Наука

Нобеловец може да спаси 2,2 милијарди луѓе низ светот, кои страдаат од недостаток на вода за пиење (ВИДЕО)

Хемичар претстави машина на соларна енергија способна да извлече до 1.000 литри чиста вода за пиење дневно од сувиот пустински воздух, пробив што би можел да го промени начинот на кој светот се бори против недостигот на вода.

Палестинскиот добитник на Нобелова награда, професор Омар Јаги, научник за материјали на Универзитетот во Калифорнија, Беркли, го развил системот користејќи метално-органски рамки, или MOF, високо порозни материјали кои можат да задржат водена пареа дури и во средини со ниска влажност.

Работи целосно исклучена од електричната мрежа и напојувана од сончева светлина, технологијата е дизајнирана за региони склони кон суша, заедници погодени од катастрофи и оддалечени населби каде што традиционалната водоводна инфраструктура е несигурна или отсутна, објавi „Times of India“.

Како соларната машина ja собира водата од пустинскиот воздух

Во срцето на пронајдокот се MOF-овите, кристални материјали направени од метални јазли поврзани со органски молекули. Нивната внатрешна површина е толку огромна што еден грам може да содржи пори споредливи со површината на фудбалско игралиште. Ноќе, кога температурите паѓаат, MOF материјалот апсорбира водена пареа од воздухот, дури и при нивоа на влажност од само 20%. Во текот на денот, сончевата светлина нежно го загрева материјалот, ослободувајќи ја заробената влага. Пареата потоа се кондензира во течна вода, која се собира и филтрира за пиење, објавува „The Guardian“.

„Науката е тука“, изјавил Јаги, опишувајќи го системот. „Она што ни треба сега е храброст, храброст скалирана на големината на задачата“. Поранешните прототипови тестирани во Долината на смртта, Калифорнија, дадоа скромни резултати, но скалирањето на системот на контејнер за превоз од 6 метри драматично го зголеми производството, што го прави одржлив за снабдување на ниво на заедницата.

Спас за 2,2 милијарди луѓе ширум светот

Иновацијата доаѓа во критично време. Според Обединетите нации, приближно 2,2 милијарди луѓе ширум светот немаат безбедно управувана вода за пиење, а милијарди други се соочуваат со сериозен недостиг на вода најмалку еден месец секоја година. Неодамнешните проценки на ОН ја опишаа планетата како влегува во ера на „глобален банкрот на водата“.

Уредот на Јаги нуди децентрализирана алтернатива на традиционалните извори на вода како што е десалинизацијата, која може да биде енергетски интензивна и да произведува еколошки штетен отпад од солена вода. Бидејќи системот базиран на MOF работи на амбиентална сончева енергија, не бара електрична енергија од мрежата или фосилни горива. „Може да функционира кога традиционалната инфраструктура ќе откаже“, изјавил Давон Бејкер, службеник за заштита на животната средина на Карибите, кој изразил интерес за технологијата за островите склони кон урагани.

„Можноста за работа надвор од мрежата користејќи само амбиентална енергија е особено привлечна за ранливите заедници“.

Од бегалски корени до глобално влијание

Мотивацијата на Јаги е длабоко лична. Роден во Јордан во палестинско бегалско семејство, тој пораснал во пустинска заедница без вода за пиење. Во својот говор за прифаќање на Нобеловата награда, тој се сетил дека слушнал шепотења во неговата населба: „Водата доаѓа“, додека жителите брзале да ги полнат контејнерите пред да ги снема залихите. Тоа сеќавање, како што рекол тој, ја обликувало неговата решеност да конструира материјали способни да решат предизвици за преживување во реалниот свет. Тој ја опишал својата област, ретикуларната хемија, како „наука способна за реинтерпретација на материјата“ за да се справи со климатските и одржливите кризи.

Ветување и преостанати пречки

Рецензирани студии во списанија како што е „Science Advances“ ја потврдија ефикасноста на MOF во собирањето атмосферска вода. Сепак, остануваат предизвици пред масовното распоредување да стане изводливо. Производството на MOF во голем обем, а воедно и одржувањето на ниските трошоци, е голема пречка, како и обезбедувањето издржливост во сурови средини во подолги периоди.

Јаги го основал „Atoco“ за да ја комерцијализира технологијата и да истражи партнерства за поширока дистрибуција. Експертите велат дека доколку се намалат бариерите во производството и трошоците, системот би можел да обезбеди отпорен додаток на постојната водоводна инфраструктура, особено во сушните региони низ Африка, Блискиот Исток и делови од Азија.

Иновација на климатската ера

Како што сушите се интензивираат, а екстремните временски настани ги нарушуваат водоводните системи, децентрализираните и климатски пријателски решенија се сè поитни. Изумот на Јаги не ветува дека ќе ги замени реките или водоносните слоеви, но нуди нешто радикално, можност за производство на вода за пиење од воздухот користејќи само сончева светлина и напредни материјали. За милијардите луѓе кои се соочуваат со несигурно снабдување, ова навистина би можело да се покаже како повеќе од само научен пробив. Може да биде спас.

Тагови: вода

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бизарно

Стотици Јапонци влечат замок со јажиња- тежи 360 тони, а го поместиле 2 метра (ВИДЕО)

Со извици „со-ре, со-ре“, околу 1.800 луѓе се собраа во северна Јапонија за време на викендот за да работат заедно на преместување на замок од 360 тони!

Историската зграда во Хиросаки, префектурата Аомори, претходно беше преместена за да се поправи ѕид оштетен во силен земјотрес. Откако работата беше завршена, беше организирано „префрлување“ на неговата оригинална позиција.

Традиционална јапонска техника

Тимови од 80 луѓе наизменично го влечеа замокот користејќи јажиња долги 30 метри, додека огромната структура, поставена на шини, полека се приближуваше кон својата дестинација.

Во саботата беше преместен за 1,13 метри, а во неделата за уште 1,09 метри, објавува The Guardian.

„Не аплицираа само луѓе од градот, туку и од цела Јапонија, па дури и од странство. Повеќето од нив дојдоа од Југоисточна Азија, Европа и Северна Америка“, рече Кенсуке Хајасака, раководител на одделот за паркови и зелени површини на градот Хиросаки.

За да се зачува историската зграда, беше користена традиционална јапонска техника позната како хикија. Наместо да се расклопи зградата, таа е поставена на ролери и се преместува како целина.

Градот ги покани Јапонците да учествуваат во неговото преместување уште во 2015 година. Тогаш беше извршено првото „преместување“.

Работата за зачувување на замокот траеше со години. Оштетениот ѕид беше завршен во декември 2024 година, а сите 2.185 камени блокови беа вратени на нивните првобитни позиции.

Кога работата беше завршена, властите повторно ги повикаа граѓаните да помогнат во „реставрацијата“ на замокот.

„Го повлеков пред 11 години“

Меѓу учесниците во напорите беше и 61-годишниот Мотохару Наката, кој патуваше од Хирошима.

„Го повлеков пред 11 години. Многу е трогателно повторно да можам да учествувам. Нема друга можност да се повлезе замок - беше фантастично“, рече Наката.

Рачното преместување на кулата ќе трае до крајот на август. Планирано е околу 4.100 луѓе да ја поместат структурата вкупно пет метри во тој период. Сепак, она што граѓаните можат да го направат со свои раце е само мал дел од целиот напор. По симболичните пет метри, преостанатите 73 метри ќе бидат покриени со помош на машини.

Целиот настан е замислен не само како дел од проект за реставрација, туку и како начин локалната заедница заедно да учествува во зачувувањето на своето историско наследство.

Замокот Хиросаки е еден од само 12-те вакви историски градби што останале во Јапонија и бил седиште на кланот Цугару. Изграден е во 1611 година.

Тагови: замок Јапонци

Свет

Американското министерство за образование ја избриша објавата, во која Трамп го изедначуваат со Хитлер (ВИДЕО)

Официјалниот профил на Министерството за образование на САД на социјалната мрежа X објави видео клип од 19 секунди, кој содржи реплика од филмот „Најмрачниот час“.

Официјалниот профил на Министерството за образование на САД на социјалната мрежа X објави видео клип од 19 секунди, кој содржи реплика од филмот „Најмрачниот час“, биографски филм за животот на поранешниот британски премиер Винстон Черчил за време на Втората светска војна.

Клипот набрзо беше избришан од платформата, но корисниците го зачуваа, а потоа го споделија повторно.

Клипот го прикажува Винстон Черчил, игран од Гари Олдман, како извикува: „Не можете да преговарате со тигар кога главата ви е во неговата уста“, проследено со монтирани снимки од американскиот претседател Доналд Трамп како ја крева тупаницата или победничкиот прст. Во позадина е песната „We Go On“ од раперот BIA, додека на видеото е напишано триумфално: „Никој не го прави тоа како нас“, со емотикон од тигар.

Проблемот е што во филмот, „тигарот“ за кој зборува Черчил е всушност Адолф Хитлер. Черчил, како водач на британскиот отпор кон нацистичката воена машинерија, решително одбива да преговара со „тиранинот“. Реченицата се наоѓа во официјалниот трејлер за филмот од 2017 година, на 1 минута и 45 секунди, а за улогата на Черчил, Гари Олдман освои Оскар.

The U.S. Education Department deleted a video that unintentionally appeared to compare Trump to Hitler.

Officials said a staffer used a trending Darkest Hour clip without understanding its historical context.pic.twitter.com/lePUQtA00C
— Clash Report (@clashreport) August 27, 2026

Министерството за образование е „длабоко неписмено“

Имаше бројни реакции на социјалните мрежи. Новинарите предупредија за збунувачката порака, додека други го критикуваа незнаењето на авторот на објавата, објавува Le Parisien.

„Фактот дека Министерството за образование е толку длабоко неписмено што не знае на што се однесува оваа сцена е едноставно величествено“, напиша еден критичар.

Педро Гонзалез, поранешен поддржувач на Трамп, кој подоцна се дистанцира од движењето MAGA, остро ја критикуваше објавата: „Десничарите им намигнуваат на белите супремацисти, па дури и на фашистите, како што прави овој твит. Тигарот споменат во ова видео е Хитлер, а идиотите во администрацијата Трамп-Венс го користат за да го опишат Трамп“, напиша тој.

Потоа додаде: „Дали ја разбирате суптилната шега?“

Централата на профилот, поврзана со поранешната демократска потпретседателка Камала Харис, исто така го осуди гафот: „Ги отпуштија вработените кои помагаат во наоѓањето средства за наставниците и учениците, но го задржаа креаторот на видеото кој е платен од даночните обврзници“.

Видеото беше отстрането од профилите на социјалните мрежи на Министерството за образование по објавата.

The right plays this game where it winks at white supremacists and even fascists, like this post does: the “tiger” referenced in this clip is Hitler, and the dweebs in the Trump-Vance administration are using it to mean Trump. Do you get the very subtle joke here? Nudge nudge… https://t.co/DqY7atRPFG
— Pedro L. Gonzalez (@emeriticus) August 26, 2026

Сепак, некои поумерени коментатори сугерираа дека авторот на монтажата, веројатно многу млад, можеби едноставно зел постоечки клип од TikTok со кој го рекламира Тајгер Вудс, шампионот во голф, користејќи реплика од филмот без да ја прикаже оригиналната сцена и нејзиниот контекст. Патем, Тајгер Вудс, според текстот, бил партнер на Ванеса Трамп, поранешната снаа на претседателот Доналд Трамп.

Тагови: Адолф Хитлер Доналд Трамп

Шоу биз

Ерос Рамацоти одложи дел од светската турнеја поради операција на гласните жици (ВИДЕО)

Ерос Рамацоти мораше да го одложи почетокот на продолжението на светската турнеја „Una Storia Importante World Tour“ поради операција на гласните жици.

Италијанскиот музичар објави на Инстаграм дека го очекуваат неколку месеци закрепнување, поради што планираните концерти во Северна и Јужна Америка ќе се одржат дури во 2027 година, пишува италијанскиот Rai News.

„Ќе се видиме повторно“

„Операцијата на гласните жици помина добро. Ви благодарам на сите за пораките за поддршка и љубов“, напиша Рамацоти во објава споделена на италијански, шпански и англиски јазик.

Тој додаде дека лекарот му препишал рехабилитација, поради што нема да може да одржува проби или да продолжи со настапите според првичниот план. „За жал, концертите во Северна и Јужна Америка ќе мора да се одложат до 2027 година. Ќе се видиме повторно, посилни и поповрзани од кога било“, им рече пејачот на обожавателите.

View this post on Instagram

A post shared by Eros Ramazzotti (@ramazzotti_eros)

Ова не е прв пат здравствените проблеми поврзани со неговиот глас да влијаат на неговата кариера. Во мај 2019 година, Рамацоти исто така мораше привремено да ја прекине својата светска турнеја „Di vita ce n'è“ по операцијата за згуснување на гласните жици.

Обожавателите беа изненадени од веста за одложувањето

Веста за одложувањето дојде неочекувано бидејќи подготовките за светската турнеја „Una Storia Importante“ траеја со недели, а Рамацоти го заврши европскиот дел од концертите само пред два месеци.

Од 11 февруари до 27 јуни, тој настапи во бројни европски градови, вклучувајќи ги Париз, Стразбур, Брисел, Минхен, Осло, Франкфурт, Прага, Барселона и Мадрид.

Во Италија, тој одржа големи концерти на стадиони како што се Сан Сиро во Милано, стадионот „Диего Армандо Марадона“ во Неапол, Олимпико во Рим и стадионот „Алијанц“ во Торино.

Нов распоред на турнејата

Според првичниот план, пејачот требаше да ја продолжи турнејата по само четиримесечна пауза. Првиот следен концерт беше закажан за 16 октомври во Торонто, по што следуваа настапи во Бостон, Њујорк, Чикаго, Мајами и Лос Анџелес.

Потоа турнејата требаше да се пресели во Латинска Америка, каде што беа планирани концерти во Мексико, Колумбија, Чиле, Перу, Аргентина, Бразил и Костарика.

Според новиот распоред, Рамацоти ќе се врати на сцената на 1 април 2027 година со концерт во Луксембург. Следат настапи во Белгија, Германија, Швајцарија, Франција и Шпанија, а во Италија се враќа во мај.

Европскиот дел од турнејата ќе заврши на 25 мај 2027 година со концерт во Виена.

Одложените концерти во Северна и Јужна Америка ќе се одржат од 24 септември 2027 година. Турнејата повторно ќе започне во Торонто, а финалниот настап е планиран за 9 ноември во Сао Паоло, Бразил.

Тагови: Ерос Рамацоти