ЗдравјеНаучниците успешно измениле ДНК на човечки ембриони- новата техника овозможува менување на особините на бебињата Научниците од Универзитетот Колумбија ја изменија ДНК-та на човечки ембриони со невидена прецизност, достигнување што би можело да го отвори патот за бебиња дизајнирани со посебни особини.Оваа можност е извор на контроверзии со години. Од една страна, технологијата еден ден би можела да им овозможи на родителите безбедно да ги поправат мутациите што предизвикуваат болести кај ембрионите. Но, таа би можела да се користи и за избор на посакувани особини, практика за која некои етичари тврдат дека е евгеника, објавува Њујорк Тајмс. Дитер Егли, генетичар на Универзитетот Колумбија, кој го водеше истражувањето, повика на јавен дијалог за предностите и недостатоците на уредувањето на ембрионската ДНК. „Како научник, можете да дадете податоци за дискусија, но во суштина застанувате тука и им дозволувате на другите да преземат“, изјави тој за „Њујорк тајмс“. Користејќи револуционерна технологија наречена „уредување на база“, д-р Егли и неговите колеги беа во можност прецизно да ги заменат поединечните генетски букви во ДНК секвенците без да предизвикаат штета што често се гледа со претходната форма на уредување на гени, CRISPR. Д-р Егли предупреди дека истражувањето остава многу прашања неодговорени за штетните несакани ефекти. „Не велиме дека ова ќе се користи во клиниките утре“, рече тој. Д-р Егли и неговите колеги ја објавија својата студија на серверот за претпечатење bioRxiv, што значи дека сè уште не е рецензирана од колеги. Можноста за уредување на ДНК на човечки ембриони е тема на сериозна дебата повеќе од една деценија, откако беше измислен CRISPR. Во 2012 година, научниците открија како да создадат прилагодени молекули кои можат да исечат целен сегмент од ДНК. CRISPR брзо стана стандардна алатка за научниците, евтин и лесен начин да се открие како функционираат гените со модифицирање на геномот. Се појавија голем број медицински компании кои се обидоа да ја користат технологијата за лекување на наследени болести. Администрацијата за храна и лекови (FDA) одобри третман базиран на CRISPR за српеста анемија во 2023 година. Но, научниците знаеја дека не е совршен. Во некои клетки, молекулите на CRISPR не успеаја да ги пронајдат своите цели во ДНК или понекогаш ги исечеја погрешните генетски делови. Овие загрижености не го спречија кинескиот научник Хе Џианкуи да го користи CRISPR за да ја уреди ДНК-та на човечки ембриони во 2018 година. Д-р Хе подоцна рече дека неговата цел била да им даде на децата генетска отпорност на ХИВ инфекцијата. Но, експертите ја осудија неговата работа како неодговорна, а кинеските власти го осудија на три години затвор, објави „Њујорк тајмс“. Експериментот на д-р Хе резултираше со раѓање на три „здрави, убави бебиња“, тврдеше тој во интервју во јануари за „Њујорк тајмс“. Но, статусот на децата никогаш не е независно потврден. Во 2020 година, д-р Егли и неговите колеги спроведоа експеримент за да видат како се однесува CRISPR кај човечките ембриони. Тие добија донирана сперма од мажи со мутација во ген наречен EYS, кој предизвикува наследно слепило. Истражувачите ја користеа таа сперма за да оплодат здрави јајце-клетки, произведувајќи човечки ембриони со една работна копија од генот EYS и една дефектна. Потоа го користеа CRISPR за да го отсечат мутираниот регион. Претходните студии сугерираа дека ембрионот може да го поправи генот користејќи ја здравата верзија како водич. Само некои ембриони беа во можност да го направат ова, завршувајќи со две работни копии од генот EYS. Сепак, поправката не успеа кај околу половина од ембрионите. Некои отсекоа долги делови од ДНК, додека други го уништија целиот хромозом што го носи генот EYS. „Имаше апсолутно катастрофални последици“, рече д-р Егли. Многу научници и биоетичари ги сметаа овие резултати како дополнителен доказ дека уредувањето на човечки ембриони е премногу ризично дури и да се разгледа - барем засега. Но, во 2016 година, Дејвид Лиу, генетичар од Харвард, и неговите колеги комбинираа една од молекулите CRISPR со други соединенија за да создадат уредување на бази, нов метод за менување на гени. Наместо да се сече сегмент од ДНК, уредувачите на бази прават мал рез на една нишка. Потоа можат да ја упатат клетката да ја поправи мутацијата. Уредувањето на бази се покажа како често супериорно во однос на претходните методи на CRISPR. Минатата година, едно бебе беше излечено од потенцијално фатално генетско нарушување откако доби прилагоден сет молекули за уредување на бази. Д-р Егли одлучи да го проба на човечки ембриони. За новите експерименти, тој и неговите колеги одлучија да изменат два гена. Едниот, наречен PCSK9, може да носи мутации кои го зголемуваат нивото на LDL холестерол во крвта - и ризикот од срцеви заболувања. Друг ген, HBG, го контролира производството на хемоглобин кај фетусот. Д-р Егли и неговите колеги ги вметнаа своите основни уредувачи во оплодените јајце клетки и во ембриони од две клетки донирани од родителите. Истражувачите не открија никаква широко распространета штета поврзана со CRISPR. Наместо тоа, тие беа во можност успешно да ги уредат и гените PCSK9 и HBG. Во некои експерименти, тие ги уредуваа двата гена истовремено во истиот ембрион. Сепак, измените не беа совршени. Понекогаш молекулите за уредување на базите не успеваа да ја пронајдат својата целна ДНК. Како резултат на тоа, некои клетки во ембрионите ги задржаа оригиналните верзии на гените, додека други беа изменети. Овие ембриони станаа генетски мешавини, наречени мозаици. Поседувањето клетки со различни верзии на истиот ген можеше да предизвика медицински проблеми доколку ембрионите се развиле во бебиња. И покрај овие неуспеси, новите резултати беа доволно јасни што д-р Паула Амато, експерт за плодност на Универзитетот за здравство и наука во Орегон, која не беше вклучена во студијата, го нарече методот „ветувачки“. Сепак, таа рече дека би било важно да се испитаат конечните резултати откако ќе бидат објавени во рецензирано списание.Тагови: днк ембрион Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
КошаркаРепрезенативни и клупски другари во кошаркарската кариера, сега спротивставени пратеници Европските кошаркарски легенди Дејан Бодирога и Жељко Ребрача беа херои на екс Југославија и заедно ја освоија Европа и Светот, но денес се разделени од политиката.Од заедничкото освојување на светскиот трон во Атина во 1998 година, каде што беа едни од главните членови на репрезентацијата на СР Југославија, патиштата на Дејан Бодирога и Жељко Ребрача денеска се вкрстија на сосема спротивни страни во пратеничките клупи на Народното собрание на Република Србија. На Светското првенство во Грција, токму тие двајца беа најзаслужни за освојувањето на златниот медал, делејќи ги главните улоги на патот до тронот. Дејан Бодирога тогаш беше официјално прогласен за најкорисен играч (МВП) на целото првенство, со просек од 14,7 поени, пет скока и 2,2 асистенции по натпревар, а особено се истакна во полуфиналето против домаќинот Грција, кога постигна 31 поен. Од друга страна, Жељко Ребрача блесна токму кога беше најпотребно, одиграјќи го својот најдобар натпревар во финалето против Русија – натпревар што Југославија го доби со резултат 64:62. Ребрача беше апсолутен херој и најефикасен поединец на натпреварот со 16 поени и 11 скока; тој беше избран во идеалната петорка на турнирот, а неговата клучна блокада и офанзивен скок во последната минута директно го решија исходот на натпреварот. Нивната спортска соработка успешно продолжи и на клупско ниво, бидејќи во периодот од 1999 до 2001 година заедно го носеа дресот на атински Панатинаикос и, под водство на Жељко Обрадовиќ, ја освоија титулата европски шампион. Сепак, по завршувањето на нивните блескави играчки кариери, животните патишта и општествениот ангажман ги однесоа на сосема спротивни страни на српската политичка сцена. По крајот на кариерите на паркетот, Дејан Бодирога се посвети на спортскиот менаџмент и ја презеде функцијата претседател на Евролигата, а Ребрача е сосптвеник на кошарксрка школа. Бодирога во јавниот и политичкиот живот на Србија влезе преку давање отворена поддршка за студентските протести и иницијативата „ПроГлас“. На парламентарните избори одржани кон крајот на октомври 2026 година, тој настапи како 24-ти на листата „Студентска листа – Студентите победуваат“, а со полагањето на заклетвата на 17 ноември 2026 година, официјално го започна својот прв пратенички мандат во 15-тиот состав на Собранието. За разлика од него, Жељко Ребрача, по богатата кариера во Европа и НБА – каде што настапуваше за Детроит, Атланта и Лос Анџелес Клиперс – ја извршуваше функцијата претседател на Кошаркарскиот клуб „Војводина“, а својот политички ангажман го поврза со Српската напредна странка. Како долгогодишен член на владејачката партија, тој го започна својот прв пратенички мандат во февруари 2024 година, а на изборите во октомври 2026 година, зазеде високо 19-то место на изборната листа „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ и со тоа обезбеди нов мандат. Така, некогашните соиграчи, кои пред речиси три децении ѝ донесоа огромна радост на нацијата на кошаркарскиот терен во Атина, денес станаа политички ривали кои седат на спротивните страни во собраниската сала.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Претплатете се на нашиот newsletter
БалканПрвиот човек на КК Партизан станува сопственик на фудбалскиот клуб Чукарички од БелградПретседателот на евролигашот Партизан, Остоја Мијаиловиќ го купува фудбалскиот клуб Чукарички.Спортскиот директор на Чукарички, Владимир Матијашевиќ, во подкаст откри дека клубот од Баново Брдо наскоро ќе го преземе актуелниот претседател на Кошаркарскиот клуб Партизан, Остоја Мијаиловиќ. Матијашевиќ вели дека „сè е веќе завршено и чисто“ во однос на преносот на сопственоста на клубот на Мијаиловиќ, и дека се очекува сè официјално да биде завршено на почетокот на месецот или на почетокот на следната година. „Работата е при крај. Ако сакате конкретен одговор, ќе го добиете. Ако сè помине како што треба, Остоја Мијаиловиќ во декември ќе го преземе ФК Чукарички од Драган Обрадовиќ. На тоа моментално работат сите правници“, изјави Матијашевиќ во подкастот „2x45“ на MozzartSport. По преземањето, Мијаиловиќ ќе стане мнозински сопственик на клубот. Досегашниот сопственик, Драган Обрадовиќ, ќе го продаде целиот свој удел во клубот. „Во разговорот што го имавме пред три дена, Остоја побара сите луѓе да останат, а спомна и дека јас би можел да задржам одреден удел, доколку сакам да останам. Остоја и Обрадовиќ треба уште да ги финализираат работите, но главниот дел е завршен. Сè е проверено. Документацијата е чиста. Затоа очекувам, доколку сè е во ред, на почетокот на декември или кон средината на следниот месец, Мијаиловиќ да му се приклучи на клубот“. Матијашевиќ верува дека новиот сопственик ќе ја задржи сигурноста и стабилноста што ги красеа „планинарите“ во текот на целиот период под водство на Обрадовиќ.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
СветРуски воен авион се урна во Сибир: Нема преживеани Руски воен транспортен авион „Ан-12“ се урна денеска во регионот Кемерово, во југозападен Сибир, при што загинаа сите 17 лица кои се наоѓале во леталото, пренесува „Известија“, повикувајќи се на добро известен извор.Изворот потврди дека целиот екипаж загинал во инцидентот. Претходно беше соопштено дека авионот што се урна во селото Јагуново, во регионот Кемерово, според првичните сознанија е идентификуван како воен авион „Ан-12“. Причините за инцидентот сè уште не се утврдени. A Russian Air Force An-12 cargo aircraft reportedly crashed in Kemerovo, Siberia, this evening. https://t.co/HCxbKJIh5S — OSINTtechnical (@Osinttechnical) November 17, 2026 Гувернерот на Кемеровската област, Иља Середјук, соопшти дека во близина на селото Јагуново се случила авионска несреќа, а службите за итни случаи се на терен.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook