Целта на оваа мисија е едноставна - научниците сакаат да видат дали можат да го пренасочат патот на потенцијално опасниот астероид, кој би можел да удри во Земјата и да предизвика катастрофа.

Сепак, се поставува прашањето колку е безбеден таков потфат и дали може да се случи нешто непредвидено што може да има незгодни последици за нас.

"Поголеми астероиди ја погодиле нашата планета во минатото. Тоа е природен процес и ќе се случува и во иднина. Сакаме да можеме да ги запреме најопасните", изјави астрономот Алан Фицсимонс од Универзитетот Квинс во Белфаст.

„Проблемот е што никогаш не сме ја тестирале технологијата што ќе биде потребна за таков потфат. Тоа е целта на проектот ДАРТ“, додаде тој.

Вселенското летало DART (Double Asteroid Redirection Test) е лансирано во ноември минатата година. По деталната анализа на патеката на астероидот по судирот, научниците веруваат дека ќе добијат подобар увид во начинот на одвраќање на астероидот, односно заштита на Земјата во случај на ваква „вселенска несреќа“, пишува The Guardian.

НАСА ќе го пренесува целиот настан во живо, а преносот ќе започне околу час и 15 минути пред ударот.

Експертите објаснуваат дека ова е многу комплицирана мисија бидејќи повратните радио сигнали помеѓу вселенското летало DART и експертите на Земјата може да потрае повеќе од една минута. Тоа временско задоцнување значи дека членовите на тимот не можат целосно ефикасно да управуваат со вселенското летало.

Затоа, DART го прави најголемиот дел од ова сам со користење на сопствен систем за навигација, вели планетарниот научник Ендрју Ченг и лидерот на тимот DART.

Набљудувањата покажале дека на Диморфос му требаат 11 часа и 55 минути за да ја заврши орбитата околу Дидимос. Научниците очекуваат ударот да го скрати таканаречениот орбитален период, според Wall Street Journal.

Орбиталниот период на Диморфос „може да се намали на некаде од седум минути до можеби дури и еден час“, вели астрофизичарот Харисон Агруса од Универзитетот во Мериленд.

Објектите што минуваат во близина на Земјата, како што се астероидите или кометите, често поминуваат релативно блиску до нашата планета, а медиумите имаат тенденција да ги преувеличуваат изјавите за нивната опасност само врз основа на фактот дека тие се класифицирани како PHO и NEO, кои имаат звучно име. Но, што воопшто значат тие категории?

НЕО е секој објект што минува во близина на Сонцето на растојание помало од 1,3 AU (AU, астрономска единица). AU го означува приближното растојание на Земјата од нашата ѕвезда и е 150 милиони километри.

Тоа значи дека се работи за тела кои во релативна смисла ќе поминат блиску до нашата планета. На пример, некој астероид од категоријата NEO може да помине на оддалеченост од 6,3 милиони километри од нашата планета, што всушност е доста далеку. За споредба, Месечината е оддалечена од нас во просек 384.400 километри.

Потенцијално опасен објект (PHO) е вселенско тело чиј дијаметар е поголем од 140 метри и кој поминува покрај Земјата на растојание од 0,05 AU (7.500.000 km) или помалку.

Пред две децении, научниците откриле дека мал сателит, првично именуван Didymos b, орбитира околу астероид од категоријата NEO. Дидимос на грчки значи „близнак“ и се користел за опишување на бинарен систем со поголем астероид, со големина од речиси 800 метри, околу кој орбитира тело со дијаметар од околу 160 метри.

Клеоменис Циганис, планетарен научник од Аристотеловиот универзитет во Солун и член на мисијата DART, предложил Месечината да се вика Диморфос.

„Диморфос значи „две форми“ и ќе го означи статусот на овој објект како првото небесно тело кое има значително човечко влијание врз обликот на неговата орбита“, рече Циганис.

Во минатото, ударите на поголемите астероиди и комети во голема мера влијаеле на животот на нашата планета. Најпознатата ваква катастрофа се случила пред 66 милиони години кога астероид широк 10 километри удрил во областа на денешниот полуостров Јукатан во Мексико. Ударот предизвикал експлозија која имала енергија од неколку милијарди атомски бомби и уништил 75% од сите растителни и животински видови, вклучувајќи ги и сите копнени диносауруси.

„Знаеме каде се големите астероиди затоа што можеме да ги видиме со нашата сегашна генерација на телескопи и знаеме дека ниту еден од откриените астероиди нема да се приближи до нашата планета во следните неколку стотини години. Така, засега, можеме да спиеме мирно. “, рече Фицсимонс.

„Сепак, сè уште не сме ги откриле сите оние помали астероиди кои се доволно големи за да уништат цели градови и да опустошат огромни области. Ги мапираме овие помали објекти со сè поголема прецизност, но треба да бидеме способни да преземеме некоја акција ако откриеме дека еден од нив е на директен пат кон Земјата. DART е првиот чекор во создавањето на таква технологија“, додаде тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.