-преработената храна (UPF) е навистина толку нездрава како што слушаме?

Според науката „виновник“ за дебелината не е само консумирањето преработена храна

Пред сè, дефиницијата за ултра-преработена храна е нејасна, а дали таа ќе доведе до зголемување на телесната маса зависи од нејзината густина на калории по маса храна, текстурата и нејзиниот „хипервкус“, кој се постигнува преку комбинирање на голема количина масти, сол и шеќер, кои од еволутивни причини се покажале како привлечни бидејќи во минатото биле дефицитарни, а исто така содржат високa енергетскa вредност.

Пандемија на дебелина

Се проценува дека денес околу три милијарди луѓе во светот се со прекумерна тежина или дебели. Според достапните податоци од Институтот за јавно здравје, уделот на возрасни лица во Македонија со прекумерна тежина во 2024 г. изнесувал 28,4%, што е двојно повеќе во однос на дебелината кај возрасните во 1990 г.

Ризици од консумирање на ултрапреработена храна

Големата потрошувачка на ваквите намирници е поврзана со зголемениот ризик од дебелина, кардиометаболни заболувања и предвремена смрт.

Проблем со категоризација на храната

За ултрапреработени намирници се сметаат индустриски сложени производи што содржат адитиви како што се емулгатори, ароми и шеќер, кои не се вообичаени за домашната кујна, но оваа дефиниција се смета за непрецизна, бидејќи ја игнорира хранливата вредност на тие производи и од неа не може да се разберат штетните последици на ултрапреработената храна врз здравјето.

На пример, некои производи како што се млека на растителна база, протеински плочки и напитоци, производи направени од интегрални житарки за појадок, траен интегрален леб, тофу, замрзнат зеленчук, збогатените намирници и сл., може да бидат класифицирани како ултрапреработена храна зашто содржат адитиви, индустриски се произведуваат, но сепак може да бидат здрави и слични со храната приготвена дома.

Затоа, многу научници веруваат дека класификацијата треба да биде појасна.

Густина на калории, хипервкус и текстура

Научниците сè повеќе истакнуваат дека ултра-преработената храна не е нужно штетна поради самите состојки, туку поради начинот на кој е дизајнирана, т.е. таа содржи премногу калории во мала количина, создава задоволство, а нејзината текстура е таква што се консумира пребрзо за мозокот да сигнализира ситост.

Експерименталните докази ја поддржуваат оваа хипотеза. Преглед на литература објавен во „Nature Reviews Endocrinology“ наведува дека меката текстура, високата густина на калории и привлечните вкусови буквално поттикнуваат поголемо консумирање бидејќи ги попречуваат сигналите на мозокот да регулираат чувство на ситост.

Истражување објавено во Nature Food покажува дека, кога храната има „добра“ комбинација од масти, шеќер и сол – она што го нарекуваме хипервкусно – мозокот реагира по принципот на награда и поттикнува да продолжиме да јадеме, честопати дури и кога веќе сме сити.

Научниците сè почесто упатуваат на неврогастрономијата како алатка во проценката колку одделна храна предизвикува зависност. Неврогастрономијата е мултидисциплинарна наука која истражува како мозокот ги прима, толкува и реагира на вкусовите на храна и како овие процеси влијаат на нашите навики во исхраната.

Од неодамна, ставот на научната заедница е дека постои зависност од храна, што е особено забележливо кај дебелите луѓе.

Претходни истражувања покажале дека честата и зголемена консумација на слатка и масна храна може да биде поврзана со зависничко однесување, а ова е особено изразено кај дебелите луѓе.

Како да се реши проблемот?

Мозокот веројатно може да се научи да засака и поздрави избори, ако програмата за интервенција е доволно добро структурирана и ефикасна.

Според истражувачите, покрај промените во исхраната, ваквите програми обично вклучуваат когнитивно-бихевиорален пристап кој се покажал како ефикасен. Самоконтрола, освестување на причините за погрешниот избор, паметен пристап кон исхраната се елементи што можат да се тренираат и на кои треба да се истрае ако сакаме да ги промениме навиките.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Нов рекордно најтопол ден во Франција: Речиси целата земја во црвено

Франција го забележа својот најтопол ден откако започнаа евиденциите во 1947 година, додека бројот на департмани под највисоко, црвено, предупредување за топлотен бран се зголеми на 72.

Нов рекордно најтопол ден во Франција: Речиси целата земја во црвено

Според податоците од националната метеоролошка служба Метео Франс, националниот термички индикатор, кој ја претставува просечната температура измерена на референтните метеоролошки станици низ целата земја, вчера достигна 30 степени Целзиусови, објави Ле Фигаро.

Ова го сруши рекордот поставен само еден ден претходно, кога просечната температура беше 29,9 степени.

Метеоролозите велат дека врвот на топлотниот бран веројатно е достигнат, но предупредуваат дека денес ќе биде исклучително топол ден и тежок за населението.

Дополнителни 14 департмани се ставени под црвено предупредување, со што вкупниот број на департмани под највисоко ниво на тревога се искачи на 72, каде што живеат приближно три четвртини од француското население.

Метео Франс соопшти дека црвеното предупредување за топлотен бран ќе биде укинато во 11 департмани на западот од земјата од 22 часот вечерва.

Финистер, Кот д'Армор, Манш, Морбијан, Лоара-Атлантик, Ванде, Шарант-Мортим, Жиронд, Ланд, Пиринејски-Атлантик и Горни-Пиринејски ќе бидат намалени на портокалово ниво на тревога барем до петок.

Според прогнозите, студениот бран прво ќе го погоди атлантскиот брег, каде што вечерва се очекуваат грмотевици кои постепено треба да ги намалат температурите.

Сепак, метеоролозите предупредуваат дека постудениот воздух ќе се шири бавно кон внатрешноста.

„Постудениот воздух на запад тешко продира во остатокот од земјата, а условите на топлотен бран ќе продолжат на поголемиот дел од територијата во текот на викендот“, рече Беноа Томас, директор за институционални односи во Метео Франс.

Според него, максималните дневни температури во многу области на Франција во текот на наредните денови ќе продолжат да се движат помеѓу 40 и 42 степени Целзиусови.

Највисоките температури беа регистрирани вчера во западните делови на земјата.

Во градовите Палуот во Ванде и Пизос во департманот Ланд беа измерени 43,8 степени Целзиусови.

Во Нант и Ла Рошел температурата достигна 42,2 степени, додека во Париз беше 40,3 степени.

Извор: Б92

Тагови: висока температура Франција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

На езеро во Германија им се забранува да се капат на оние што не зборуваат германски: „Не ги разбираат упатствата“

Управата на популарно капалиште на езерото Хајдезе во германскиот град Хале доби наредба да ја укине контроверзната забрана за посетители кои не зборуваат германски, или ќе се соочат со можни правни мерки.

На езеро во Германија им се забранува да се капат на оние што не зборуваат германски: „Не ги разбираат упатствата“

Контроверзното правило беше воведено по серија инциденти во кои посетителите ги игнорираа упатствата за безбедност на спасувачите, објавува „The Guardian“.

Езерото Хајдезе неодамна воведе проверки на влезот за да се одвратат посетителите чие познавање на германскиот јазик се смета за недоволно за да ги разберат упатствата за безбедност. Матијас Нобел, менаџерот на капалиштето, рече дека го презел контроверзниот чекор откако посетителите постојано ги игнорирале правилата за безбедност и предупредувањата што ги емитувале спасувачите преку звучникот.

„Јас сум одговорен за безбедноста тука. Ако се случи нешто, сите ќе покажат со прст кон мене. А смртта е неповратна“, изјави Нобел за локалните медиуми. Тој ги отфрли обвинувањата дека мерката е расистичка или ксенофобична, велејќи дека е клучно пливачите да ги разберат „германските правила за капење“ бидејќи езерото е подлабоко од традиционалниот базен и има стрмни брегови.

„Ксенофобичните потези му штетат на угледот на градот“

Одлуката предизвика остри реакции и осуди од критичарите, кои го обвинија управувањето со базенот дека користи безбедносни мерки за да го прикрие „создавањето општа бариера за влез за цели групи од населението“. Портпаролот на националната агенција против дискриминација, која е консултирана за случајот и може да преземе правни мерки, издаде соопштение.

„Можете ли да замислите каква врева би се појавила ако германските туристи на Мајорка мора да го докажат своето познавање на шпански или каталонски, или арапски јазик на Црвеното Море, пред да можат да влезат во водата?“, праша тој. Властите во Хале побараа од Нобел да ја укине забраната, велејќи дека е непропорционална.

„Управителот мора да ја земе предвид обврската да гарантира јавен пристап до капалиштето“, рече градскиот портпарол. „Јавниот карактер на капалиштето не смее да биде поткопан од куќните правила што претставуваат општа бариера за влез за цели групи од населението“, додаде тој. Властите нагласија дека „секое дејство што може да се протолкува како ксенофобично може да му наштети на угледот на градот“.

„AfD“ се вклучува

Германското здружение за спасување на животи (DLRG) исто така се дистанцира од забраната во соопштение. Градските власти го повикаа менаџерот да најде „помеки начини“ за решавање на проблемите со комуникацијата, како што се користење на универзално разбирливи пиктограми или прикажување безбедносни пораки на повеќе јазици.

Во Германија, слично како во САД и другите западни земји, капалиштата и базените станаа неочекувани жаришта на тензии околу расата и имиграцијата, поттикнати од крајната десница. Хале е во покраината Саксонија-Анхалт, каде што изборите се закажани за септември, а антиимигрантската партија Алтернатива за Германија (AfD) води во анкетите на јавното мислење со околу 42 проценти поддршка.

„AfD“ го искористи спорот за да се промовира. „Нашите јавни капалишта, некогаш безбедни места за релаксација, сè повеќе стануваат вистински опасни зони поради погрешните политики на партиите на естаблишментот“, соопшти партијата на Фејсбук.

„Кој не разбира германски, нека остане надвор“

„Кога приватните оператори се принудени да вршат свои јазични проверки за да ја обезбедат безбедноста на капачите, тоа значи дека губењето на државната контрола дефинитивно допре до сржта на нашето општество“, додадоа тие во објава.

Партијата, исто така, објави постер на социјалните мрежи со слоганот: „Кој не разбира германски, нека остане надвор“. „AfD“ честопати користеше мотиви од базени во своите кампањи и претходно, а најпознатиот случај е книга за боење за деца што содржеше расистички и ксенофобични стереотипи, вклучувајќи цртеж на жени во буркини во базен додека мажи со ножеви и пиштоли ги следат од позадина.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Германија езеро

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Дубиоза Колектив: „I am from Bosnia - we will play against America?“

Групата Дубиоза Колектив од БиХ објави кратка, но јасна порака на социјалните мрежи по победата на БиХ против Катар.

Дубиоза Колектив: „I am from Bosnia - we will play against America?“

Заедно со емотикон од фудбалска топка, бендот напиша: „ I am from Bosnia - we will play against America?“ (Јас сум од Босна - ќе играме против Америка?) . Ова е јасна алузија на нивната хит песна, неофицијалната химна на Змејовите, чиј текст гласи „I am from Bosnia, take me to America“.

Бендот го следеше натпреварот заедно, а по победата го отсвирија хитот што деновиве се пушта во САД.

Би-Би-Си пишува и за песната

Една од најпознатите песни на Дубиоза Колектив неодамна доби нов живот, благодарение на настапот на Босна и Херцеговина на Светското првенство. Текстот „ I am from Bosnia, take me to America “ одекнува низ целиот свет, а беше особено гласен пред и за време на натпреварот на репрезентацијата на Босна и Херцеговина против Канада во Торонто, каде што навивачите на БиХ ја пееја песната на улиците, плоштадите и трибините.

Ритмовите на популарниот бенд од Босна и Херцеговина можеа да се слушнат не само низ цела Босна и Херцеговина, туку и во Торонто, каде што навивачите организираа вистински фудбалски фестивал. Заразната атмосфера брзо се прошири низ социјалните мрежи, а особено е интересно што песната го привлече вниманието и на странските медиуми.

Најдобар доказ за ова е објавата на британскиот Би-Би-Си, кој сподели видео на социјалните мрежи посветено на навивачката еуфорија создадена околу оваа песна. Во видеото, навивачите на БиХ можат да се видат како пеат познати стихови од своите домови, заедно со снимки од оригиналното колективно видео на Дубиозе и снимки од големата прослава пред Вечниот пламен во Сараево по победата над Италија и квалификациите за Светското првенство.

Нагласувајќи колку лесно се памти и шири песната, Би-Би-Си во описот на видеото напиша: „Оваа неофицијална песна од Светското првенство од босанскиот рок бенд Дубиоза колектив е многу заразна“.

Така, песната, заедно со настапот на „Змејовите“ на Светското првенство, стана уште еден симбол на големиот фудбалски ентузијазам што се чувствува меѓу навивачите на БиХ овие денови. Од Сараево до Торонто, текстовите на колективот Дубиоза ја придружуваат репрезентацијата и создаваат атмосфера препознаена од светските медиуми.

Извор: Б92

Тагови: БиХ Дубиоза Колектив Светско првенство

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер