Меѓутоа, како што старееме, овие таканаречени хематопоетски матични клетки (ХМК) стануваат помалку ефикасни, ослабувајќи го нашиот имунолошки систем и зголемувајќи го ризикот од болести како што се анемија и рак.

Научниците сега открија начин да го вратат времето назад и да ги подмладат старите матични клетки, отворајќи ја вратата кон нови третмани за лечење на крвни и имунолошки нарушувања поврзани со возраста, објавува Science Alert.

Клучот е во клеточните центри за рециклирање

Како и повеќето наши клетки, ХМК содржат мали оддели познати како лизозоми – клеточни центри за рециклирање каде што сложените молекули се разградуваат на делови за повторна употреба. Нова студија, предводена од истражувачи од Медицинскиот факултет „Икан“ на „Маунт Синај“ во Њујорк, САД и Универзитетот „Париз Сите“, откри дека нефункционалните лизозоми се коренот на многу од проблемите што се јавуваат кај постарите матични клетки.

Тимот предводен од биологот за матични клетки, Саги Гафари, спровел експерименти врз глувци и открил дека лизозомите во ХМК кај постарите глувци биле екстремно кисели и целосно нефункционални. Ова довело до тоа клетките да работат прекумерно, забрзувајќи го метаболизмот на гликозата и нарушувајќи го начинот на кој клетката ги користи генетските информации.

Таквата хиперактивност е во остра спротивност со однесувањето на младите ХМК, кое се карактеризира со состојба на мирување. Оваа реверзибилна „пауза“ им овозможува на клетките да живеат подолго и да бидат стабилни со тоа што ги штити од стрес и оштетување на ДНК. Токму поради мирувањето, младите матични клетки, при повторно активирање, се значително помоќни во производството на крвни клетки од старите.

Враќање на часовникот назад

Научниците беа во можност да ги „смират“ оштетените лизозоми во старите матични клетки со хемикалија наречена конканамицин А, која ги враќа нивните pH вредности и нивоа на активност во нормала. Откако ХМК биле извадени од глувци, третирани со хемикалијата и вратени назад, способноста на ткивото да произведува нови крвни клетки се зголемила за дури осум пати.

Со стабилизирани лизозоми, старите матични клетки почнале да се однесуваат како млади. Нивната способност за регенерација се подобрила, а производството на крвни клетки продолжила со соодветни стапки, со што се сменил трендот на опаѓање на имунолошкиот систем што е карактеристичен за стареењето.

„Нашите наоди покажуваат дека стареењето на крвните матични клетки не е неповратна судбина. Старите крвни матични клетки имаат способност да се вратат во младешка состојба; тие можат да закрепнат“, вели Гафари.

„Со успорување на лизозомите и намалување на нивната киселост, матичните клетки станаа поздрави и беа во можност да произведуваат нови, избалансирани крвни клетки и нови матични клетки многу поефикасно. Со таргетирање на лизозомската хиперактивност, успеавме да ги вратиме старите матични клетки во помлада, поздрава состојба, подобрувајќи ја нивната способност да регенерираат крвни и имунолошки клетки“ – истакнува Гафари.

Ова еден ден би можело да помогне кај постарите лица да се одржува здрав имунолошки систем, да се намали ризикот од крвни нарушувања поврзани со возраста, а и да се влијае врз целокупното стареење.

Потенцијал за третман кај луѓе

Старите матични клетки обично не се сметаат за добри кандидати за трансплантација. Сепак, клетките третирани со конканамицин А изгледале подмладени и биле успешно трансплантирани кај животински модел. Ова сугерира дека сличен третман надвор од телото (ex vivo) може да се користи за подобрување на успешноста на трансплантациите на човечки матични клетки.

Секако, ќе бидат потребни понатамошни истражувања за да се потврди дали овој пристап функционира кај луѓето, со оглед на тоа што студијата е фокусирана исклучиво на клетки од глувци.

Истражувањето е објавено во списанието Cell Stem Cell.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.