Наука

Нобеловец може да спаси 2,2 милијарди луѓе низ светот, кои страдаат од недостаток на вода за пиење (ВИДЕО)

Хемичар претстави машина на соларна енергија способна да извлече до 1.000 литри чиста вода за пиење дневно од сувиот пустински воздух, пробив што би можел да го промени начинот на кој светот се бори против недостигот на вода.

Палестинскиот добитник на Нобелова награда, професор Омар Јаги, научник за материјали на Универзитетот во Калифорнија, Беркли, го развил системот користејќи метално-органски рамки, или MOF, високо порозни материјали кои можат да задржат водена пареа дури и во средини со ниска влажност.

Работи целосно исклучена од електричната мрежа и напојувана од сончева светлина, технологијата е дизајнирана за региони склони кон суша, заедници погодени од катастрофи и оддалечени населби каде што традиционалната водоводна инфраструктура е несигурна или отсутна, објавi „Times of India“.

Како соларната машина ja собира водата од пустинскиот воздух

Во срцето на пронајдокот се MOF-овите, кристални материјали направени од метални јазли поврзани со органски молекули. Нивната внатрешна површина е толку огромна што еден грам може да содржи пори споредливи со површината на фудбалско игралиште. Ноќе, кога температурите паѓаат, MOF материјалот апсорбира водена пареа од воздухот, дури и при нивоа на влажност од само 20%. Во текот на денот, сончевата светлина нежно го загрева материјалот, ослободувајќи ја заробената влага. Пареата потоа се кондензира во течна вода, која се собира и филтрира за пиење, објавува „The Guardian“.

„Науката е тука“, изјавил Јаги, опишувајќи го системот. „Она што ни треба сега е храброст, храброст скалирана на големината на задачата“. Поранешните прототипови тестирани во Долината на смртта, Калифорнија, дадоа скромни резултати, но скалирањето на системот на контејнер за превоз од 6 метри драматично го зголеми производството, што го прави одржлив за снабдување на ниво на заедницата.

Спас за 2,2 милијарди луѓе ширум светот

Иновацијата доаѓа во критично време. Според Обединетите нации, приближно 2,2 милијарди луѓе ширум светот немаат безбедно управувана вода за пиење, а милијарди други се соочуваат со сериозен недостиг на вода најмалку еден месец секоја година. Неодамнешните проценки на ОН ја опишаа планетата како влегува во ера на „глобален банкрот на водата“.

Уредот на Јаги нуди децентрализирана алтернатива на традиционалните извори на вода како што е десалинизацијата, која може да биде енергетски интензивна и да произведува еколошки штетен отпад од солена вода. Бидејќи системот базиран на MOF работи на амбиентална сончева енергија, не бара електрична енергија од мрежата или фосилни горива. „Може да функционира кога традиционалната инфраструктура ќе откаже“, изјавил Давон Бејкер, службеник за заштита на животната средина на Карибите, кој изразил интерес за технологијата за островите склони кон урагани.

„Можноста за работа надвор од мрежата користејќи само амбиентална енергија е особено привлечна за ранливите заедници“.

Од бегалски корени до глобално влијание

Мотивацијата на Јаги е длабоко лична. Роден во Јордан во палестинско бегалско семејство, тој пораснал во пустинска заедница без вода за пиење. Во својот говор за прифаќање на Нобеловата награда, тој се сетил дека слушнал шепотења во неговата населба: „Водата доаѓа“, додека жителите брзале да ги полнат контејнерите пред да ги снема залихите. Тоа сеќавање, како што рекол тој, ја обликувало неговата решеност да конструира материјали способни да решат предизвици за преживување во реалниот свет. Тој ја опишал својата област, ретикуларната хемија, како „наука способна за реинтерпретација на материјата“ за да се справи со климатските и одржливите кризи.

Ветување и преостанати пречки

Рецензирани студии во списанија како што е „Science Advances“ ја потврдија ефикасноста на MOF во собирањето атмосферска вода. Сепак, остануваат предизвици пред масовното распоредување да стане изводливо. Производството на MOF во голем обем, а воедно и одржувањето на ниските трошоци, е голема пречка, како и обезбедувањето издржливост во сурови средини во подолги периоди.

Јаги го основал „Atoco“ за да ја комерцијализира технологијата и да истражи партнерства за поширока дистрибуција. Експертите велат дека доколку се намалат бариерите во производството и трошоците, системот би можел да обезбеди отпорен додаток на постојната водоводна инфраструктура, особено во сушните региони низ Африка, Блискиот Исток и делови од Азија.

Иновација на климатската ера

Како што сушите се интензивираат, а екстремните временски настани ги нарушуваат водоводните системи, децентрализираните и климатски пријателски решенија се сè поитни. Изумот на Јаги не ветува дека ќе ги замени реките или водоносните слоеви, но нуди нешто радикално, можност за производство на вода за пиење од воздухот користејќи само сончева светлина и напредни материјали. За милијардите луѓе кои се соочуваат со несигурно снабдување, ова навистина би можело да се покаже како повеќе од само научен пробив. Може да биде спас.

Тагови: вода

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Мицкоски: Граѓаните се иселуваат кога ве гледаат во Дубаи како уживате на Харис Џиновиќ и на јахти, а не сте во затвор

Жестока полемика на Филипче и Мицкоски на пратеничките прашања, за тоа кој не ги исполнил ветувањата, а од што граѓаните се разочарани..

Премиерот Христијан Мицкоски и лидерот на СДСМ, Венко Филипче во отворен вербален судир на денешната седница за пратенички прашања. Филипче упати критики до Мицкоски дека резултатот од неговото двегодишното владеење е како што изјави, „голема нула“, без ниту едно исполнето ветување. Ветивте мед и млеко, а наместо напредок, граѓаните добија поскап живот, ниски плати, задолжена и изолирана држава , изјави Филипче, а секој трет човек според него планира да ја напушти Македонија заради лошата состојба. - Кога граѓаните ќе ве видат зад решетки, тогаш ќе веруваат дека правдата дошла, му одговори премиерот Мицкоски. Според него власта напорно работи за подобар животен стандард на граѓаните, а резултатите на негова Влада се многу подобри од времето на СДСМ.

-Велите секој трет човек планира да ја напушти Македонија, но знаете ли зошто? Затоа што ве гледаат вас во Дубаи како уживате на Харис Џиновиќ, а не сте во затвор. Затоа што гледаат таму како уживаат поранешни функционери на јахти, а не се во затвор. Е затоа се разочарани луѓето кога ќе ве видат како се смеете позади решетки, тогаш ќе бидат среќни и задоволни затоа што правдата дошла. Јас признавам дека сум виновен, тоа што поминаа две години, а вие уште уживате на јахтите во Паљури, наместо на друго место. Признавам дека сум виновен. Но, исто така ве гледам во очи и ви ветувам дека нема повеќе да ги разочаруваме македонските граѓани како поранешни функционери уживаат на јахти и во мелосот на Харис Џиновиќ. Ете тоа е желбата на народот, изјави Мицкоски.

-Ако бројките се така добри, ошто нема раст на платите во образование, социјала, здравстството? Вистината е дека сме презадолжени, парите одат за партиски тендери, а граѓаните немаат никаков бенефит од тоа како ја водите економисјата. Со вас Христијан Мицкоски ние сме на губитничката страна. И сега и на историјата. И ќе останеме заглавени и слепо црево во ЕУ и во светот, изложени нна странски влијанија на трети земји и ќе биде под ризик иднината на земјата и младите кои живеат тука. А за оваа ваша опсесија со поранешни функционери коишто плажите да ги сликаат голи на плажа, јас веќе не можам да ја разберам, очигледно е во сферата на некоја психологија, изјави Филипче.

Меѓу прашањата за политка и економија, на собраниската говорница место најде и една од напрестижните културни манифестации Струшките вечери на поезијата, откако од ДУИ се заинтересираа зошто промотивните материјали за фестивалот не биле и на албански јазик. Министерот за култура Љутков им одговори да престанат да се гледаат самите како бројки и проценти и наместо да собираат политички поени, на оваа манифестација да гледаат како престиж за сите во државата во светски рамки.

Во фокусот на пратеничките прашања до власта беа и цените во маркетите, проектот Чебрен Галиште, капиталните инвестиции и плановите на власта за екононски напредок. На обвинувањата од опозицијата дека Македонија е пред банкрот, Мицкоски изјави дека ширењето на ваквата теза од опозицијата придонесува во намерите од соседна држава, како што рече, која се обидува во ЕУ да ја сопре финансиската помош за Македонија за да ја доведе до банкрот за власта да клекне и да го исполни барањето кое се очекува, но повтори дека Владата ќе биде трпелива и ќе работи на домашните реформи.

Свет

Катастрофа во Венецуела, по два силни земјотреси досега близу 170 мртви, околу 10 илјади се водат за исчезнати

Два последователни земјотреси над 7 степени синоќа ја погодија Венецуела. Состојбата е драматична..

Венецуела е во трка со времето по двата катастрофални земјотреса што во период од 40 секунди ја погодија јужноамериканската земја. Спасувачи, волонтери и роднини со голи раце се обидуваат да продрат под урнатините, од каде што со часови се слушаат гласови и повици за помош додека избезумани родители очајно ги бараат најблиските. Се трага по 10 илјади луѓе.

-Антонио! О, Боже мој... Антонио... извикуваше жителка на Каракас.

-Сцените беше како хорор филм. Моравме да газиме преку урнатини за да се извлечеме. , жителка на Каракас

Првиот земјотрес од 7,1 рихтеров степен ја погоди Венецуела околу 18 часот по локално време 160 километри од Каракас, а по првичниот шок, следуваше нов, од 7,5 степени, најсилен во последните сто години. Бројот на жртви од час во час расте, паралено со шокантната прогноза на американскиот геолошки институт, кој согледувајќи ги размерите на катастрофата предвиде од 10 до 100 илјади потенцијални жртви. Се работи за исклучително плитки потреси, под 30 километри длабочина. Венецуела прогласи вонредена состојба и ја повика нацијата на единство.

-Примарната порака до нашите граѓани е следна: да бидеме обединети и да спасиме животи. Повикуваме на најголема можна соработка со народот. Домовите кои имаат претрпено голема штета на инфраструктурата мора да се евакуираат. , изјави Делси Родригез, претседателка на Венецуела.

Најпогоден е северниот регион Ла Гваира, каде со земја се срамнети и повеќекатници, како овој хотел од 10 ката северно од главниот град Каракас. Илјадници луѓе се без струја, вода и интернет и ноќта ја поминаа под ведро небо. Дел стравувајќи од нов земјотрес, дел како што велат, немаат каде да се вратат.

-За среќа, моето семејство, сопругата и внуката беа надвор од зградата, а кога дојдовме ја видовме целосно урната. Што можам да кажам? Колку семејства воопшто ќе можат да имаат покрив над глава во вака уништениот Каракас? , вели жител на Каракас

-Беше многу силен и долг. Не паметиме досега ваков земјотрес. Се внатре е уништено. Прозорци, садови, се... , изјави жителка на Каракас.

Повеќе десетици држави понудија помош за Венецуела, вклучително и американскиот претседател Доналд Трамп, кој на социјалните мрежи напиша дека се работи за катастрофален број жртви и оти Вашингтон е подготвен за брза акција. Со порака се огласи и соборениот венецуелски лидер, Николас Мадуро од американскиот затвор каде што половина година е сместен по приведувањето од САД. Време е за максимално единство и солидарност, напиша Мадуро.

Македонија

РКЕ анализира промена на тарифниот модел-евтина тарифа од 11 до 15 часот и во сабота

Регулаторна комисија за енергетика размислува за зголемување на ефтината тарифа,а првиот човек најавува опромени во системот на цени.

Анализите на Регулаторна треба да покажат дали граѓаните ќе добијат четиричасовна евтина дневна тарифа, наместо досегашните два часа и дали таа покрај за недела ќе важи и во сабота.

Претседателот на РКЕ, Ацо Ристов најавува дека се разгледува ревизија на блок тарифите воведени за време на енергетската криза во 2022 година. Според него, сега има значајни промени во енергетскиот систем.. Тој остава простор за нов модел, според кој граѓаните мегудругото би плаќале пониски сметки за струја ..Според анализите, производството на струја од сонце и ветар, создава вишок електрична енергија во текот на денот, што доведува до ниски берзански цени. Затоа Регулаторна размислува за продолжување на евтината тарифа на четири часа дневно, воведување евтина тарифа и во сабота, приспособување на потрошувачката кон новите услови

Најниски цени на струјата во моментов има во периодот од 11 до 15 часот, додека највисоките се во вечерните часови, што е спротивно на сегашниот тарифен модел.