Македонија

Сиљановска-Давкова од Севиља: Потребно е фер финансирање за да се справиме со глобалните предизвици

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова се обрати на Четвртата меѓународна конференција за финансирање на развојот, којашто под покровителство на ОН се одржува во Севиља.

Во своето обраќање, таа ја истакна важноста на мултилатерализмот и заедничките глобални напори за справување со сиромаштијата, климатските промени, нееднаквоста и социјалната неправда.

Сиљановска-Давкова предупреди дека постојат сериозни геополитички и економски ризици коишто ги поткопуваат досегашните достигнувања, изрaзувајќи верба во можноста од подобар и поодржлив свет.

Според неа, пристапот до праведно финансирање е клучен услов за успех и за доверливи партнерства. Во новиот Пакт за иднината, претседателката препознава обновен глобален општествен договор. Таа укажа на потребата од споделена одговорност на сите засегнати страни.

Потенцирајќи дека речиси две третини од Целите за одржлив развој се поврзани со реформите на Европската Унија, претседателката информираше дека нашата Национална стратегија за развој 2024-2044 е усогласена со најновата Рамка за соработка за одржлив развој на ООН.

Сиљановска-Давкова им се заблагодари на ОН, ЕУ и развојните агенции од повеќе земји, како и на меѓународните финансиски институции – ЕБОР, Светска банка, ЕИБ и Инвестицискиот фонд за Западен Балкан за суштинската поддршка преку проектите во областите на зелената транзиција, здравството, образованието и инфраструктурата.

Во продолжение е интегралниот говор на претседателката Сиљановска-Давкова:

Ваши екселенции,

Дами и господа,

Сакам да изразам искрена благодарност на нашите шпански домаќини за организирањето на оваа Четврта меѓународна конференција за финансирање на развојот во Севиља.

Пред осумдесет години, Обединетите нации се издигнаа од урнатините на Втората светска војна со цел да се спречат идните војни, да се прекине колонијализмот, да се почитуваат човековите права, да се унапреди правдата и меѓународното право и да се обединат нациите зад глобалните напори, како што се Парискиот договор и Целите за одржлив развој.

Осумдесет години подоцна, многу од овие достигнувања, за жал, се поткопани од геополитичкото ривалство, економската фрагментација и системските ризици. Мултилатералните напори за спроведување на ЦОР и справувањето со итните глобални предизвици, какви што се сиромаштијата, нееднаквоста, климатските промени и неправдата, често се сметаат за Донкихотовска мисија. Исто како што Дон Кихот се соочи со неразбирање и отпор, движењето за одржлив развој се соочува со геополитички и геоекономски предизвици.

И покрај овие неуспеси, веруваме дека подобар свет е можен, дури и ако патот е тежок. За да ја ревитализираме ООН и да го зајакнеме нејзиниот мултилатерален систем, го усвоивме Пактот за иднината како нов глобален Русоов општествен договор. Во сржта на секој општествен договор лежи фундаментална вистина дека сите страни делат одговорност не само да ги почитуваат своите права, туку и должност да се грижат за системот. Социјалниот договор не е пасивен договор, туку жива обврска.

Финансирањето на развојот мора да ги обедини стратегијата, капиталот и мултилатералната поддршка во кохерентен екосистем.

Како мала европска земја, посветени сме на интегрирање на Целите за одржлив развој во нашите стратешки документи. Речиси две третини од ЦОР се поврзани со реформите на Европската Унија. Најновата Рамка за соработка за одржлив развој на ОН е усогласена со нашата Национална стратегија за развој 2024-2044.

За да го премостиме јазот меѓу амбицијата и реалноста, потребен ни е пристап до фер финансирање и партнерства за соработка. На нашето патување кон подобра иднина, доверливи партнери како што се агенциите на ОН и агенциите за развој на земји како Австрија, Германија, Јапонија, Словачка, Шведска, Швајцарија, Турција, Велика Британија и други чекорат со нас. Тие носат искуство, ресурси и поддршка за зајакнување на нашите заедници со тоа што помагаат да се осигура дека секој проект навистина ќе стигне до луѓето.

Во исто време, инвестициските банки ни помагаат да ги претвориме идеите во опиплив напредок. Преку Фондот за зелено финансирање, Европската банка за обнова и развој промовира правична енергетска транзиција и нè поддржува да се справиме со загадувањето на воздухот и климатските промени. Светската банка се фокусира на намалување на сиромаштијата, здравствената заштита и образованието. Европската инвестициска банка инвестира во одржлива инфраструктура и климатски иницијативи, придонесувајќи кон иновациите и целите за климатска акција.

Инвестицискиот фонд за Западен Балкан ги координира инвестициите од ЕУ, финансиските институции, донаторите и корисниците.

Заедно, овие партнери помагаат во усогласувањето на македонскиот развој со глобалните цели за одржливост, зголемувајќи ја отпорноста, економскиот раст и заштитата на животната средина. Постои уште една причина зошто овие партнерства се толку важни. Кога парите владеат, има тенденција да ја запомниме цената на нештата, а ја забораваме нивната вредност, но тоа е опасно. Инвестициските банки, развојните институции и меѓународните донатори ги потсетуваат нашите национални институции за вредноста на секој заем и донација.

Дами и господа,

Можеби изгледа дека се бориме со ветерниците на нашето време, но, и покрај пречките, мора да продолжиме во нашата потрага по подобар, поодржлив свет. Како одговорна страна на глобалниот општествен договор, го поддржуваме „Договорот од Севиња“ за финансирање на развојот. Како што еднаш рече вториот генерален секретар на Обединетите нации, Даг Хамарскјелд: „Стремежот кон мир и напредок не може да заврши за неколку години ниту со победа ниту со пораз. Стремежот кон мир и напредок, со своите искушенија и грешки, своите успеси и своите неуспеси, никогаш не може да се опушти и напушти.“

Ви благодарам.

Тагови: Гордана Сиљановска-Давкова Севиља

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Ловците на вонземјани скенирале гостин од далечната вселена- објавени се шокантни резултати (ФОТО)

Група научници задолжени за потрага по вонземски живот, поради што се нарекуваат и ловци на вонземјани, конечно испитаа гостин од длабоката вселена - меѓуѕвездената комета 3I/ATLAS - и утврдија дали содржи траги од вонземска технологија.

Објектот 3I/ATLAS е само третиот меѓуѕвезден посетител идентификуван досега, по 1I/Oumuamua и 2I/Borisov. Беше забележан на 1 јули 2025 година, а на крајот од тој месец, физичарот од Харвард, Ави Лоеб, познат по своите контроверзни теории за посетителите од вселената, објави тврдења дека е можно ова да не е меѓуѕвездена комета, туку вонземско вселенско летало кое ќе изврши посебен маневар пред крајот на годината. Научната заедница реагираше на неговите теории со јасна критика.

Институтот SETI (Потрага по вонземска интелигенција) соопшти дека обемните радио скенирања со неговиот телескоп во Северна Калифорнија не пронајдоа докази за вонземска технологија на кометата, објави АП.

Неколку вселенски летала на НАСА и други вселенски агенции ја набљудуваа „небесната ледена топка“ додека минуваше покрај Марс минатиот октомври, приближувајќи се на 30 милиони километри од Црвената планета. Таа беше најблиску до Земјата во декември, кога беше оддалечена 269 милиони километри.

Тимот научници го набљудуваа 3I/ATLAS повеќе од седум часа со телескопот ATA, покривајќи помеѓу 1 и 9 гигахерци, соопшти Институтот SETI. Овој опсег им овозможи на научниците да бараат радио сигнали што не се јавуваат природно и што би можеле да бидат доказ за технологија.

SETI идентификуваше речиси 74 милиони теснопојасни радио сигнали. Откако ги земаше предвид човечките фактори или сигналите што одговараат на движењето на објектот, останаа нешто повеќе од 200 сигнали, за кои беше утврдено дека сите „потекнуваат од технологијата на површината на Земјата или од нашите сопствени сателити во орбитата на Земјата“, соопшти SETI.

Резултатите од студијата беа објавени во Астрономскиот журнал.

„Нашето вселенско летало „Војаџер“ еден ден ќе биде вонземски артефакт во друг ѕвезден систем. Имајќи го тоа предвид, важно е да се разбере природната дистрибуција на меѓуѕвездените објекти за да можеме да ги разбереме аномалиите што еден ден би можеле да бидат знаци на вештачки меѓуѕвездени објекти“, рече д-р Софија Шеик, главен автор на студијата од Институтот SETI.

„Нашите резултати покажуваат колку е реално да се детектира сигнал со технологијата што ја имаме денес. Затоа е важно да продолжиме да бараме техносигнали, дури и кога не очекуваме дека ќе бидат таму“, рече Валерија Гарсија Лопез, коавторка на студијата.

На растојание од речиси 1,3 милијарди километри додека се упатува назад во меѓуѕвездениот простор - од кој никогаш нема да се врати - се проценува дека кометата 3I/ATLAS е со големина помеѓу 440 метри и 5,6 километри. Научниците се сомневаат дека може да биде стара дури 11 милијарди години, двојно повеќе од Сонцето.

Тагови: вонземјани вселената

Свет

Израелскиот парламент изгласа закон за даночни олеснувања за илегалните доселеници

Парламентот на Израел, Кнесетот, денес конечно одобри закон со кој се даваат даночни олеснувања за десетици нелегални населби во окупираниот Западен Брег.

Во соопштението за медиумите на Кнесетот се наведува дека пратениците гласале за законот во конечното читање, доделувајќи даночни олеснувања на нелегалните населби лоцирани во таканаречената „зона на источната линија на конфликтот“.

Детали за законот

Законот го предложија пратениците Цви Сукот од партијата Религиозен ционизам, предводена од министерот за финансии Безалел Смотрич, и Лимор Сон Хар-Мелех од крајно десничарската партија Еврејска моќ на министерот за национална безбедност Итамар Бен-Гвир, заедно со други пратеници. За него гласаа 32 гласа „за“ и 23 „против“. Според законот, жителите ќе имаат право на даночни олеснувања во текот на целата година, а доколку ги исполнуваат условите за повеќе од една бенефиција, ќе можат да изберат една од достапните.

Влегувањето во сила на законот е закажано за јануари 2027 година и ќе важи до 31 декември истата година. Законот, исто така, го овластува министерот за финансии да ја продолжи неговата важност за дополнителни периоди до две години, со одобрение од парламентарниот Комитет за финансии.

Извештај на „Мир сега“

Израелската невладина организација „Мир сега“, која се спротивставува на политиката на населување, во извештај објавен кон крајот на мај изјави дека законот ќе класифицира десетици нелегални населби како области чии жители имаат право на значителни даночни олеснувања.

Организацијата забележува дека првичниот нацрт на законот имал намера да ги прошири даночните олеснувања на сите населби, но неговиот опсег бил стеснет поради високите трошоци и забелешките на експертите. Конечната верзија се однесува на 58 нелегални населби.

Според „Мир сега“, ажурираната верзија првенствено ги опфаќа нелегалните населби каде што поддршката за религиозната ционистичка партија е особено силна.

Меѓународен статус на населбите

Меѓународната заедница ги смета населбите изградени на окупираната палестинска територија за нелегални според меѓународното право и за голема пречка за решение со две држави.

Откако ја презеде функцијата кон крајот на 2022 година, владата на Бенјамин Нетанјаху отворено се залага за значително проширување на активноста за населување. Според „Мир сега“, повеќе од 750.000 израелски доселеници живеат на окупираниот Западен Брег, вклучувајќи го и Источен Ерусалим.

Тагови: доселеници

Бизарно

Луѓе останале без кислород во затворена стаклена купола- експериментот стана кошмар (ВИДЕО)

Биосфера 2, еден од најамбициозните научни експерименти на 20 век, беше отворен во 1991 година во јужна Аризона, околу педесет минути возење северно од Тусон.

Тоа е огромна стаклена структура со површина од околу 1,27 хектари, дизајнирана како целосно затворен еколошки систем во кој луѓето би можеле да живеат без надворешна помош. Проектот е создаден со цел да се проучат екосистемите на Земјата и можностите за иден живот во вселенските колонии.

Вештачка реплика

Името на проектот не е случајно. Земјата се смета за прва биосфера, додека комплексот во Аризона требаше да биде нејзина вештачка реплика. Во стаклената купола беа изградени неколку различни единици кои имитираа природни биоми, вклучувајќи тропска дождовна шума, океан со корален гребен, мангрови, савана и пустина.

Покрај тоа, имаше живеалишта, лаборатории и земјоделски области каде што жителите мораа сами да одгледуваат храна.

Најпознатиот дел од проектот започна на 26 септември 1991 година, кога осум научници и истражувачи влегоа во целосно затворен систем.

Целта беше да се тестира можноста за самоодржлив еколошки систем во кој учесниците би живееле без надворешна храна и ресурси за време на планираниот период на изолација, потпирајќи се на претходно изградена инфраструктура и почетни резерви.

Избегнаа сериозни проблеми

Иако земјоделскиот дел произведуваше импресивни количини храна, учесниците се соочија со хроничен глад за време на дел од мисијата. Тие одгледуваа банани, папаја, ориз, пченица, кикирики и други култури, но внесот на калории беше значително помал од очекуваното, објавува Dnevno.hr.

И покрај ова, здравствените индикатори на членовите на екипажот генерално останаа добри во текот на нивниот престој.

Најголемиот проблем се појави кога нивото на кислород почна неочекувано да опаѓа. По 16 месеци, концентрацијата на кислород се намали од приближно 20,9 на 14,2%, ниво споредливо со тоа што се наоѓа на голема надморска височина.

Некои од учесниците развија симптоми слични на висинска болест, и на крајот мораше да се додаде надворешен кислород во нивните системи за да се избегнат посериозни здравствени проблеми.

Во еден момент, групата учесници во експериментот се подели на две фракции. Луѓето кои беа блиски пријатели станаа непријателски настроени и едвај зборуваа.

Во исто време, се појавија и други тешкотии. Одредени растителни видови почнаа неконтролирано да доминираат над други, бројот на мравки и лебарки нагло се зголеми, а поради помалку сончева светлина отколку што очекуваа дизајнерите, некои делови од екосистемот не функционираа како што беше планирано.

Промена на сопственост и намена

Вториот експеримент започна во март 1994 година, по бројни технички подобрувања. Новиот екипаж успеа да постигне самоодржливост во производството на храна, но проектот се соочи со финансиски и организациски проблеми што доведоа до предвремено прекинување на мисијата во септември истата година.

По завршувањето на првичните експерименти, Биосфера 2 претрпе неколку промени на сопственост и намена. Комплексот беше управуван некое време од Универзитетот Колумбија, а од 2007 година, истражувањата ги водеше Универзитетот во Аризона, кој стана негов целосен сопственик во 2011 година.

Ова го спаси објектот од можно рушење и претворање во станбен и комерцијален комплекс.

Денес, Биосфера 2 повеќе не е затворен свет во кој луѓето живеат изолирано од остатокот од планетата, туку останува единствена научна лабораторија.

Таа ги проучува климатските промени, водниот циклус, однесувањето на екосистемот и отпорноста на коралните гребени. Во последните децении, комплексот во Аризона редовно го посетуваат посетители.