Откако е изградена во периодот на Старото Кралство на антички Египет, таа стои неподвижна како што времето минува и цивилизациите се издигнуваат и паѓаат.

Научниците сега открија една од причините за нејзината неверојатна долговечност - таа е дизајнирана и изградена со структурни карактеристики што ѝ помагаат да ја издржи разорната енергија на земјотресите уште од изградбата како гробница на фараонот Кеопс пред околу 4.600 години.

Сеизмометрите ја открија тајната на стабилноста

Истражувачите ја проценија нејзината структурна динамика користејќи уреди наречени сеизмометри за да ги снимаат амбиенталните вибрации - континуирано, суптилно тресење на позадината предизвикано од природни сили и човечка активност - на 37 локации во и околу пирамидата. И покрај нејзината големина и сложеност, пирамидата покажа исклучително хомоген и стабилен структурен одговор на овие вибрации.

Четирите страни на пирамидата, која се наоѓа во Гиза, веднаш надвор од египетскиот главен град Каиро и која е изградена од огромни варовнички блокови, се околу 230 метри во основата, а целата структура зафаќа околу 5,3 хектари. Првично била висока околу 147 метри.

Природната ерозија со текот на времето и отстранувањето на нејзините мазни надворешни камења пред векови, кои служеле како градежен материјал, ја оставиле на нејзината сегашна висина од приближно 138,5 метри. Таа била највисоката зграда во светот приближно 3.800 години.

Широка основа, низок центар на гравитација, цврста карпа

Научниците забележале неколку карактеристики што ја обезбедувале отпорноста на пирамидата на земјотреси. Има исклучително широка основа со низок центар на гравитација, многу симетрична геометрија, постепено намалување на масата кон врвот и софистициран внатрешен дизајн, вклучувајќи внатрешни комори што го ублажуваат засилувањето на вибрациите. Исто така е изградена на цврста варовничка карпа.

„Овие елементи заедно формираат добро избалансирана, кохерентна структура“, рече сеизмологот Мохамед ЕлГабри од Националниот истражувачки институт за астрономија и геофизика (NRIAG) во Египет, главен автор на студијата објавена во четврток во списанието Scientific Reports.

„Древните египетски градители очигледно имале работно познавање на стабилноста, однесувањето на темелите, распределбата на масата и преносот на оптоварувањето“, рече сеизмологот на NRIAG и виш автор на студијата, Асем Салама.

Истражувачите откриле дека повеќето од вибрациите регистрирани во пирамидата имале фреквенција што укажува дека механичкиот стрес е рамномерно распределен низ целата структура.

„Иако би се двоумел да кажам дека тие намерно ја дизајнирале пирамидата да издржи земјотреси, мислам дека развиле архитектонски и геотехнички решенија што природно резултирале со структури со исклучителна долгорочна отпорност“, рече Салама. Ова е научено со текот на времето, преку обиди и грешки, како што покажуваат некои од несовршените пирамиди што претходеле на оваа.

Кралската комора ја распрснува енергијата

Истражувачите собрале сеизмички податоци од различните премини и комори изградени во пирамидата, вклучувајќи ја и главната погребна комора наречена Кралска комора, како и од околните карпи и почва.

Тие откриле дека засилувањето на вибрациите се зголемувало со висината во пирамидата, што е нормален феномен за високите згради. Сепак, тие забележале намалување на засилувањето во петте специјални комори изградени над Кралската комора, и покрај нивната повисока позиција.

„Ова укажува дека овие комори ефикасно помагаат во распрснувањето на сеизмичката енергија и ја штитат Кралската комора, една од најкритичните области, од прекумерно тресење“, рече ЕлГабри.

Најновите земјотреси во тој регион вклучуваат значајни од 1847 и 1992 година. И двата сериозно оштетија илјадници згради, а вториот одзеде повеќе од 560 животи. Пирамидата претрпе само мала штета. Таа е дел од голем комплекс, заедно со другите пирамиди и Големата сфинга од Гиза, кои привлекуваат толпи посетители уште од античко време.

„Изградено нешто за вечноста“

„Големата пирамида не е само извонредно инженерско достигнување, туку и длабоко уметничко дело и израз на човечката визија. Нејзината совршена симетрија, монументална скала и елегантни пропорции создаваат безвременска убавина што продолжува да инспирира страхопочит дури и по 4.600 години“, рече ЕлГабри.

„Освен нејзината физичка убавина, она што најмногу ме импресионира е неверојатното управување со проекти и организациското мајсторство што го претставува. Изградбата на таков споменик траеше приближно 20 години и бараше одржување на јасна, долгорочна визија, исклучително сложен синџир на снабдување и координација на десетици илјади квалификувани работници, инженери и администратори“, рече ЕлГабри.

Ова мораше да вклучува управување со човечки ресурси, обука на специјализирана работна сила, обезбедување постојано снабдување со храна за работниците и логистика на големи количини камен. „Нè потсетува на што е способна човечката цивилизација кога ќе се спојат визијата, науката, организацијата и решителноста“, заклучи ЕлГабри. „Тие навистина изградија“, додаде Салама, „нешто за вечноста“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.