Речиси два пати помалку бебиња во 2024 отколку пред шест децении, стапката на фертилитет во ЕУ 1,34, во Македонија 1,44 - Канал 5

Речиси два пати помалку бебиња во 2024 отколку пред шест децении, стапката на фертилитет во ЕУ 1,34, во Македонија 1,44

 Во Европската унија во 2024 година се родени 3,55 милиони бебиња, што е намалување од 3,3% во споредба со 2023 година.

Речиси два пати помалку бебиња во 2024 отколку пред шест децении, стапката на фертилитет во ЕУ 1,34, во Македонија 1,44

Во Европската унија во 2024 година се родени 3,55 милиони бебиња, што е намалување од 3,3% во споредба со 2023 година, додека вкупната стапка на фертилитет за 2024 година изнесува 1,34 живородени деца по жена во ЕУ, што е намалување во споредба со 1,38 во 2023 година. Во Македонија стапката на фертилитет во последните десет години, исто така, се намалува и се движи од 1,52 во 2004 и 2014, на 1,49 во 2023 и 1,44 живородени деца по жена во 2024 година.

Ваквата стапка на фертилитет е значително под нивото од 2,1 живородени деца по жена потребно за природна обнова на населението, со што Европа, а и нашата земја веќе влегуваат во сериозни демографски предизвици.

Податоците од Евростат за фертилитетот покажуваат дека на ниво на ЕУ, најниска стапка на фертилитет во 2024 година има Малта - 1,01, а највисока во Бугарија - 1,72.

Просечната возраст на жените при раѓањето на нивното прво дете во ЕУ во 2024 година е 29,9 години, и се движи од 26,9 во Бугарија до 31,9 во Италија. Во Македонија жените првото дете во просек го раѓаат на 27,8 години.

Жените во последните дваесетина години во просек се подоцна го раѓаат првото дете. Во 2014 година на 26,6 години и 25 години во 2004 година.

Во 2024 година, Бугарија забележа највисока вкупна стапка на фертилитет во ЕУ со 1,72 живородени деца по жена, по што следуваат Франција со 1,61 и Словенија со 1,52. Спротивно на тоа, Малта имаше најниска стапка на фертилитет од 1,01 живородени деца по жена, заедно со Шпанија со 1,10 и Литванија со 1,11.

Податоците на Евростат покажуваат дека речиси два пати помалку деца се родени во ЕУ во 2024 година отколку пред шест децении.

Во 2024 година, во ЕУ се родени 3,55 милиони деца, што одговара на груба стапка на наталитет (бројот на живородени на 1000 лица) од 7,9. За споредба, грубата стапка на наталитет во ЕУ била 10,5 во 2000 година, 12,8 во 1985 година и 16,4 во 1970 година.

Во Македонија бројот на живородени деца е во постојан пат од 1960 кога се родиле 44 095 деца, 37 862 во 1970, 35 401 во 1990, на 29 308 во 2000, 24 296 во 2010 година и 19 031 во 2020 година, на рекордно најниските 16 061 во 2024 година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Чад ги прекри САД и Канада- на граѓаните им се препорачува да не излегуваат од дома (ВИДЕО)

Чадот од шумските пожари што беснеат во Канада и американската држава Минесота покри големи делови од Средниот Запад и Североисток.

Чад ги прекри САД и Канада- на граѓаните им се препорачува да не излегуваат од дома (ВИДЕО)

Чадот од шумските пожари што беснеат во Канада и американската држава Минесота покри големи делови од Средниот Запад и Североисток, сериозно деградирајќи го квалитетот на воздухот и изложувајќи милиони луѓе на опасни нивоа на загадување.

Повеќе од 100 шумски пожари моментално горат низ Канада, а ветровите го дуваат чадот кон југоисток. Во исто време, неколку големи пожари горат и во северна Минесота.

Високите нивоа на честички во воздухот од чадот можат да бидат штетни за здравјето, особено за ранливите групи како што се децата, постарите лица и лицата со срцеви или белодробни заболувања.

Квалитет на воздухот е загрозен

Детроит, Чикаго и Вашингтон беа меѓу градовите со најзагаден воздух во светот рано во петокот, додека предупредувања за квалитетот на воздухот беа издадени од Минесота до делови од источниот брег на САД.

Властите во Минесота издадоа предупредување кое ќе биде на сила за поголемиот дел од државата во текот на викендот, додека екстремно високи нивоа на чад се регистрираат на Североисток.

YouTube video

Квалитетот на воздухот во областа достигна опасни нивоа, што значи дека престојот надвор е ризик за сите жители.

Службениците во Мичиген и Висконсин, исто така, ги предупредија жителите на сериозно загадување на воздухот. Предупредување е во сила за цел Мичиген, а чадот може да се задржи до сабота.

Предупредувања се издадени и за западниот дел на државата Њујорк и Њу Џерси. Во Њујорк, квалитетот на воздухот остана нездрав рано во петокот, но условите постепено се подобрија.

Чадот од канадските пожари го покри хоризонтот на Њујорк, значително намалувајќи ја видливоста и претворајќи го небото во портокалова боја.

Пенсилванија прогласи предупредување за квалитет на воздух со виолетов код за петок, откако беше во предупредување со црвен код претходниот ден.

Вашингтон беше исто така под црвен аларм, што значи дека воздухот е нездрав за сите жители.

Предупредувања беа издадени и во Масачусетс. Додека густиот облак од чад стигна до областа на Бостон, небото се смени од млечно бела во темно жолто-кафеава нијанса.

„Се чувствуваше како да кампувате покрај активен пожар“, рече Џејмс Венис, жител на населбата Вест Роксбери во Бостон.

Жолтестината магла се прошири и во Вермонт, Њу Хемпшир и Мејн.

Експертите предупредуваат: Останете дома!

Метеорологот од Националната метеоролошка служба, Тајлер Хасенштајн, им советуваше на граѓаните да останат во затворен простор колку што е можно повеќе за да го избегнат чадот, но и екстремната топлина.

„Комбинацијата од овие два фактори не е добра од здравствена перспектива“, предупреди Хасенштајн.

Фините честички од чадот од шумските пожари можат да предизвикаат тешкотии при дишењето, кашлање, вртоглавица и замор, како и да ги влошат срцевите и белодробните заболувања и други хронични заболувања.

Експертите препорачуваат: избегнување активности на отворено; носење заштитна маска N95 или KN95 ако излегувањето надвор е неизбежно; држење на прозорците затворени; користење прочистувачи на воздух или климатизација.

Долгорочната изложеност на фини честички од чадот е една од водечките причини за предвремена смрт.

„Ако сме изложени на ова загадување долго време, тоа го зголемува нашиот ризик од развој на хронични заболувања во иднина“, изјави за CBS д-р Александар Азан од NYU Langone Health.

YouTube video

Студија објавена претходно оваа година покажа дека хроничната изложеност на загадување од шумските пожари е поврзана со десетици илјади смртни случаи годишно во Соединетите Држави.

Повеќе од 800 пожари во Канада

Професорот на Факултетот за климатски промени на Универзитетот Колумбија, Ден Вестервелт, изјави дека екстремната суша и високите температури во Канада и САД создале „совршена бура“ за пожари да започнат и брзо да се шират.

Според него, научните истражувања покажуваат дека зголемувањето на глобалните температури предизвикани од согорувањето на јаглен, нафта и гас придонесува за зголемената фреквенција и деструктивност на пожарите.

Повеќето од повеќе од 800 активни пожари во Канада моментално се надвор од контрола.

Драматични снимки го снимија моментот кога товарен воз одеднаш беше зафатен од пламен во близина на Армстронг, Онтарио.

Екипажот беспомошно гледаше како шумата околу нив гори, не можејќи да го помести возот додека чекаа да помине друг воз.

„Ова може да нè проголта. Станува навистина страшно“, рече еден член на екипажот на снимката.

Канадските национални железници подоцна ја суспендираа железничката услуга во областа, но рекоа дека сите членови на екипажот безбедно го поминале пожарот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Позната е причината за пожарот во дом за згрижување во Алжир, во кој загинаа 11 лица, меѓу кои и деца (ВИДЕО)

Единаесет лица, меѓу кои и деца, загинаа во пожар во сиропиталиште во близина на главниот град Алжир, предизвикан од електрична искра од клима уред, објави денес државната телевизија, повикувајќи се на Службата за национална безбедност.

Позната е причината за пожарот во дом за згрижување во Алжир, во кој загинаа 11 лица, меѓу кои и деца (ВИДЕО)

Според службата, клима уредот работел континуирано во соба на првиот кат додека температурите во земјата биле многу високи, објави Ројтерс.

Во пожарот се повредени 19 лица, меѓу кои 10 со изгореници, додека пет лица со попреченост се евакуирани, соопшти службата за цивилна заштита.

Алжир е погоден од силен топлотен бран во последните денови, а цивилната заштита мораше да интервенира на повеќе од 900 пожари низ целата земја од 8 јули.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Чешка дозволи брзина од 150 км/час, но само под еден услов

Чешка ја зголеми максималната дозволена брзина на делница од автопатот D3 од 130 на 150 км/ч, но возачите нема да можат да ја користат оваа дозволена брзина во секое време.

Чешка дозволи брзина од 150 км/час, но само под еден услов

Новото правило е дел од пилот-проект во кој ограничувањето се менува во реално време во зависност од условите на патот.

Тестот се спроведува на делница од 47 километри што ја поврзува Прага со австриската граница. Државата инвестираше околу два милиони евра во нова сигнализација, паметни знаци и систем за следење на условите за возење на оваа рута.

Паметните сензори одлучуваат кога е безбедно да се вози со 150 км/ч

За разлика од традиционалните ограничувања на брзината, овој систем автоматски го прилагодува ограничувањето на брзината врз основа на податоците од метеоролошките станици, камерите и сензорите вградени во асфалтот.

Возачите ќе можат да возат со 150 км/ч само кога се исполнети сите услови: целосно сув пат, одлична видливост и низок интензитет на сообраќај.

Во случај на дожд, магла или голем број возила на патот, системот автоматски ќе ја намали дозволената брзина за да се одржи безбедноста.

Чешките власти веруваат дека овој пристап може да овозможи побрзо возење без да ги загрози учесниците во сообраќајот, бидејќи брзината се прилагодува на реалната ситуација на патот.

Заштедата на време не е голема, но тестот продолжува

Според теоретските пресметки, зголемувањето на брзината од 130 на 150 км/ч заштедува околу шест минути на 160 километри континуирано возење.

Иако временската разлика не е огромна, чешките власти сакаат да соберат што е можно повеќе податоци за однесувањето на возачите и влијанието на поголемите брзини врз безбедноста во сообраќајот.

Пилот-проектот на автопатот Д3 требаше да заврши порано, но Чешка одлучи да го продолжи до крајот на 2026 година за да добие подетална анализа.

Првичните резултати покажуваат дека возачите генерално ги почитуваат променливите ограничувања и дека досега нема докази за значително зголемување на бројот на сериозни сообраќајни несреќи.

Доколку тестот се покаже како успешен, можно е сличен модел да се примени во иднина и на други европски автопати каде што временските услови често го менуваат нивото на ризик.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер