Свет

Сите признавања на Палестина не вредат ништо, доколку тоа не го направат и САД, пишува BBC

Велика Британија и Франција ја признаа палестинската држава во Обединетите нации, во она што се опишува како историски момент во вековниот израелско-палестински конфликт.

Но, исто така е дипломатски ризик од страна на двете големи европски сили што веруваат дека конфликтот достигнал точка каде што мора да преземат таков чекор, анализира Би-Би-Си.

Соочен со катастрофата во Газа и осудите насочени и кон Израел и кон Хамас, францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека „правото мора да преовлада над силата“. Неговиот потег, координиран со Велика Британија и под саудиско покровителство, е наменет како начин да се одржи решението со две држави.

Европејците веруваат дека овој модел останува единствениот пат кон праведна и споделена иднина за двете заедници. Алтернативата, како што изјави генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, на конференција во Њујорк, е „една држава“ - израелска доминација и „потчинување“ на Палестинците.

„Ништо не може да го оправда нивното колективно казнување, гладување или каква било форма на етничко чистење“, рече Гутереш.

Израел бесен, споменува анексијата на делови од Западниот Брег

Израел го гледа ова како награда за Хамас по нападот и земањето заложници од 7 октомври 2023 година. Некои израелски министри бараат одговорот да биде анексијата на делови од окупираниот Западен Брег, што засекогаш би ја прекинало можноста за одржлива палестинска држава.

Премиерот Бенјамин Нетанјаху и неговата владејачка коалиција, која вклучува екстремно десничарски политичари кои отворено се залагаат за протерување на Палестинците и изградба на еврејски населби на нивно место, се обидуваат целосно да ја уништат идејата за решение со две држави.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, продолжува цврсто да го поддржува сојузникот на Израел, отфрлајќи ги европските потези и казнувајќи го претседателот на Палестинската самоуправа, Махмуд Абас. Нему му беше забрането да дојде во Њујорк, па затоа учествуваше на конференцијата преку видеоконференција.

Овој настан го означи најдлабокиот јаз меѓу Вашингтон и неговите европски сојузници околу решавањето на конфликтот на Блискиот Исток. Европејците тврдат дека немале друг избор.

Израел штотуку испрати трета дивизија во Газа, убивајќи десетици Палестинци секој ден, Хамас сè уште држи речиси 50 заложници, многу од нив мртви, додека Западниот Брег е зафатен од проширувањето на нелегалните израелски населби и насилството на доселениците. Речиси две години по нападот на 7 октомври, нема знаци дека дополнителниот воен притисок ќе го принуди Хамас да се предаде како што бара Израел.

Макрон: Дипломатијата мора да биде излез

Стратегијата на Макрон се обидува да покаже дека постои дипломатски излез. Прво, да се стави крај на војната во Газа, а потоа да се постигне долгорочно решение во форма на две држави - Израел и Палестина.

Европските земји тврдат дека израелската стратегија не успеала, дека носи само дополнителни цивилни жртви и ги загрозува преостанатите заложници. Исто така е важно што конференцијата во ОН ја коспретседателираше Саудиска Арабија, со поддршка на Арапската лига.

Французите истакнуваат дека ова покажува како нивната дипломатија може да изврши притисок и врз Хамас: клучните арапски земји на конференцијата го повикаа Хамас да го положи оружјето пред палестинските власти и јасно ставија до знаење дека нема никаква идна политичка улога меѓу Палестинците.

Макрон верува дека тоа создава поттик и за Израел, додека ја остава вратата отворена за нормализирање на односите со Саудиска Арабија - долгогодишна желба и на Нетанјаху и на Трамп.

Без САД, нема притисок

Но, одлуката за признавање на палестинска држава, донесена против волјата на Вашингтон, претставува сериозен дипломатски ризик. Гледањето на Макрон на говорницата на ОН покажа претседател кој е желен да преземе глобална улога во наоѓањето излез од „кошмарот“ на Газа, како што го опиша Гутереш.

Но, гледајќи ја вистинската моќ, не беше претседателот тој што одлучува. Без американско водство, нема притисок што само Вашингтон може да го изврши врз сите страни.

Администрацијата на Трамп продолжува да го отфрла европскиот пристап. Трамп пристигнува во ОН во вторник, каде што ќе зборува и наводно ќе се сретне со арапските лидери, целосно одвоено од европскиот процес претходниот ден.

Тој недостаток на координација од страна на клучните земји го зголемува чувството на хаос, додека Катар - кој претходно дејствуваше како посредник меѓу Израел и Хамас - продолжува да одбива да ја продолжи таа улога откако Израел ги нападна лидерите на Хамас на негова територија претходно овој месец.

Историска паралела: Израел 1948, Палестина 2025.

И Макрон и британскиот премиер Кир Стармер се потсетија на колонијалното минато на нивните земји на Блискиот Исток. Тие рекоа дека во 1948 година, по повлекувањето на Велика Британија од историска Палестина, меѓународната заедница го признала Израел.

Сега, тврдат тие, тие го признаваат и еднаквото право на Палестинците на сопствена држава. Палестинците го поздравуваат европското признавање, но се свесни дека тоа е справување со силите од минатото.

Нивните одлуки повеќе немаат тежина каква што имаа некогаш. Палестинската државност станува реална само ако е поддржана од денешната суперсила - Соединетите Американски Држави. А претседателот Трамп во моментов има други планови, заклучува Би-Би-Си.

Тагови: Палестина САД

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

ЈП Водовод и канализација – Скопје-Неделен лабораториски извештај за квалитетот и безбедноста на водата за пиење

ЈП Водовод и канализација – Скопје со цел подобра информираност на граѓаните на град Скопје, го објавува неделниот извештај за квалитетот и безбедноста на водата за пиење, добиен од анализите спроведени во Секторот за санитарна контрола.

Секторот за санитарна контрола во периодот од 07.09.2026 до 11.09.2026 зема 174 примероци за физичко-хемиска и 174 примероци за микробиолошка анализа на вода за пиење од 54 мерни места во Градот Скопје.

Согласно добиените резултати од испитувањата, сите примероци ОДГОВАРААТ на Правилникот за барања за безбедност и квалитет на водата за пиење (Службен весник на РМ, бр.183/18).

Европа

Нова анкета пред француските претседателски избори: Во водство крајната десница

Франција следната пролет ќе избере нов претседател. Првиот круг од претседателските избори е закажан за 18 април 2027 година, а вториот круг ќе се одржи на 2 мај 2027 година.

Актуелниот претседател Емануел Макрон не може повторно да се кандидира откако отслужи два последователни мандата. Меѓу клучните кандидати кои веќе ја објавија својата намера да влезат во трката се Марин Ле Пен, лидерка на крајно десничарското „Национално обединување“; Жан-Лик Меланшон, лидер на крајно левичарското движење „Непокорна Франција“; и Едуар Филип, поранешниот премиер на Макрон.

Најновите анкети покажуваат дека Ле Пен е во водство, додека Меланшон би завршил на второто место во повеќето од испитаните сценарија. Резултатите укажуваат на растечка поделеност меѓу француските гласачи додека ерата на Макрон се ближи кон крајот.

Според анкетата на „Толуна Харис Интерактив“ (Toluna Harris Interactive), спроведена меѓу 8 и 10 септември, Ле Пен би освоила меѓу 33 и 36 отсто од гласовите во првиот круг. Меланшон би се пласирал во вториот круг во најмалку три од петте испитани сценарија.

Според истата анкета, Ле Пен убедливо би го победила во вториот круг. Поранешниот премиер на Макрон, Едуар Филип, е единствениот кандидат од десниот центар кој се пласира пред Меланшон во едно од испитаните сценарија, додека во друго тие се израмнети. Сите други кандидати од десниот центар би завршиле зад Меланшон во секое сценарио.

Вториот и последен последователен мандат на Макрон се ближи кон крајот. „Ројтерс“ забележува дека тој зад себе остава ослабен политички центар и трома економија, што создава повеќе простор за партиите од крајната левица и крајната десница, како што се LFI на Меланшон и „Националниот собир“ на Марин Ле Пен. Меланшон досега трипати се кандидирал за претседател – во 2012, 2017 и 2022 година – но никогаш не успеал да стигне до вториот круг.

Во мај оваа година, тој потврди дека ќе се кандидира по четврти пат во 2027 година. И Ле Пен учествувала на последните три претседателски избори. Таа стигна до вториот круг во 2017 и 2022 година, но во двата наврати беше поразена од Макрон. Во јули, таа потврди дека повторно ќе се кандидира во 2027 година.

Тагови: ле пен Франција

Наука

Божиновска на презентацијата на новиот болид на MES Racing: Македонските студенти покажуваат дека имаат знаење за големата инженерска сцена

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини присуствуваше на официјалната презентација на новиот болид на MES Racing, македонскиот Formula Student тим составен од млади инженери и студенти.

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини присуствуваше на официјалната презентација на новиот болид на MES Racing, македонскиот Formula Student тим составен од млади инженери и студенти кои во текот на изминатата година посветено работеа на неговиот развој.

На настанот, кој се одржа во амфитеатарот на Машинскиот факултет во Скопје, тимот ги претстави резултатите од изминатата сезона, процесот на работа и новиот болид, по што следуваше и негово демонстративно возење.

За министерката Божиновска, ваквите проекти се најдобар пример дека Македонија има млади луѓе со знаење, амбиција и капацитет да создаваат сложени инженерски решенија и да се натпреваруваат на меѓународната сцена.

„Македонија има иднина. А нејзината иднина се младите. Денес видовме што се случува кога знаењето, идеите, храброста и истрајноста ќе добијат поддршка. Овој болид не е само технички производ – тој е резултат на знаење, тимска работа, посветеност и многу часови вложен труд на овие млади луѓе“, истакна министерката Божиновска.

Таа посочи дека инвестицијата во младите инженери, науката, техничкото знаење и иновациите е инвестиција во македонската економија и индустрија, затоа што токму вакви кадри се потребни за создавање современа, конкурентна и технолошки напредна економија.

„Како институции мораме да бидеме поддршка за младите кои создаваат. Нашата задача е да им помогнеме нивното знаење и идеи да добијат можност да се развиваат и да станат дел од реалниот индустриски и економски развој. Не смееме да дозволиме талентот да остане само потенцијал – треба да создадеме услови тој да се претвори во резултат“, порача Божиновска.

Особено значење има фактот што на проектот работат студенти од различни области, кои низ практична работа ги применуваат своите знаења од инженерството, машинството, електротехниката и други дисциплини, функционирајќи како вистински инженерски тим.

По презентацијата, министерката Божиновска доби благодарница од тимот MES Racing за досегашната поддршка.

„Јас, пак, им благодарам ним – затоа што покажуваат дека младите не се само иднината на Македонија. Тие се нејзиниот сегашен потенцијал. Продолжете да создавате, продолжете да поместувате граници. Македонија има потреба од вас“, порача министерката.

MES Racing е првиот и единствен македонски Formula Student тим, а преку своето учество на меѓународни натпревари ги претставува Македонија, македонското студентско инженерство и потенцијалот на младите инженери.

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини останува посветено на поддршката на младите, науката, иновациите и инженерските иницијативи, како важен дел од создавањето нови знаења, современи технологии и кадри кои ќе ја движат македонската економија напред.