Институциите задоцнија со реакцијата.

Епидемијата на гастроентеритис во Гостивар не избувна преку ноќ.

Таа се развиваше со денови пред очите на надлежните институции, кои наместо навремена реакција, дозволија ситуацијата да ескалира до размери на сериозна здравствена криза.

Според досегашните информации, институциите уште во раната фаза имале сознанија и сериозни сомнежи дека водата не е безбедна, како и дека бројот на заболени невообичаено расте.

Дополнително, надзорот утврдил дека во главниот цевковод била поставена дивоградена пумпа, без никакво одобрение, преку која директно се вбризгувала вода од реката Вардар во водоводниот систем.

И покрај овие алармантни сознанија, епидемијата беше прогласена дури кога амбулантите и болниците беа преполни, а бројот на заболени достигна речиси две илјади.

Особено загрижува што министерот за здравство, Сашо Клековски, наместо веднаш да ја информира јавноста и да ги активира сите механизми за заштита, пет дена ја криел информацијата за масовното труење во Гостивар.

Со тоа свесно било одложено прогласувањето на епидемија, иако СДСМ уште од првите сигнали, согласно препораките на стручната јавност, бараше тоа веднаш да се направи.

Прогласувањето на епидемија не е административна формалност.

Тоа значи активирање на конкретни механизми за заштита: засилена координација меѓу институциите, итна епидемиолошка истрага, засилен надзор, дополнителни ресурси и навремени мерки за спречување на понатамошно ширење на заразата.

Наместо тоа, институциите молчеле. Наместо брза реакција, следуваа празни изјави од типот „наскоро ќе има информации“, „за неколку дена ќе биде познато“ и „јавноста ќе дознае наскоро“, а потоа сите се преправаа дека се изненадени од размерите на катастрофата.

Ова е сериозен институционален и политички неуспех.

Јавното здравје не смее да биде предмет на одложувања, прикривање информации или политички калкулации. Кога постојат јасни индикации за сериозен здравствен ризик, институциите имаат обврска веднаш да дејствуваат и да ги заштитат граѓаните.

Граѓаните на Гостивар заслужуваат целосна вистина. Заслужуваат одговор на прашањата зошто пет дена се криела информацијата, зошто не биле преземени итни мерки и кој ќе сноси одговорност.

Зошто предупредувачките сигнали биле игнорирани?

Криењето информации во услови на масовно загрозување на јавното здравје не е обичен пропуст – тоа е неодговорно постапување со сериозни последици врз здравјето на граѓаните.

СДСМ бара итна политичка и институционална одговорност од министерот за здравство и од сите одговорни на надлежни институции, рече Наташа Поповиќ – членка на извршниот одбор на СДСМ.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кога државата има можност да исполни уште една реформска обврска, тие избираат блокада. Ние повторно ќе бидеме предводници во регионот. Од 10 реформи ние сами сами 9. Не дојдовме до таа последната токму поради блокадата на СДС, Левица и ДУИ. Затоа што кога е потребен консензус, тие избираат конфронтација.

Со тоа, покажаа дека нивната цел не е подобар Изборен законик, ниту подобар изборен процес. Нивната единствена цел е Македонија да нема нов реформски успех, за потоа политички да профитираат од застојот што токму тие самите го создаваат.

Ова не е првпат СДС, Левица и ДУИ да постапуваат на ваков начин. Секогаш кога државниот интерес ќе се судри со нивниот партиски интерес, тие го избираат партискиот интерес, без разлика на последиците за Македонија.

Но, Македонија нема да биде заложник на нивните блокади. Реформите ќе продолжат, а државата ќе продолжи да се развива, рече Валентин Манасиевски, портпарол на ВМРО-ДПМНЕ.

.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Италија има околу 30.000 капалишта, а извештајот од 2022 година на организацијата Legambiente покажа дека приватните компании зафаќаат околу 43 проценти од песочните брегови на Италија, пишува The Guardian.

Станува збор за систем познат како „concessioni balneari“, односно концесии на плажи. Лежалките и чадорите за сонце се наплаќаат за нив, честопати по цени што зависат од растојанието од морето. Во Милано Маритима ова лето, чадор и две лежалки на шанкот чинат 30 евра, додека покрај морето цената се искачува на 60 евра.

На некои места, речиси целата плажа е приватизирана

Спротивно на тоа, бесплатните плажи често се малку, далеку и лошо одржувани. Активистите тврдат дека проблемот е особено изразен во делови од брегот каде што приватните концесии зафаќаат речиси целиот простор.

Тоскана и Ромања се меѓу регионите со најгусто приватизирани плажи. Во Форте деи Марми на тосканскиот брег, 94 проценти од градската плажа се издава под кирија на одморалишта, додека во блиските Пјетрасанта и Камаиоре, тој удел изнесува 98,8 и 98,4 проценти, соодветно.

До неодамна, Гатео а Маре на јадранскиот брег немаше ниту една бесплатна плажа, а по јавните протести, доби 10 од вкупно 700 метри бесплатна плажа.

Данило Руџеро, директор на кампањата „Маре Либеро“, вели дека плажите се претворени во мали одморалишта со ресторани, паркинзи, базени и други содржини. Во Остија, западно од Рим, 80 проценти од градската плажа е опишана како „обединета држава на капење“, оградена со ѕидови, порти, огради и жива ограда.

Активистите се борат против концесии, мафијата и војската

Поради високите профити и честите трансакции со готовина, плажите се привлечни и за организираниот криминал, па борбата за бесплатни плажи често е испреплетена со борбата против мафијата.

Еден од најпознатите примери е Баколи, град на северозападниот крај на Неаполскиот Залив. Градоначалникот Јози Херардо Дела Рагионе со години се бори против нелегалните градби и затворениот пристап до плажите. Тој тврди дека до неодамна плажите во градот биле блокирани со бодликава жица, врати и интерфони, а дека до некои плажи можело да се стигне само преку приватен имот.

Во Баколи, проблемот е поврзан и со локалната мафија Камора. Вила Ферети, вила од 19 век покрај римска урнатина, завршила во рацете на семејството Паријанте, клан Камора кој го затворил јавниот пристап до плажата. Имотот бил конфискуван и предаден на општината, а плажата и градината подоцна биле претворени во јавен парк.

Плажите што ги користи армијата и другите државни служби се исто така посебен проблем. На плажата Мисено, околу 100.000 квадратни метри песок се даваат за ексклузивна употреба на морнарицата, воздухопловните сили, армијата, крајбрежната стража и финансиската полиција.

Државата добива малку пари од концесиите

Системот на концесии се развива речиси еден век. Италијанската држава почна да издава под наем делови од песок на компании на почетокот на 20 век, а со туристичкиот бум во 1960-тите, малите капалишта прераснаа во поголеми одморалишта со тераси, базени и ресторани.

Проблемот беше што договорите за закуп автоматски се обновуваа. До 2020 година, минималната годишна закупнина за одморалиште на плажа беше само 364 евра. Според извештајот на ревизорскиот суд, државата добивала 101,7 милиони евра годишно од капалиштето, додека индустријата генерира приходи од 7 до 8 милијарди евра.

Уште во 2006 година, со директивата Болкештајн, ЕУ бараше да се нудат концесии на јавни тендери, но италијанските влади го одложуваа спроведувањето со години. Роковите беа поместени во 2012, 2015 и 2020 година, а во 2018 година статус кво беше продолжен до 2033 година.

Во меѓувреме, владата ја зголеми минималната годишна закупнина на 3225,50 евра, но активистите тврдат дека ова не го решава клучниот проблем: концесионерите често се однесуваат кон плажите како да се приватна сопственост.

Спорот ја дели италијанската политика

За левицата, прашањето за плажите е јавно добро и прашање на граѓански права. За десницата, концесиите се важен дел од туризмот, кој сочинува 9,6 проценти од БДП на Италија. Премиерот Џорџа Мелони и Матео Салвини не го критикуваат постојниот систем.

Застапниците на концесиите тврдат дека базените ја зголемуваат безбедноста бидејќи мора да имаат служба за спасување. Антонио Капачоне, претседател на синдикатот за базени SIB, вели дека Италија има половина помалку давење од Франција токму поради таков систем.

Активистите, од друга страна, веруваат дека јавното добро се користи за приватен профит и дека граѓаните го губат пристапот до морето. Неизвесно е како ќе се промени системот бидејќи се очекуваат тендери, но застапниците на бесплатните плажи предупредуваат дека условите би можеле да им бидат во прилог на постојните концесионери.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.