Со здрава исхрана, вежбање, помал стрес може да се намали ризикот од развој на тумор на мозок - Канал 5

Здравје

Со здрава исхрана, вежбање, помал стрес може да се намали ризикот од развој на тумор на мозок

Според последните податоци на ИЈЗ, бројот на заболени во нашата земја е во опаѓање.

Со здрава исхрана, вежбање, помал стрес може да се намали ризикот од развој на тумор на мозок

Начинот на живот е важен сегмент во превенцијата на секоја болест. Здравиот избор кога станува збор за исхрана, вежбање, избегнување на канцерогени супстанции и намалување на стресот може ефикасно да го намалат ризикот од развој на тумор на мозок, изјави за МИА доктор Висар Мифтари, медицински директор на ЈЗУ УК Неврологија во Скопје, со кој разговаравме на оваа тема по повод 8 јуни - Светскиот ден на тумор на мозок.

- Од голема важност е свесноста за сопствениот ризик. Одредени фактори можат да го зголемат ризикот, познавањето на овие фактори може да помогне навреме да се идентификува ризикот и потенцијалните симптоми, за да може навреме да се прегледа лицето. Главните фактори за тумор на мозок вклучуваат возраст, изложеност на зрачење, фамилијарна историја на тумор на мозок и моментално постоење на рак, кој може да метастазира во мозокот од друг орган. Ризикот се зголемува со возраста. Јадењето многу овошје и зеленчук и намалувањето на холестеролот преку ограничување на масна храна, може да помогне во превенцијата, појасни Мифтари.

Според последните податоци на ИЈЗ, истакна тој, бројот на заболени во нашата земја е во опаѓање.

- Во 2019 година, со дијагнози според МКБ10 С69-С72, биле лекувани вкупно 609 лица, во 2020 година бројката бележи благ раст, односно лекувани биле 713 лица. Во 2021 година, според ИЈЗ, доаѓа буквално до преполовување на бројката и лекувани биле 355 лица. Од овие 64,5 проценти или 229 лица биле од машки пол, а 35,5 отсто или 126 биле жени, што значи дека мажите речиси двапати повеќе заоблувале во однос на жените. Важно е да се напомене дека морталитетот кај овие неоплазми е далеку помал во однос на другите, информација која најверојатно се должи на малата бројка на дијагностицирани, рече Мифтари.

Постојат повеќе видови на тумор на мозок, а меѓу најчестите, додаде, се метастатските со најчест примарен тумор на бели дробови, менингиом кој е всушност тумор на обвивките на мозокот, глиом, глиобластом кој е всушност најчест примарен тумор на мозокот кој за жал има многу мала можност за преживување, од 11-15 месеци по поставувањето на дијагнозата и астроцитом кој може да биде спорорастечки и агресивен.

Најчести симптоми се главоболка, нејасен настап на губиток на свест, постојано чувство на гадење, повраќање и поспаност, ментални или промени во однесувањето, како што се проблеми со помнењето или промени во личноста, прогресивна слабост или парализа на едната страна на телото, проблеми со видот и често се поврзани со локацијата на самата туморска формација.

- На нашата клиника, вкупно лекувани за 2019 е едно лице, 2021 се лекувале три лица, 2022 се лекувале четири лица, а досега во 2023 година, само едно лице со две последователни хоспитализации. Најмладиот пациент кој се лекувал на нашата клиника е роден 1988 година. Бројот на овие пациенти е мал бидејќи третманот на туморите е најчесто хируршки, а кај некои лица се користи и радиотерапија, истакна Мифтари во изјава за МИА.

Не постои начин, подвлече, да се спречи појавата на тумор.

- Луѓето со зголемен ризик може да направат скрининг тестови, но, скринингот не е превенција. Доколку постои фамилијарна историја на тумор на мозок или други наследни синдроми што го зголемуваат ризикот за појава на истиот, може да се направи невролошки преглед и да се тестира видот, слухот, рамнотежата, координацијата и рефлексите, но, не е задолжително, напомена Мифтари.

За повеќе информации за тумор на мозок, МИА се обрати и до Институтот за јавно здравје.

Во 2017 година, според нивните податоци, имало вкупно 170 смртни случаи на малигна неоплазма на мозокот. Од нив, починало едно лице до пет години, едно над пет, две над 10, едно над 15, две над 20, две над 25, три над 30, три над 35, едно над 40, осум над 45, 14 над 50, 14 над 55, 19 над 60, 39 над 65, 29 над 70 и 31 над 75 години.

Во 2018 година имало вкупно 149 смртни случаи. Едно лице над 10 години, едно над 15 а под 20 години, три над 35, две над 40, шест над 45, седум над 50, 18 над 55, 14 над 60, 28 над 65, 25 над 70, 44 над 75 години.

Во 2019 година имало вкупно 140 смртни случаи, од кои едно лице под пет години, едно над пет до 10, едно над 25, две над 30, четири над 35, едно над 40, шест над 45, 10 над 50, 14 над 55, 17 над 60, 28 над 65, 27 над 70, 28 над 75 години.

Сто педесет и четири смртни случаи се регистрирани во 2020 година. Од нив, три лица над пет години, едно над 10 под 15, едно над 20 под 25, две над 30, четири над 35, четири над 40, 11 над 45, 14 над 50, 11 над 55, 23 над 60, 25 над 65, 24 над 70, 31 над 75 години.

Сто седумдесет и еден смртен случај е евидентиран во 2021 година. Од нив, 101 машко лице, а 70 женски лица. Едно машко лице починало до пет години, едно од 10 до 15, едно над 20, две над 25, две над 30 под 35, шест над 40, три над 45, четири над 50, девет над 55, 23 над 60, 26 над 65, 12 над 70, 11 над 75 години. Од женските лица, едно до пет години, едно над 35, едно над 40, пет над 45, три над 50, едно над 55, 15 над 60, 13 над 65, 16 над 70 и 14 над 75 години. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

На дете му се заби квака од вратата додека си играл во станот- операцијата за вадење траела цел час (ФОТО)

Фотографии кои буквално ќе им го превртат стомакот на сите родители ги преплавија социјалните мрежи откако мајката на момчето Оли Дејви (12) сакаше да предупреди за необична и опасна несреќа што се случила за време на безопасна игра. 

На дете му се заби квака од вратата додека си играл во станот- операцијата за вадење траела цел час (ФОТО)

Сè се случило пред неколку дена кога нејзиниот син отишол да си игра со пријател, и во туркање низ станот - буквално ја забодел раката во метална квака, толку многу што кваката била исцртана под кожата, објави Сан.

Мајката на детето, Натали Дејви (35), ја завршувала смената на работа кога забележала пропуштени повици од својот син, кога одговорила, сфатила дека на другиот крај од телефонот е вознемирениот пријател со кого нејзиниот син отишол да си игра. Тој рекол дека раката на Оли се заглавила во кваката и дека повикале брза помош.

Натали, која е фризерка, помислила дека децата претеруваат, а потоа ѝ испратиле слика од кваката што се исцртува под кожата на момчето.

На мајката веднаш ѝ се слошило.

Оли, нејзиниот син, рече дека момчињата трчале низ куќата кога некој ја треснал вратата и неговата рака случајно завршила на лошо место.

Додека Натали пристигнала, Оли бил заробен речиси еден час, додека болничарите и пожарникарите се обидувале да смислат најбезбедниот начин да го ослободат.

„Кога стигнав таму, болничарите и пожарникарите веќе беа таму, обидувајќи се да смислат како да го ослободат. Мораа да повикаат брза помош со хеликоптер за да го успијат.“

„Откако го успија, успеаја да го симнат од кваката со вадење на раката. Не можев да поднесам да гледам.“

Мајката вели дека момчето изгледало многу лошо кога таа пристигнала.

„Беше сиво во лицето и облеан во пот. Мислам дека беше во шок. Имаше болки, но не плачеше. Беше навистина храбар.“

„Бев шокиран, ми се слоши. Сè уште се чувствува нереално што нешто вакво можеше да се случи. Бев многу загрижен и ми олесна кога го пуштија.“

На крајот, Оли бил итно префрлен во Универзитетската болница. Лекарите првично се плашеа дека можеби сериозно ги оштетил тетивите, но на крајот се покажа дека сè што му требаше беше операција за чистење и зашивање на раната.

Натали е особено благодарна на пријателите на Оли, за кои вели дека биле „неверојатни“ и се грижеле за него додека чекале помош.

„Тие само се шегуваа. Тој отиде кон дневната соба и додека трчаше, раката му беше зад грб“, објасни таа.

Како се случи инцидентот?

„Некој ќе ја треснеше вратата, а тој не можеше доволно брзо да ја тргне раката. Ми рече дека на почетокот не сфатил што му се случило. Неговите пријатели беа одлични. Сите се грижеа за него“, рече неговата мајка.

По повредата, Оли првично чувствуваше малку слабост во раката, но сега е сосема добро.

„Понекогаш има мала болка околу раната, но се врати на својот нормален живот, вози велосипед и игра фудбал“, рече Натали.

Благодарна што несреќата не била посериозна, мајката решила да ја сподели приказната на својот син за да ги предупреди другите родители и деца за опасностите од трчање и играње во затворен простор.

„Мислев дека можеби скршил коска или претрпел многу посериозна повреда. Имал неверојатна среќа. Проблемот е трчањето и вратите. Не можете да верувате дека нешто такво може да се случи, но всушност може да му се случи на секого“, рекла Натали.

Тагови: дете операција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

ЕУ ѝ одобри на Украина набавка на системи „Патриот“

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес објави дека земјите-членки одобрија ослободување за Украина да може да купува делови за американските системи за воздушна одбрана „Патриот“.

ЕУ ѝ одобри на Украина набавка на системи „Патриот“

„Заедно со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, го поздравувам договорот на земјите-членки за ослободувањето за Украина за купување на клучни производи за системите за воздушна одбрана „Патриот“, се наведува во изјавата на претседателот на Европската комисија.

Според одлуката на ЕУ, Украина треба да даде приоритет на европските производи при купување оружје со средства од заемот на ЕУ во износ од 90 милијарди евра, а само во случаи кога тоа не е можно, се дозволува ослободување кое бара одобрение од земјите-членки.

„На ова се додаваат 8,4 милијарди евра кои веќе се исплатени“

Украина се соочува со сè поинтензивни руски напади со ракети и беспилотни летала, а нема доволно системи за одбрана од тие напади.

Фон дер Лајен во својата изјава наведува дека „следното плаќање од 3,2 милијарди евра ќе ѝ овозможи на Украина подобро да го заштити своето небо од руските неселективни напади“.

„На ова се додаваат 8,4 милијарди евра кои веќе се исплатени во рамките на Заемот за поддршка на Украина, вклучувајќи средства за противвоздушна одбрана“, додаде таа.

Тагови: Патриот украина

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Салма Хајек позира гола за да го прослави 60- роденден, ги запали мрежите (ФОТО)

Салма Хајек го прослави својот 60-ти роденден на 2 септември, а важниот датум го одбележа на Инстаграм со фотографии од плажа. 

Салма Хајек позира гола за да го прослави 60- роденден, ги запали мрежите (ФОТО)

Во неколку сцени, актерката позира во морето без облека, додека нејзиното тело е делумно покриено од брановите.

Роденден на море

На едната фотографија, Хајек лежи насмеан во плиткото море, додека водата го покрива нејзиното тело. На втората, тој излегува од морето со главата свртена од објективот.

Таа остави кратка порака со фотографиите: „60 и благодарен“. Фотографијата собра повеќе од 680.000 лајкови за само 10 часа.

Прослава со семејството и пријателите

Таа го помина роденденот во друштво на блиски луѓе, меѓу кои нејзината ќерка Валентина Палома и Бу Куарон, ќерка на режисерот Алфонсо Куарон, со кого Хајек е долгогодишен пријател.

Судејќи според видеата што се појавија на социјалните мрежи, прославата беше одбележана со мексикански обичаи. Хајек учествуваше и во традиционалната мордида, односно ритуалот за време на кој славеникот се обидува да гризне парче од тортата за роденден.

Како изгледа мордида?

Мордида, или „гризење“, е добро позната мексиканска роденденска традиција. Откако тортата ќе се исече и сервира, славеникот треба да биде првиот што ќе го гризне своето парче без помош на раце или прибор. Вообичаено е собраните да го задеваат и да му го туркаат лицето кон тортата, па целиот ритуал често завршува со смеа и размачкана торта по лицето на славеникот.

Тагови: Салма Хајек

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер