Почнува 42. Скопски џез фестивал - Канал 5

Култура

Почнува 42. Скопски џез фестивал

Со премиерна изведба на делото за оркестар „After the Wildfire“ вечер, во 20 часот, во Национална опера и балет ќе биде отворено 42. издание на Скопскиот џез фестивал, кој ќе се одржува до 22 октомври.

Почнува 42. Скопски џез фестивал

Со премиерна изведба на делото за оркестар „After the Wildfire“ од норвешките џез ѕвезди Арве Хенриксен и Јан Банг како солисти, заедно со перкусионистот Ингар Зак, вечер, во 20 часот, во Национална опера и балет ќе биде отворено 42. издание на Скопскиот џез фестивал, кој ќе се одржува до 22 октомври.

„After the Wildfire“ е дело специјално компонирано за Скопскиот џез фестивал. Музиката е аранжирана и под диригентство на Џијан Емин за F.A.M.E.S. Institute Orchestra.

Во Младинскиот културен центар (МКЦ) вечер, во 23 часот, ќе настапи култниот композитор, корнетист, пејач, поет и еклектичен ерудит Бен Ламар Геј со неговиот ансамбл. Станува збор за еден од најоригиналните џез-уметници денес, претставник на инспиративната чикашка музичка сцена и потписник на водечката издавачка етикета во светот кога е во прашање современата креативна музика - International Anthem. Звукот на Геј поседува уникатен, препознатлив стил што тој го нарекува „Pan-American“, со широк спектар на влијанија: од џез до фанк, од R&B до тропикалија и од хип хоп до електро и современа класика.

На 42. Скопскиот џез фестивал ќе настапат вкупно 11 светски етаблирани состави од САД, Европа, Бразил и Северна Македонија, кои ќе ја претстават својата музика.

Годинава публиката ќе може да ги следи концертни настани во согластност со мотото на Гард Нилсен Суперсоник Оркестра: „Ако слушаш внимателно, музиката ќе биде твоја!“.

- Програмата, распоредена во четири вечери, е исклучително силна, разновидна и исполнета со низа ексклузивни настапи на некои од најголемите имиња на современиот џез и креативната музика денес, соопштија од Фестивалот.

Во рамки на втората фестивалска вечер ќе има два различни концертни настапи. Ќе настапи италијанскиот саксофонист Роберто Отавијано со својот актуелен проект „Eternal Love“, посветен на Африка, нејзината култура, музика и луѓе.

- Заедно со својот блескав квинтет, Отавијано нè води на возбудливо патување, во потрагата по звук и јазик што ќе ги обедини слободната импровизација, славната традиција на џезот и културните корени, наведуват од Фестивалот.

На фестивалска вечер ќе настапат и Силви Курвоазие и Мери Халворсон, современи импровизаторки кои на апстракцијата ѝ пристапуваат од две различни перспективи. Курвоазие како пијанистка што ги премостува фри џезот и европската класична музика, и Халворсон како деконструктивна гитарска импровизаторка, силно поврзана со бруклинската авангардна џез сцена.

Полноќниот концерт на домашниот џез состав „Cobalt Code Unit“ ќе ја заокружи првата половина од годинашната фестивалска понуда. Се работи за четири млади музичари кои, низ призмата на авангардниот израз, ги контемплираат хоризонтите на современиот џез, слободната импровизација, психоделичните импресии на африканските ритмички јазици и бучавата на индустрискиот метеж. Дел од овој состав се Драган Теодосиев - тапани, Симеон Ангеловски - бас гитара, синтисајзер, хармоника, Стефан Миладинов - гитара и Благојче Томевски - кларинет.

Саботната вечер на претстојното издание на фестивалот ќе помине во знакот на две значајни имиња на американскиот џез. Големиот џез пијанист Џејсон Моран ќе одржи соло рецитал. Последното гостување на овој брилијантен уметник на Скопскиот џез фестивал беше во 2008 година, кога се претстави со своето оригинално трио „Bandwagon“.

В сабота во Националната опера и балет ќе настапи Џоел Рос, кој е најавен како еден од клучните протагонисти на новата генерација американски џез музичари, градејќи сè побројна и попосветена публика. Иако млад, го сметаат за најдобар џез-вибрафонист во светот во моментов, наследник на легендарните Милт Џексон и Гери Бартон. Познат е по своите извонредни технички вештини и виртуозност, но и по искрениот и автентичен пристап кон музиката. Ова е неговиот прв настап во Скопје, со својот квартет „Good Vibes“.

Во полноќната саботна програма публиката ќе има можност да го проследи уникатниот перформанс на тандемот „Rite“, составен од Зое Пиа и Матс Густафсон. Зое Пиа е италијанска кларинетистка, композиторка, музички ентузијаст и истражувач од Сардинија, а Матс Густафсон е познат шведски саксофонист, импровизатор, композитор и херој на скандинавската фри-џез сцена.

Последната вечер на 42. Скопски џез фестивал ќе ја отвори триото Златко Каучич/Бери Гај/Агусти Фернандез. Каучич е неприкосновена словенечка џез и импро легенда, плоден композитор, тапанар и уметник во слободен стил. Бери Гај е иновативен басист и композитор чијашто креативна разновидност во областа на џез импровизацијата, камерната и оркестарската изведба, како и соло рециталите, е резултат на страста за експериментирање и идеалот за музичка комуникација. Агусти Фернандез е еден од ретките шпански музичари со висок интернационален рејтинг и светска референца во областа на импровизираната музика.

Во Националната опера и балет во 22 часот ќе настапи скандинавска екипа која во последниве три години го освои светот и е „привилегија“ на најквалитетните и најелитните европски џез фестивaли - Gard Nilssen Supersonic Orchestra. Тоа се 18 големи имиња на скандинавскиот џез, сите поединечно лидери на бендови и импровизатори од светска класа. Музиката е енергична, сугестивна, динамична, креативна и експлозивна, инспирирана од Орнет Колман, Фела Кути, Сан Ра, Алис Колтрејн, Дјук Елингтон, Луис Мохоло и Кертис Мејфилд.

Годинешното фестивалско издание ќе го затвори еден од најпознатите, највозбудливите и највлијателните експоненти на современиот афро-бразилски звук денес - „Bixiga 70“. Тие умешно ги вткајуваат бразилските влијанија во својот звук, создавајќи уникатно и моќно музичко искуство. На завршниот концерт на 42. Скопски џез фестивал, експлозивните Бразилци ќе го претстават својот најнов, штотуку објавен, петти албум „Vapor“ (Glitterbeat Records).

Во рамките на фестивалот ќе биде доделена традиционалната Награда за најдобар млад џез-музичар во 2023 година, а ќе биде организирана и Џез работилница за деца „Jazz for Kids“.

Скопскиот џез фестивал и годинава, во соработка со УНХЦР, продолжува да го негува проектот Џез за солидарност со бегалците, упатувајќи уште еден гласен апел за емпатија, сочувство со неправедно и насилно раселените, обездомените, обезнадежените..

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

„Honda Civic“ во центарот на судски спор по фатална сообраќајна несреќа

Сигурносните појаси спасуваат повеќе од 15.000 животи годишно само во САД. Сепак, во нова тужба се тврди дека сигурносниот појас во „Honda Civic“ од 2017 година придонел за фаталните повреди на еден патник за време на судир.

„Honda Civic“ во центарот на судски спор по фатална сообраќајна несреќа

Според тужбата поднесена во Њу Џерси, 18-годишниот Џејкоб Л. Свон починал на 27 мај 2025 година, по тежок судир. Свон се возел на задното седиште во „Honda Civic“, а во тужбата се наведува дека во моментот на несреќата носел сигурносен појас со три точки на прицврстување.

Според полицискиот извештај, автомобилот управуван од тинејџерот Лукас Џ. Корон преминал во лентата за спротивен правец на патот „N. Rt. 31“ и директно се судрил со возило што доаѓало од спротивната насока.

Возачот и патникот на предното седиште се здобиле со сериозни повреди, додека Свон починал.

Што се тврди во тужбата?

Во тужбата, поднесена до Вишиот суд на округот Барлингтон во Њу Џерси, се тврди дека „Honda Civic“ од 2017 година била „несоодветно дизајнирана“ и недоволно безбедна за нејзината намена.

Адвокатите на семејството тврдат дека системот за задржување на патниците на задното седиште имал конструкциски недостатоци и можел да предизвика опасно, локализирано нагло забавување на одредени делови од телото при судир. Во тужбата исто така се наведува дека системот на сигурносниот појас имал проблем со прекумерно извлекување на лентата – појава позната како „web spool-out“. Друг проблем наведен во врска со задното седиште е недостатокот на соодветна рампа за спречување на лизгање на телото под појасот – односно систем против „anti-submarining“.

Правните застапници на семејството тврдат дека „Honda“ знаела, или требало да знае, за потенцијалниот ризик што го носел тој дизајн. Важно е да се напомене дека ова се тврдења од тужбата, а не правно утврдени факти. „Honda“ сè уште нема одговорено на наводите на тужителите во оваа постапка.

Што бара семејството? Семејството на починатиот бара судење пред порота, како и надомест на штета (компензација и казнена отштета), камати, адвокатски трошоци и други видови надомест што судот може да ги досуди.

Покрај компаниите „Honda Motor“, „American Honda“, „Honda Development & Manufacturing of America“ и „Honda Canada“, како тужена страна е наведен и возачот, Лукас Џ. Корон.

Во тужбата се наведува дека несреќата делумно била предизвикана од неговото „немарно возење“, поради што семејството бара отштета и од него, согласно законите на Њу Џерси.

Понатамошниот тек на постапката треба да покаже дали судот ќе ги прифати наводите за конструкциски дефект на системот за безбедносни појаси и дали производителот сноси правна одговорност за смртта на патникот.

Извор: Б92

Тагови: Honda

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Макрон го следи лансирањето на моќно оружје: Франција ја покажа силата на својот арсенал (ВИДЕО)

Францускиот претседател Емануел Макрон беше сведок на првото пробно лансирање на интерконтиненталната балистичка ракета M51 од нуклеарна подморница крај брегот на Финистер.

Макрон го следи лансирањето на моќно оружје: Франција ја покажа силата на својот арсенал (ВИДЕО)

Францускиот претседател Емануел Макрон беше сведок на првото пробно лансирање на интерконтиненталната балистичка ракета M51 од нуклеарна подморница крај брегот на Финистер, објавија Елисејската палата и француското Министерство за вооружени сили.

Макрон го гледаше лансирањето од фрегата на француската морнарица. M51, третата верзија на стратешката балистичка ракета лансирана од подморница, која е во употреба од минатата година, беше испукана без нуклеарна боева глава и падна во Северниот Атлантик, неколку стотици километри од кој било брег, според францускиот „Фигаро“.

Посетата на претседателот беше ненајавена и се одржа без присуство на медиумите. Самото лансирање претходно беше најавено како дел од воена вежба.

Тестот доаѓа во време на зголемени тензии во Европа. Макрон во последните недели предупреди за промена на карактерот на „руската агресија и закани“ кон европските земји, по серијата хибридни напади за кои Западот ја обвинува Москва.

Ракетата беше лансирана од нуклеарната подморница „Ле Вижилан“ како дел од операцијата „СМЕРТРИОС“, чија цел беше да се тестира способноста на подморницата повторно да ја користи ракетата М51 по редовно одржување и ремонт.

Министерството соопшти дека ракетата била следена во текот на целиот лет и дека тестот бил извршен „во целосна согласност со меѓународните обврски на Франција“.

Франција пред една година воведе нова верзија на ракетата М51 во употреба, опишувајќи ја како важен чекор во модернизацијата на поморската компонента на нејзиното нуклеарно средство за одвраќање.

Тагови: Емануел Макрон Франција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Отворени пријавите за бесплатната работилница „Културен континуитет во применетиот дизајн“ на Машинскиот факултет во Скопје

Отворени пријавите за бесплатната работилница „Културен континуитет во  применетиот дизајн“ на Машинскиот факултет во Скопјe.

Отворени пријавите за бесплатната работилница „Културен континуитет во применетиот дизајн“ на Машинскиот факултет во Скопје

— Лабораторијата за индустриски дизајн при Машинскиот факултет во Скопје, во соработка со „Култур код“, ги поканува сите заинтересирани да се пријават за бесплатната работилница „Културен континуитет во применетиот дизајн“, која ќе се одржи во периодот од 13 октомври до 3 ноември 2026 година.

Работилницата се реализира во рамки на проектот „КОРЕНИ, КОДОВИ И ИДНИНАН – културен континуитет во применетиот дизајн“, финансиран од Министерството за култура и туризам на Република Северна Македонија кој има за цел да направи спој помеѓу богатото културно наследство и современите дизајнерски и технолошки пристапи.

Спој на традицијата, 3Д технологијата и одржливоста

Програмата опфаќа четири интензивни предавања планирани во Лабораторијата за индустриски дизајн. Учесниците ќе имаат можност да истражуваат клучни поглавја од македонската култура и традиција, како и да се стекнат со практични знаења од

областа на:

- Tрадиционални техники и мотиви во изработка на модни додатоци и

домашен декор,

- 3Д моделирање и дигитално обликување,

- Изработка со современи технологии,

- Еколошка одржливост (соодветен избор на материјали и технологии).

По завршувањето на теоретскиот и практичниот дел, преостанатиот период до 3 ноември е предвиден за самостојна и тимска работа со континуирана менторска поддршка од експерти.

Можност за финансирање и пазарно пласирање на најдобриот дизајн

Работилницата ќе заокружи со завршна презентација на идејните решенија пред стручно жири. За најдобриот концепт/дизајн е обезбедена финансиска поддршка за изработка на прототип, како и можност за негова промоција и комерцијално пазарно пласирање.

Начин на пријавување

Учеството е бесплатно, но поради ограничениот број места, задолжителна е претходна регистрација.

- Краен рок за пријавување: 10 октомври 2026 година

- Линк за регистрација: https://forms.gle/DygseWuVPZxtcrKWA

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер