Нешто страшно се случува на Арктикот- научниците се сериозно загрижени - Канал 5

Нешто страшно се случува на Арктикот- научниците се сериозно загрижени

Во зима, Арктикот треба да биде прекрасен бел пејзаж - недопрен свет од мраз и снег што се протега илјадници километри.

Нешто страшно се случува на Арктикот- научниците се сериозно загрижени

Сепак, шокантните фотографии откриваат нова реалност на Северниот Пол, благодарение на климатските промени, објавува Дејли Меил.

Арктик како Шкотска?!

Научниците од Лондон кои го посетија Свалбард во февруари и почетокот на март известуваат за „драматична и загрижувачка промена во арктичката зима“.

Норвешката територија се соочи со невообичаено високи температури, широко распространето топење на снегот и процутена вегетација. Според експертите, во следните неколку децении, огромни делови од Арктикот би можеле да личат на низините на Шкотска во текот на зимата!

Членот на експедицијата и експерт за животна средина од Универзитетот „Квин Мери“ во Лондон, д-р Џејмс Бредли, повика на итна климатска акција за намалување на глобалното затоплување.

„Стоењето во баричките на крајот од глечерите или на голата, зелена тундра, беше шокантно и надреално искуство“, рече тој. „Климатската политика мора да се прилагоди на реалноста дека Арктикот се менува многу побрзо од очекуваното.“

Вегетацијата си го пробива патот

Д-р Бредли и неколку негови колеги отпатуваа во норвешкиот архипелаг како дел од теренска научна кампања. Во Свалбард, кој се наоѓа во Арктичкиот круг, тие доживеаа високи температури на воздухот - меѓу најтоплите досега регистрирани во регионот.

На пример, во градот Ни-Алесунд, на северозапад од Свалбард, околу 1.200 километри од Северниот Пол, просечната температура во февруари 2025 година беше -3,3°C. Ова е значително повисоко од просечната температура за истиот период од 1961 до 2001 година, која беше -15°C.

Тимот набљудуваше како водата од топењето на мразот се собира во „привремени езера“, низ кои можеа да одат како џиновски езерца.

Во меѓувреме, вегетацијата се пробиваше низ снегот и мразот, покажувајќи „зелени нијанси“ што обично се поврзуваат со пролетта и летото.

Зголемен ризик од лавини

„Оваа биолошка активност беше широко распространета низ одмрзнатата тундра“, напишаа истражувачите во својот труд, објавен во списанието Nature Communications. „Површинскиот слој на почвата, кој обично е замрзнат во ова време од годината, омекна толку многу што можевме да земеме примероци со лажица.“

Снегот беше исто така „различен“ - често паѓаше како дожд, што укажува на невообичаено топли услови. Тимот научници беше навикнат да носи термички слоеви и дебели ракавици, но честопати работеа со голи раце - на дожд.

„Опремата што ја донесов се чувствуваше како реликт од друга клима“, рече д-р Бредли.

Човечките заедници и инфраструктурата на Свалбард се изложени на ризик од ова затоплување, делумно поради зголемениот ризик од лавини. Тимот предупредува на „нестабилен снежен слој“ - слој снег што се акумулира на земјата и се збива под сопствената тежина, што дополнително го зголемува ризикот.

Тие дури и ја доведоа во прашање сопствената безбедност, сугерирајќи дека таквото теренско истражување можеби нема да биде изводливо во иднина.

Не е „изолиран случај“?

Свалбард, најсеверното населено место во светот, е на „првата линија“ на климатската криза, бидејќи се затоплува шест до седум пати побрзо од глобалниот просек.

Најновото откритие ја оспорува долгогодишната претпоставка дека Арктикот е „сигурно замрзнат“ во текот на зимата, а научниците не веруваат дека она што го пронашле е „изолиран случај“.

Се тврди дека зимските топлотни бранови во Свалбард станаа честа појава во последните децении како директен резултат на климатските промени предизвикани од човековата активност.

„Зимското затоплување на Арктикот одамна ја достигна точката на топење и ги преобликува арктичките предели. Иако затоплувањето во февруари 2025 година не беше изолиран настан, неговото гледање во реално време беше потсетник за забрзувањето на климатските промени - и нè натера да се запрашаме: дали бевме премногу претпазливи во нашите климатски предупредувања“, рекоа научниците.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Анна“ на Нина Николиќ во конкуренција за Гран при на фестивалот на камерен театар „Златен лав“ во Умаг

По успешниот прием кај домашната публика, „Анна“ го продолжува својот сценски живот пред регионалната публика.

„Анна“ на Нина Николиќ во конкуренција за Гран при на фестивалот на камерен театар „Златен лав“ во Умаг

Претставата „Анна“, по текст на Драгана Лукан Николоски и во режија на Нина Николиќ, реализирана како копродукција помеѓу Театар Комедија Скопје и Перипетија продукција, ќе биде изведена на 26 јуни 2026 година во рамките на 27. издание на Меѓународниот фестивал на камерен театар „Златен лав“ во Умаг, Хрватска. Претставата е избрана во официјалната натпреварувачка програма и ќе конкурира за фестивалската награда Гран при.

По успешниот прием кај домашната публика, „Анна“ го продолжува својот сценски живот пред регионалната публика. Станува збор за современа драма која низ интимна и емотивна приказна ги отвора прашањата за љубовта, припадноста, семејните односи и личната слобода. Поставена на пресекот помеѓу личното и општественото, претставата зборува за цената на изборите што ги правиме и за потребата да останеме верни на себеси, дури и кога тоа значи судир со очекувањата на средината.

Во претставата играат: Маја Љутков, Благој Веселинов, Саша Ханџиќ, Маја Зеќо и Тони Денковски (како глас). Авторскиот тим го сочинуваат Нина Николиќ (режија), Илина Ангеловска (сценографија), Ивана Каранфиловска Угуровска (костимографија) и Оливер Јосифовски (музика) – автори кои низ својата работа развиваат современ и препознатлив сценски израз.

Покрај значењето што го има за меѓународната видливост на современата македонска театарска продукција, гостувањето на „Анна“ отвора простор за претставување на современи женски авторски поетики на регионалната сцена. Преку драмскиот текст на Драгана Лукан Николоски и режисерскиот ракопис на Нина Николиќ, претставата нуди специфичен поглед кон темите на идентитетот, слободата и позицијата на жената во современото општество, претставувајќи авторски гласови кои сè појасно го обликуваат современиот македонски театар.

Гостувањето на претставата е поддржано од Министерството за култура и туризам на Република Македонија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ВМРО-ДПМНЕ: Филипче веќе ја нуди Македонија на распродажба и подготвува нови национални отстапки само за да дојде до власт

Додека официјална Бугарија секојдневно испраќа пораки со кои директно се оспоруваат македонскиот идентитет, јазик и историска посебност, Венко Филипче молчи и ја убедува македонската јавност дека нема причина за загриженост.

ВМРО-ДПМНЕ: Филипче веќе ја нуди Македонија на распродажба и подготвува нови национални отстапки само за да дојде до власт

Наместо да бара цврсти гаранции и да ги брани националните позиции, Филипче однапред дава сигнали дека е подготвен за прифаќање на барањата кои македонскиот народ со години ги смета за неправедни, навредливи и понижувачки.

СДС не се однесува државнички. СДС и Филипче капитулираат пред бугарските барања.

Тоа е истата стара матрици на однесување на СДС. Зоран Заев прво тврдеше дека нема опасност за националните интереси, а потоа следуваа низа отстапки кои оставија длабоки последици и разочарување кај народот.

Денес Венко Филипче чекори по истиот пат и прво ги релативизира бугарските позиции, а потоа ќе се обидува да ги оправдува нивните барања пред јавноста.

Филипче не нуди визија, ниту стратегија за заштита на државните интереси. Тој нуди политика на попуштање, сервилност и прифаќање на туѓи диктати, само за да обезбеди политичка поддршка и да стигне до власт.

ВМРО-ДПМНЕ останува цврсто на ставот дека македонскиот идентитет, јазик, историја и култура не се предмет на уцени, преговори и политичка трговија. Ниту една власт нема мандат да преговара за она што е темел на македонската државност и национален опстанок.

ВМРО-ДПМНЕ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Сенатот му зададе удар на Трамп: Усвоена резолуција за прекин на воената акција против Иран

Американскиот сенат усвои резолуција со која од  Трамп се бара да ја прекине американската воена акција против Иран, што претставува сериозен политички притисок врз администрацијата во екот на конфликтот на Блискиот Исток.

Сенатот му зададе удар на Трамп: Усвоена резолуција за прекин на воената акција против Иран

Со тоа, за првпат по донесувањето на законот за воени овластувања во 1973 година, двата дома на американскиот конгрес усвојуваат мерка со која се бара повлекување на американските вооружени сили од тековна воена операција. Гласањето ја одразува растечката загриженост кај дел од конгресмените, вклучително и некои републиканци, поради конфликтот што започна на 28 февруари, кога САД и Израел започнаа воени напади врз Иран. Иако резолуцијата најверојатно нема директно да ја запре воената кампања, таа се смета за значаен политички удар за Трамп, кој долго време уживаше речиси целосна поддршка од сопствената партија во конгресот. Трамп остро реагираше на одлуката на сенатот, оценувајќи ја како „бесмислена и лошо темпирана“, а пратениците кои гласаа за резолуцијата ги обвини дека со своите постапки му одат во прилог на Иран.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер