Саудиска Арабија се соочи со повторени ракетни и беспилотни напади во последните недели од страна на Хутите, бунтовниците во Јемен, поддржани од Иран, и шиитските милиции во Ирак. Градовите низ кралството беа цел на напади, што ја наруши клучната енергетска инфраструктура и ги крена цените на нафтата на највисоко ниво од средината на мај.

Во знак на растечка регионална загриженост за ескалацијата, пакистанските власти побараа од Иран да ги предупреди Хутите да не преземаат понатамошни чекори кон ескалација, велејќи дека Исламабад би можел да биде принуден да ѝ помогне на Саудиска Арабија ако Ријад ја активира клаузулата за меѓусебна одбрана во безбедносниот договор што двете земји го потпишаа минатата година.

Фелдмаршалот Асим Мунир, де факто лидер на Пакистан, отпатува во Техеран минатиот месец, каде што се сретна со иранскиот претседател Масуд Пазахстан и други политички лидери. Тој, исто така, имаше неколку телефонски разговори со министерот за надворешни работи Абас Арагчи, последен пат во четврток, објави иранската новинска агенција ИРНА.

Според две лица запознаени со нивните неодамнешни разговори, Мунир постојано барал од иранските лидери да помогнат во запирањето на нападите на Хутите врз Саудиска Арабија и нејзината енергетска инфраструктура, наведувајќи ги обврските на Исламабад кон Ријад, но без да упати никакви конкретни закани.

„Иран вели дека ова е спор меѓу Саудиска Арабија и Јемен... но ескалацијата, исто така, се чини дека одговара на иранската политика во регионот“, рече пакистански функционер запознаен со разговорите.

Пакистанската војска не одговори на барањето за коментар.

Хутите, едни од најмоќните членови на иранската Оска на отпорот, не се толку идеолошки поврзани со иранскиот режим како некои други милитантни групи поддржани од Техеран и во голема мера ги следат своите агенди во Јемен.

Иранските власти инсистираат дека Хутите дејствуваат независно, но нивната офанзива ја поддржува целта на Техеран за зголемување на глобалните цени на енергијата.

Кина побара од Техеран да помогне во ограничувањето на јеменските Хути, откако Саудиска Арабија побара помош од Пекинг во услови на воена офанзива од групата поддржана од Иран минатата недела, изјавија три ирански извори запознаени со ова прашање.

Обидите на Пакистан да изврши дипломатски притисок врз Иран покажуваат колку се високи влоговите ако конфликтот меѓу Саудиска Арабија и Хутите продолжи да ескалира.

Пакистан и Саудиска Арабија минатиот месец го проширија својот билатерален сојуз во поширок одбранбен пакт со Турција.

Иако турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан го спореди договорот со Член 5 на НАТО, во кој се наведува дека нападот врз една членка е напад врз сите, тој исто така нагласи дека секоја воена помош мора да дојде по барање од земјата што е нападната.

За договорот од Мека да стапи во целосна сила, тој мора да биде ратификуван и од турскиот парламент.

Саудиска Арабија досега јавно не побарала помош од Пакистан или Турција, бидејќи Хутите ги засилија нападите. Сите три земји инсистираа дека договорот е одбранбен по природа.

И Исламабад и Анкара имаат долгогодишни политички и трговски врски со Иран.

Еден извор запознаен со разговорите рече дека Исламабад, кој распореди борбени авиони и персонал во воздухопловна база во источна Саудиска Арабија во април, е во „тешка позиција“.

Пакистан одби да се придружи на воздушните напади на коалицијата предводена од Саудиска Арабија во Јемен во 2015 година, но аналитичарите велат дека е малку веројатно повторно да го одбие Ријад, со оглед на неговите договорни обврски и сериозни финансиски ранливости.

Портпаролот на Министерството за надворешни работи на Пакистан во четврток изјави дека „Пакистан е посветен, во намера и дух, на спроведување“ на своите одбранбени договори со Саудиска Арабија, кога беше прашан за нападите на Хутите.

„Кога, како, каде и каква сила ќе се употреби против кои цели... како и други прашања од оперативната доверливост, бараат од нас да задржиме одредена дискреција во оваа фаза“, рече тој.

Умар Карим, истражувач на Универзитетот во Бирмингем кој ги проучува односите меѓу Саудиска Арабија и Пакистан, очекува каква било пакистанска помош да следи по одлуката на Ријад дали сака да се вклучи во „целосна војна во Јемен“, наместо во поограничена воена операција.

„Сите сигнали од саудиската страна укажуваат дека тие самите сè уште не донеле одлука. Поголема војна би значела дека саудиската инфраструктура би била изложена на напади од многу поголем обем“, рече Карим.

Доколку Ријад поднесе барање, Пакистан би можел да се придружи на воздушната кампања насочена кон одбрана на Саудиска Арабија од беспилотни летала, па дури и напади врз местата за лансирање во Јемен, рече Карим.

Пакистан реагираше бурно оваа недела на она што саудиските власти го опишаа како обид за напад со беспилотни летала врз светиот град Мека.

Пакистанските власти постојано повторуваат дека светите места на Саудиска Арабија се „црвена линија“, додека премиерот Шехбаз Шариф го нарече нападот „подмолен и гнасен“.

Тој ги повика „сите страни да покажат максимална воздржаност и да се повлечат од работ на ескалација“.

Фидан, во меѓувреме, рече дека Турција дејствува во „духот на меканскиот сојуз“, додека јавно ги повика Хутите „веднаш да престанат со своите агресивни дејствија“.

Турското Министерство за одбрана во четврток, исто така, ги осуди нападите на Хутите, велејќи дека тие ја загрозуваат регионалната стабилност и меѓународната поморска трговија.

Хутите водеа војна со Саудиска Арабија со години откако Ријад интервенираше и предводеше арапска коалиција против бунтовниците, сè до прекинот на огнот во 2022 година. Бунтовниците го прекршија договорот во јули, прогласувајќи блокада на саудиските пристаништа и напаѓајќи саудиски танкери.

Тие поставија неколку барања, вклучително и Ријад да дозволи пристап до приходите од нафта од областите контролирани од владата на Јемен и слободен проток на сообраќај низ пристаништата контролирани од Хутите.

Еден дипломат рече дека Саудиска Арабија побарала поддршка од целиот регион, но „ништо од тоа не функционира“.

„Ниту една страна не сака да слушне за преговори во моментов. Сите чекаат да видат што ќе се случи во следните две недели“, рече дипломатот.

Саудиска Арабија и јеменската влада поддржана од Ријад сè уште сакаат да ги истиснат Хутите од територијата долж Црвеното Море, каде што бунтовниците неодамна го зазедоа градот Мока.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.