Здравје

Прв водич за перименопауза, апел да се споделуваат симптомите со лекарите

Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари (МАГО) денеска промовираше Водич за перименопауза којшто има цел да обезбеди полесен скрининг, дијагноза и третман на состојбите што се јавуваат во овој период кај жената.

Со него матичните лекари и гинеколози добиваат основни насоки за симптомите и болестите што можат да настанат кај пациентките. Содржи повеќе анекси со прашалници што треба да ги пополнуваат пациентките во ординациите и врз основа на одговорите задно со лекарот ќе се утврдува дали се во групата на перименопауза од низок, среден или висок ризик од можни последици од состојбата.

МАГО го изработи водичот во соработка со Асоцијацијата за здравствена едукација и истражување (ХЕРА), со поддршка на мултидисциплинарна експертска група, промоцијата се одржа во рамки на 21. Конгрес на лекари во организација на Македонското лекарско друштво.

Претседателот на МАГО, проф.д-р Глигор Тофоски, кој е специјалист по гинекологија и акушерство, соопшти дека прашалниците се преземени од меѓународните асоцијации што веќе ги користат, а на здравствените работници ќе им бидат од голема корист за да им помогнат на пациентите.

- Денеска во светот има над милијарда жени или 15 проценти од светската популација се во менопауза, периодот откако ќе престане менструалниот циклус. Повеќето од жените 40 проценти од својот живот ќе го проживеат во периодот на менопаузата. Меѓутоа, не само менопаузата, перименопаузата е период којшто трае неколку години пред изостанувањето на менструалниот циклус во којшто се случуваат значајни промени за жените во кој може да се препознаат значајни симптоми, да се постави дијагноза и да се даде терапија со што ќе се превенираат идни болести кои се случуават кај овие жени во подоцнежниот тек на животот. Тоа се болести поврзани со кардиоваскуларниот ризик, со остеомускуларната градба, остеопороза, фрактури, болести поврзани со гениталните и уриналните органи, невролошки и психолошки состојби кај пациентите, рече Тофовски на прес-конференција.

Тој појасни дека една од најчестите промени што се појавуваат во овој период се промени во менструалниот циклус коишто можат да бидат со пообилни, почести и поретки крварења. Таквите отстапки се јавуваат кај над 80 проценти од жените во овој период, по што посочи дека следуваат симптоми како топлина, несоница, депресија, анксиозност. Мора многу да се внимава и навреме да се даде соодветна терапија, примарно менопаузална хормонска терапија, за да се превенираат подоцнежните симптоми, од недостатокот на естрогенот, нефункционирањето на јајниците, и ќе може да се спречи предвременото губење на коскената маса, предвремено стареење на сите органи, на косата, видот, кожата. Сето тоа треба да биде проследено и со правилен скрининг за рак на грло на матка и дојка и поврзаноста со короноартериската болест, појасни Тофоски.

Просечниот период на менопаузата е 50-51 година, но има пациенетки кај кои овие состојби се случуваат и во доцните 30-ти.

Матичниот лекар, спец. д-р Борислава Спировска, апелира пациентките да ги споделуваат симптомите кои ги доживуваат во овој период со лекарот.

- Да се обидеме да се ја охрабриме жената да не се споредува со своите претходнички од семејната лоза, мајки и баби, на кои во минатото не им била понудена соодветна здравствена помош во насока на овие симптоми затоа што не е во ред да се справуваат 40, 45-годишна жена со несоница, намалена когнитивна функција, болки во зглобови и мускули, намалено либидо. Треа да побараат помош затоа што постојат плејада на фармаколошки и нефармаколоши продукти што може да им бидат понудени за подобрување на нивното здравје, рече спец. д-р Спировска.

Претседателка на Катедрата по семејна медицина на Медицинскиот факултет во Скопје, проф.д-р Катарина Ставриќ посочи дека семејните матични лекари имаат значајна улога имајќи предвид дека се грижат за женското здравје од раѓањето до крајот на нејзиниот живот.

- Матичниот лекар презема сеопфатна грижа што подразбира и едукација, промоција и превенција, но исто така и рано препознавање и скрининг на симптомите на оваа состојба и преку овој водич добива јасни насоки, како и каде да ја упати жената за натамошни иследувања, рече проф.д-р Ставриќ.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Во Германија денеска е соборен историски температурен рекорд

Германија денеска постави апсолутен температурен рекорд со 41,3 степени Целзиусови, што беше забележано во еден округ на градот Сарбрикен на западот од земјата, според прелиминарните податоци од Метеоролошката служба (DWD).

„Оваа вредност е достигната во Германија за прв пат“ откако започнаа метеоролошките мерења, соопшти онлајн услугата Bluesky.

Претходниот температурен рекорд од 41,2 степени Целзиусови беше забележан во Германија на 25 јули 2019 година. „И сосема е можно оваа температура повторно да се достигне утре (сабота), ако не и малку да се надмине“, изјави за АФП Уве Баумгартен, метеоролог во DWD.

Откажани настани

Германските метеоролози утрово издадоа предупредувања за сериозни до екстремни горештини низ целата земја. Најтопол ден се очекува во недела, кога се прогнозираат температури до 42 степени Целзиусови. Метеоролозите предвидуваат дека топлотниот бран ќе трае до почетокот на следната недела.

Спортските и настаните на отворено се откажани во многу делови од земјата поради жештината. Поради високите температури што ја оптоваруваат инфраструктурата на германските железници, тие предупредуваат на можни проблеми и советуваат да не се патува освен во случај на неопходност.

Покрај високите температури, веројатноста за бури од запад постепено ќе се зголемува од сабота со можност за обилни врнежи од дожд, град и силни налети на ветер.

Свет

ОН бара истрага за смртта на мигранти во притворот на ICE

Обединетите нации изразија загриженост за бројот на луѓе кои починале во притвор на американските имиграциски власти, кој според нивните официјални податоци изнесува 18.

Високиот комесар на ОН за човекови права, Фолкер Тирк, повика на „итна, независна, непристрасна и ефикасна истрага за сите смртни случаи во притвор на ICE (Имиграциска и царинска служба)“.

„Лицата кои го прекршиле законот мора да бидат одговорни, а правата на семејствата на жртвите на вистина, правда и надомест, како и гаранциите за неповторување на кривични дела мора да се почитуваат“, рече тој. Во првите пет месеци од оваа година, 18 лица починале во притвор на агенцијата, рече Тирк, повикувајќи се на официјалните бројки на ICE.

Недостаток на транспарентност

Минатата година, тој број беше 33, а 11 лица ги загубија животите во 2024 година. Тирк го критикуваше недостатокот на транспарентност кога станува збор за околностите на смртните случаи на мигранти. Тие дојдоа во контекст на масовно проширување на системот за притвор на имигранти во Соединетите Држави, рече тој.

Најновите официјални бројки покажуваат дека ICE моментално држи повеќе од 60.000 луѓе, во споредба со околу 40.000 на почетокот на 2025 година. Постојат планови за зголемување на капацитетот за притвор на 90.000 места до крајот на 2026 година, според Канцеларијата за човекови права на ОН (OHCHR).

Сериозни загрижености

Високиот комесар, исто така, изрази загриженост во врска со извештаите за притвореници кои се држат во самица, што може да претставува суров, нечовечки и понижувачки третман на долг рок. „Сите овие фактори ја влошуваат ранливоста и предизвикуваат сериозни загрижености“, рече Тирк.

Контроверзната агенција ICE е во центарот на вниманието од почетокот на вториот мандат на американскиот претседател Доналд Трамп, кој е воден од строга антиимиграциска политика. Рациите од страна на службениците на ICE, од кои некои беа маскирани, беа насочени кон мигрантите во градовите управувани во голема мера од функционери на Демократската партија.

Тагови: ICE мигранти

Свет

Трамп: Иран неразумно го крши договорот за прекин на огнот

Напорите за враќање на бродскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец беа запрени откако товарен брод беше погоден во сомнителен напад со беспилотни летала.

Инцидентот ја поттикна поморската агенција на Обединетите нации да ја прекине евакуацијата на илјадници морнари кои се заглавени таму, а американскиот претседател Доналд Трамп го обвини Иран за кршење на прекинот на огнот, објави Скај њуз.

Трамп го обвинува Иран за кршење на прекинот на огнот

Американскиот претседател Доналд Трамп се огласи на социјалните мрежи за да го обвини Иран за „неразумни прекршувања“ на договорот за прекин на огнот. Трамп тврдеше дека Иран испалил најмалку четири дронови кон бродови во Ормутскиот теснец, од кои едно „многу силно ја погоди горната палуба на голем и многу скап товарен брод“.

„Имаше штета, но бродот можеше да продолжи да плови“, додаде тој. „Ги соборивме другите три дронови. Ова е очигледно неразумно прекршување на нашиот договор за прекин на огнот“.

Прекинати евакуациите од теснецот

Поморската агенција на ОН објави дека преку ноќ престанала да го следи минувањето на бродовите низ Ормутскиот теснец откако бродот пријавил напад. Инцидентот се случил само два дена откако започнала евакуацијата на заглавените морнари од теснецот.

Британскиот центар за поморски трговски операции (UKMTO) објави дека бродот „Евер Лавли“ под знамето на Сингапур бил погоден од ракета во четврток во близина на Оман.

Двајца американски претставници за Ројтерс изјавија дека Иран стои зад нападот, а Техеран само неколку часа претходно предупреди дека на бродовите што не ги следат одобрените рути нема да им се гарантира безбеден премин. Безбедносен извор, исто така, за Ројтерс изјави дека бродот веројатно бил погоден од дрон. Иран и САД сè уште не дале официјална изјава за инцидентот.

Кревкиот договор во опасност

Инцидентот го доведува во прашање кревкиот меморандум за разбирање меѓу САД и Иран. Доналд Трамп претходно изјави дека ако договорот биде прекршен, САД „ќе се вратат на фрлање бомби“. Американскиот државен секретар Марко Рубио, исто така, им рече на новинарите во четврток дека ако Иран им се закани на бродовите или ги блокира во теснецот, „ќе имаат проблем“.

Екипажот на нападнатиот брод е безбеден

Нападнатиот брод „Евер Лавли“, кој плови под знамето на Сингапур, е во сопственост на тајванската компанија „Евергрин Марин“. Компанијата објави дека во четврток непознат објект ја погодил десната страна од командниот мост додека бродот бил на 3,6 наутички милји од брегот на Оман. Тие наведуваат дека штетата е пронајдена околу прозорците на мостот.

Екипажот, бродот и товарот се безбедни, а бродот оттогаш го напуштил теснецот. „Евергрин Марин“ додаде дека бродот ја следел препорачаната рута утврдена од UKMTO во соработка со Меѓународната поморска организација (IMO) додека минувал низ теснецот.

ОН: Моравме привремено да ги прекинеме евакуациите

Оваа недела, Меѓународната поморска организација (IMO) на ОН започна иницијатива за враќање на стотици бродови со околу 11.000 морнари заглавени во теснецот од почетокот на војната на 28 февруари оваа година.

По нападот, генералниот секретар на IMO, Арсенио Домингез, изјави дека агенцијата одлучила „привремено да го прекине спроведувањето за да потврди дека потребните безбедносни мерки остануваат на сила за бродовите на нашата листа за евакуација и сите други во регионот“.

IMO појасни дека бродот погоден во нападот не бил дел од нивната иницијатива за евакуација. Таа доброволна програма користи две рути, едната преку иранските, а другата преку оманските води, под надзор на САД. Британската фирма за поморска безбедност „Амбреј“, исто така, објави во четврток дека Иранската револуционерна гарда им наредила на два брода под панамско знаме да го променат курсот.