Научниците откриле уште 27 егзо планети што кружат околу две ѕвезди (ВИДЕО) - Канал 5

Научниците откриле уште 27 егзо планети што кружат околу две ѕвезди (ВИДЕО)

Астрономите открија 27 нови потенцијални планети што орбитираат околу две ѕвезди, слични на измислената пустинска планета Татуин од филмската серија „Војна на ѕвездите“. 

Научниците откриле уште 27 егзо планети што кружат околу две ѕвезди (ВИДЕО)

Досега се идентификувани само околу 18 планети што орбитираат околу две ѕвезди, додека се пронајдени повеќе од 6.000 планети што орбитираат околу единечни ѕвезди, исто како што Земјата орбитира околу Сонцето, пишува „Гардијан“.

Во студија објавена во „Месечните известувања“ на Кралското астрономско друштво денес, 4 мај, кој е познат и како Ден на „Војна на ѕвездите“, научниците идентификуваа уште речиси 30 планети кандидати, чие растојание од Земјата се движи од 650 до 18.000 светлосни години.

- Има многу во астрономијата што не е опипливо - рече Бен Монте, вонреден професор на Универзитетот во Нов Јужен Велс (UNSW) и главен автор на студијата. - Но, благодарение на познатата сцена со зајдисонце на Татуин во првиот филм „Војна на ѕвездите“, секој има претстава за тоа како изгледа планета што орбитира околу две ѕвезди и како би било да се стои на планета со две сонца.

Повеќе од половина од ѕвездите во универзумот постојат во бинарни или повеќеѕвездени системи.

Научниците претходно идентификувале планети околу бинарните зраци преку нивните транзити: Кога овие планети минуваат пред ѕвезда, вели Монте, „тие фрлаат сенка на површината на ѕвездата, гледаме пад во нејзината осветленост... и можеме да кажеме дека нешто орбитира околу неа“.

YouTube video

Но, тоа се случува само кога планетата и нејзината ѕвезда се совршено порамнети со нашата линија на вид од Земјата.

„Потенцијално ни недостасуваат многу системи“, рече Монте. „Планетите се тешки за наоѓање. Тоа е како да се обидувате да видите свеќа веднаш до голема улична светилка“.

Наместо тоа, истражувачите користеле метод познат како „апсидна прецесија“, барајќи осцилации помеѓу ѕвездите што орбитираат една околу друга и се затемнуваат (еклипсираат) една со друга.

„Ако го следиме точното време на овие затемнувања... тоа би можело да ни каже дека нешто друго се случува во системот“, рече Марго Торнтон, главен автор на студијата и докторант на UNSW.

Откако ги елиминираше другите фактори, како што се ротацијата и гравитационата привлечност на двете ѕвезди, тимот идентификуваше 36 од 1.590 ѕвездени системи чие однесување може да се објасни само со присуство на трето тело.

„27 од овие објекти се потенцијално планетарни“, рече Торнтон. Потребни се повеќе истражувања за нивните спектри за формално да се потврди дека се кружно бинарни планети.

„Прашањето е: колку се масивни? Дали е планета? Кафеаво џуџе? Ѕвезда?“, рече таа.

Тимот ги откри потенцијалните планети, чија маса веројатно се движи од Нептун до 10 пати поголема од онаа на Јупитер, користејќи податоци од сателитот за истражување на транзитни егзопланети (TESS) на НАСА, вселенски телескоп за лов на планети лансиран во 2018 година.

Д-р Сара Веб, астрофизичар на Технолошкиот универзитет Свинбурн, која не беше вклучена во истражувањето, рече дека „многу паметните техники“ на тимот би можеле да се користат за пронаоѓање нови кандидати за планети во иднина. Планетите што кружат околу вселената веројатно би имале „многу екстремни средини“ што не постојат во нашиот Сончев систем, рече Веб. „Но, планета како Татуин потенцијално би можела да постои таму каде што има таа „слатка точка“ во орбитата околу две ѕвезди - каде што не е премногу жешко, ниту премногу ладно. Кога излезе оригиналниот „Војна на ѕвездите“, ние дури и не знаевме дека постојат егзопланети. Многу од работите што се предвидени во уметноста и уметничките концепти за тоа што би можел да биде универзумот, обично ги наоѓаме... во науката“, рече таа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Изложба „имерзивна трансформација на глаголицата“ во музејот на современа уметност

Изложба насловена  „имерзивна трансформација на глаголицата“ на дизајнерот, уметник и интердисциплинарен истражувач Лазе Трипков е отворена во музејот на современата уметност во Скопје. 

Изложба  „имерзивна трансформација на глаголицата“ во музејот на современа уметност

Неговите истражувања траеле 6 години, а досега изложбата била претставена во Словачка, Малта и Скандинавија.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

За 7 месеци некои институции го потрошиле речиси целиот буџет за капитални инвестиции, некои ниту денар

За половина година – реализирани речиси половина од планираните капитални инвестиции.

За 7 месеци некои институции го потрошиле речиси целиот буџет за капитални инвестиции, некои ниту денар

Заклучно со 30 ти јули, според податоците објавени на министерството за финансии расходите на буџетските корисници наменети за патишта, училишта, студентски домови, болници, здравствени апарати, спортски објекти, опрема, софтвери, се реалзизирани со 47,74 % од вкупно предвидени околу 659 милиони евра.

Со висок процент на реализација на листата на министерството за финансии, која брои вкупно 85 буџетски корисници, е министерството за транспорт. Од предвидени нешто над 168 милиони евра, за 6 месеци реализирани биле над 165 милиони или 83,73%, а за трошење имаат само уште 30-тина милиони евра.

Владата и СОЗР искористиле по 67% односно 59,95% од вкупните средства кој им биле на располагање, со што на Владата и остануваат уште околу 6 милиони еввра додека во Службата за општи и заеднички работи преостануваат уште 2 милиони.

Со по околу 38 % искористеност на средствата се министерствата за образование и здравство. Со многу низок процент на реализација на капиталните расходи се издвојуваат министерството за финансии со само 3,86 %, потоа економија, правда како и министерството за одбрана, кое има еден од повисоките буџети за оваа намена, како дел од обврските од членството во НАТО. Сепак, ресорното министерство од вкупнопредвидени околу 150 милиони евра има искористено само 43 или речиси 30%.

За разика од овие, десетина буџетски корисници, немаат потрошено речиси ниту едно евро од предводените пари за капитални инвестиции, такви се фискалниот совет, оперативно техничката агенција, агенција за иновации, биро за судски вештачења.

Инаку со ребалансот на Буџетот, кој беше донесен минатиот месец, капиталните расходи се зголемија за 14,5 %, согласно фискалните правила, тие иснитуции што нема да ги исористат парите, истите ќе им бидат одземени и прераспрелени.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Утре почнува судењето на Артан Груби: Можен ли е политички потрес?

Стартува судењето против поранешниот прв вицепремиер Артан Груби. 

Утре почнува судењето на Артан Груби: Можен ли е политички потрес?

Тој утре за прв пат ќе седне на обвинителна клупа во Кривичен каде што ќе му суди за делото „злоупотреба на службената положба и овластување“ за кое во Кривичниот законик е предвидена затворска казна од најмногу пет години.

Груби додека траеше истрагата првично беше обвинет за потешко кривично дело „проневера во службата“ за кое затворската казна трае и до 20 години, но подоцна истото беше преквалификувано во злоупотреба на службената положба. Тој и уште седум лица се товарат за злоупотреби во „Државна лотарија“. Обвинителниот предлог беше поднесен пред десет дена на 13-ти август, а Груби кој е второбвинет во предметот во моментот се наоѓа во куќен притвор. Првообвинет е Прпарим Бајрами, претседател на Управниот одбор и Генерален директор на Државна лотарија. Тој и натаму е во бегство и е недостапен на органите на прогонот.

Според ОЈО обвинетите иако биле свесни дека Лотарија немала право да приредува електронски игри на среќа на видеолотариски терминали на територијата на државата, сепак започле постапка за набавка на видеолотариски терминали вредна стотици милиони денари, при што го оштетиле акционерското друштво за околу 8,2 милиони евра. Груби, како што е наведено во обвинението на владина седница одржана на 6ти јуни 2023 постапил спротивно на деловникот за работа на Владата и го заобиколил пропишаниот начин на одлучување.

- Вториот обвинет, кој имал реално влијание во раководењето со АД Државна лотарија, во својство на одговорно лице, претседавал со седница на Влада на Република Македонија во својство на собрание на Државната лотарија и предложил вака дополнетата точка на дневен ред да се усвои, иако бил свесен дека одлуката не е во надлежност на Владата како Собрание на Акционерското друштво, соопштија тогаш од Обвинителството

Поднесениот обвинителен предлог против Груби предизвика и низа политики рекации, а отвори и нов фронт во ДУИ. Партиски членови кои отворено излегоа со поддршка за Грби го обвинија партиското раководство дека го оставиле сам да се соочува со обвиненијата. Од ДУИ пак негираа дека внатре во партијата имало дебата околку солидарсноста за Груби и сметаат дека немало докази против него и оти станува збор за политички прогон, а Ахмети во интервју за косовски медиум тврдеше дека тој лично побарал од Груби да се врати во Македонија. Од Влен пак сметаат дека Аеран Груби е „црната кутија на ДУИ“ и дека може да проговори за она што се случвало во Мала Речица со годинни и дека поради тоа изостанала партиската поддршка за долгодогшниот интегративец.

Груби повеќе од една година беше бегалец. Ја напушти државата во декември 2024 преку граничниот премин со Косово и покрај тоа што беше на таканаречената „стоп листа“. По него беше распишана меѓународна потерница. На 23 февруари годинава Груби се појави на граничниот премин „Блаце“, каде што беше приведен и однесен во притвор. Сепак, тој во затворот во Шутка се задржа само неколку часа, бидејќи мерката по неговиот распит во Обвинителството му беше заменета со куќен притвор со 24-часовен полициски надзор врз основа на проценка од МВР и АНБ дека не можела да му се гарантира безбедноста во затвор. Заедно со него утре на обвинителна клупа ќе седнат и уште шест лица. И тие се сомничат за Злоупотреба на службена положба.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер