Откриена е првата масовна гробница од времето на најрано позната пандемија - Канал 5

Наука

Откриена е првата масовна гробница од времето на најрано позната пандемија

Истражувачки тим предводен од американски научници ја потврди првата масовна гробница во медитеранскиот регион, во денешен Јордан, каде што биле погребани жртвите на најраната регистрирана пандемија во светот.

Откриена е првата масовна гробница од времето на најрано позната пандемија

Истражувачки тим предводен од американски научници ја потврди првата масовна гробница во медитеранскиот регион, во денешен Јордан, каде што биле погребани жртвите на најраната регистрирана пандемија во светот, давајќи нови детали за Јустинијановата чума, која убила милиони луѓе во Источното Римско Царство (Византиско Царство) помеѓу 6-ти и 8-ми век, објави „Гардијан“.

ДНК земена од човечки остатоци во масовна гробница во Џераш, во денешен Јордан, покажува дека микробот Yersinia pestis ја предизвикал бубонската чума.

Јустинијанската чума била првата регистрирана пандемија на бубонска чума, која ја опустошила Византиската империја и делови од Европа, Азија и Африка. Именувана е по царот Јустинијан I, кој самиот страдал од болеста. Пандемијата убила помеѓу 30 и 50 милиони луѓе, значително ослабувајќи ја империјата и отворајќи го патот за подоцнежни епидемии како што е Црната смрт.

Најновите наоди, објавени во „Journal of Archaeological Science“, нудат она што истражувачите го нарекуваат редок емпириски увид во мобилноста, урбаниот живот и ранливоста на граѓаните погодени од чумата. Новата студија се фокусираше на жртвите, нивниот начин на живот и подложноста на болеста во Џераш, регионален трговски центар и епицентар на пандемијата што беснееше од 541 до 750 година од н.е.

„Локацијата на Џераш ни дава човечка приказна за тоа кој починал и како градот ја доживеал кризата“, рече водечкиот автор на студијата и вонреден професор на Одделот за глобални, еколошки и геномски здравствени науки на Универзитетот во Јужна Флорида, Реис Џијанг.

Таа истакна дека пандемиите не се само биолошки настани, туку и општествени настани.

„Со поврзување на биолошките докази од телата со археолошката средина, можеме да видиме како болеста влијаела врз реалните луѓе во нивниот општествен и еколошки контекст“, објасни таа.

Таа вели дека тоа ни помага да ги разбереме пандемиите во историјата како живи настани, а не само епидемии запишани во историските хроники.

Мултидисциплинарен тим археолози, историчари и генетичари од Универзитетот во Јужна Флорида, Универзитетот Флорида Атлантик и Универзитетот во Сиднеј ја составија студијата, а Џијанг и нејзините истражувачи проучувале ДНК извлечена од заби. Тие пронајдоа разновиден демографски состав на жртвите, што, според неа, покажува дека инаку претежно мобилното население останало заедно за време на епидемијата на чума, заробено на истото место од болеста, слично на начинот на кој патувањето било запрено за време на неодамнешната пандемија на Ковид.

„Луѓето се движат, патуваат, а тука ги собрала криза“, рече Џијанг, додавајќи дека античките пандемии цветале во густо населените градови.

Ископувањата открија повеќе од 200 луѓе закопани во гробница во Џераш, позната како Помпеја на Блискиот Исток поради своите добро зачувани грчко-римски урнатини. Џијанг изјави дека меѓу жртвите имало мажи и жени, стари и млади, „луѓе во својот најмлад живот, но и тинејџери“.

Тагови: гробница пандемија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Бензините поскапи за 1,5 , дизелот за 3,5 денари

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,62%

Бензините поскапи за 1,5 , дизелот за 3,5 денари

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,62% во однос на одлуката од 17.8.2026 година.

Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување и тоа во просек: кај бензините за 3,795%, кај дизелот за 4,842%, кај екстра лесното масло за 3,958% и кај мазутот зголемувањето е за 6,467%.

Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е понизок за 0,5340%.

Од 25.8.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:

Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 95 93,00 (денари/литар)

Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 98 95,00 (денари/литар)

Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 101,50 (денари/литар)

Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 100,50 (денари/литар)

Мазут М-1 НС 45,576 (денари/килограм)

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемуваат за 1,50 ден/лит.

Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се зголемува за 3,50 ден/лит.

Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) се зголемува за 2,00 ден/лит.

Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 1,850 ден/кг. и сега ќе изнесува 45,576 ден/кг.

Напоменуваме дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 25.8.2026 година. Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Министерството за јавна администрација ја започна оперативната фаза за воспоставување на Академијата за обука и стручно усовршување на јавните службеници

„Академијата не е само институционална новина. Таа е инвестиција во квалитетот, интегритетот и ефикасноста на јавната администрација, а со тоа и во довербата на граѓаните во институциите.“ 

Министерството за јавна администрација ја започна оперативната фаза за воспоставување на Академијата за обука и стручно усовршување на јавните службеници

„Академијата не е само институционална новина. Таа е инвестиција во квалитетот, интегритетот и ефикасноста на јавната администрација, а со тоа и во довербата на граѓаните во институциите.“ Со овие зборови министерот за јавна администрација, Горан Минчев, ја отвори првата работна сесија со тимот кој ќе биде дел од Академијата за обука и стручно усовршување на јавните службеници, која треба да започне со работа на полетокот од 2027 година.

Во изминатиот период беа поставени основите за формирање на Академијата, беше спроведена анализа на постојната состојба и потребите, а во наредниот период следува дефинирањето на организацискиот модел, клучните функции и оперативната поставеност на новата организациска единица во рамките на Министерството за јавна администрација.

Во рамките на дводневната работна сесија тимот ќе работи на подготовка на клучните документи за воспоставување на Академијата, како и на преточување на стратешката рамка и четирифазниот патоказ на реформата во конкретен, реалистичен и временски дефиниран акциски план. Овие документи ќе ја постават основата за започнување на оперативната фаза и функционирањето на Академијата во состав на Министерството за јавна администрација.

„Работата во овие два дена бара од секого од нас конкретност и посветеност. Не бараме уште еден документ на хартија, бараме јасен, реалистичен и спроведлив акциски план, со прецизно распределени одговорности, идентификувани ризици и временска рамка на која можеме да се потпреме. Тоа е она што ќе го означи вистинскиот почеток на оперативната фаза на Академијата“ истакна министерот Минчев.

Работната сесија се реализира во соработка со Регионалното училиште за јавна администрација – РеСПА. Преку менторската поддршка, регионалната експертиза и споделените искуства и практики од земјите во регионот, Министерството за јавна администрација добива значајна поддршка во процесот на градење на одржлив и функционален институционален модел на Академијата.

Воспоставувањето на Академијата претставува важен чекор во создавањето современа, професионална и ефикасна јавна администрација, во која континуираното учење, развојот на компетенции и стручното усовршување ќе бидат составен дел од професионалниот развој на јавните службеници.

Министерството за јавна администрација продолжува посветено да работи на реформите кои значат поквалитетна администрација, подобри услуги за граѓаните и создавање услови во кои јавните службеници ќе имаат можност континуирано да ги развиваат своите знаења и професионални компетенции.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Се урна борбен авион во Унгарија, пилотот се катапултирал

Борбен авион „Грипен“ на Унгарските вооружени сили се урна во близина на Солнок доцна претпладнево, а пилотот успеа безбедно да се катапултира. Информацијата ја потврди премиерот Петер Маѓар, пренесува „Еуроњуз“. 

Се урна борбен авион во Унгарија, пилотот се катапултирал

Премиерот на својот профил на мрежата „Икс“ (X) напиша: „Од засега непознати причини, пред неколку минути во близина на Солнок се урна борбен авион 'Грипен' на Унгарските одбранбени сили. Пилотот успешно се катапултираше. Во тек е истрага, а министерот за одбрана е на пат кон местото на несреќата“.

Министерот за одбрана Ромулус Русин-Сенди подоцна извести дека пилотот е пренесен во болница и дека нема други повредени. Според него, пилотот направил сè што е во негова моќ за да обезбеди авионот да падне на воен терен.

Во близина на Солнок се наоѓа и унгарска воена воздухопловна база. Унгарската флота на авиони „Грипен“ Унгарските вооружени сили располагаат со вкупно 14 борбени авиони „Грипен“. Сите тие се стационирани во воздухопловната база Кечкемет и редовно учествуваат во меѓународни операции.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер