Научниците на НАСА прв пат креирале „марсовски пајаци“ на Земјата - Канал 5

Технологија

Научниците на НАСА прв пат креирале „марсовски пајаци“ на Земјата

Научниците на НАСА ги репродуцираа на Земјата морничавите црни „пајаци“ кои се расфрлани на површината на Марс.

Научниците на НАСА прв пат креирале „марсовски пајаци“ на Земјата

„Пајаци на Марс“ е името дадено на геолошка карактеристика, позната како арахноидален терен, видлива на неколку локации на Црвената планета, пишува Live Science.

На овие места, стотици темни структури слични на пукнатини се појавуваат на површината на Марс, секоја со потенцијално стотици индивидуални линии или „нозе“. Кога се гледаат одозгора, овие густо групирани деформации, кои можат да бидат широки повеќе од 1.000 метри, изгледаат како куп пајаци на површината на Марс.

Вселенските летала околу Марс првпат ги забележале овие пајаци во 2003 година и оттогаш тие редовно се појавуваат на сателитските снимки. Отпрвин, овие стационарни пајаковини биле целосна мистерија, но научниците утврдиле дека пајаците се формираат кога замрзнатиот јаглерод диоксид на површината на планетата одеднаш се сублимира - т.е. се претвора во гас без да се топи во течност.

Во новото истражување, истражувачите го имитираат тој процес во помал обем користејќи специјализирана лабораториска комора за да создадат речиси совршена минијатурна верзија на пајак.

Во 2021 година за прв пат е објаснето како настануваат овие пајаци - преку таканаречениот модел Кифер. За време на пролетта на Марс, сончевата светлина сјае низ листовите мраз од јаглерод диоксид на површината, загревајќи ја земјата долу. Ова предизвикува дел од мразот да се сублимира во гас, создавајќи зголемување на притисокот во ледените плочи.

Кога притисокот ќе достигне превисоко ниво, мразот пука и гасот може да избега. Како што гасот излегува од мразот, тој собира темна прашина и песок од површината, оставајќи зад себе лузни како пајаци кои се појавуваат кога мразот целосно се топи во текот на летото на Марс.

Научниците ги репродуцираа тие чекори во комората во Лабораторијата за млазен погон (JPL), која го репродуцираше екстремно нискиот притисок и температура на Марс - минус 185 степени Целзиусови.

Симулирана марсовска почва се става во комора и е покриена со мраз од јаглерод диоксид. Смесата потоа се загревала со светилка поставена под симулираната земја за да се повтори ефектот на загревање на Сонцето.

Биле потребни неколку обиди пред да се најдат соодветни услови за мразот да стане доволно густ и транспарентен за експериментот да биде успешен. Сепак, мразот на крајот пукнал и гас истече од дупката околу 10 минути пред да исчезне замрзнатиот јаглерод диоксид, оставајќи зад себе еден пајак.

Новата студија открива и скриен чекор во моделот Кифер: мразот исто така се формирал во почвата, предизвикувајќи почвата да пука заедно со мразот. Ова може да објасни зошто нозете на пајаците имаат цик-цак форма.

Истражувачите планираат да спроведат слични експерименти за да ги решат најголемите преостанати мистерии за марсовските пајаци: зошто на некои места ги има повеќе, а на други не, и зошто нивниот број се чини дека не се зголемува секоја година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Универзитетот во Белград падна на Шангајската листа.

Универзитетот во Белград забележа голем пад на Шангајската листа  на најдобри факултети на светот и сега се наоѓа во групата универзитети рангирани од 501. до 600. место, пренесуваат медиумите.

Универзитетот во Белград падна на Шангајската листа.

Пред само 10 години, Универзитетот во Белград се наоѓаше меѓу 201-то и 300-то место на Шангајската листа, што претставуваше историски успех.

На овогодишната листа на 10-те најдобри светски универзитети се наоѓаат и Принстон, Оксфорд, Колумбија, Универзитетот во Чикаго и Калифорнискиот институт за технологија (Caltech).

Во најновото рангирање, универзитетите од Кина постигнаа особено забележителен резултат.

Шеснаесет кинески институции сега се меѓу првите 100 во светот.

На европскиот континент, најдобро рангиран е Универзитетот Париз-Сакле (Paris-Saclay), кој се наоѓа на 13-тото место, а по него следи ETH Цирих на 19-тото место.

Што се однесува до универзитетите од регионот, Универзитетот во Љубљана оваа година исто така забележа пад и сега се наоѓа во групата од 601-то до 700-то место, додека минатата година беше во групата од 501-то до 600-то место. Универзитетот во Загреб го задржа минатогодишниот пласман во групата од 601-то до 700-то место.

Универзитетот во Белград (УБ), институција со традиција долга 187 години, падна за дури 39 места на листата „Global 2000“ на Центарот за рангирање на светските универзитети (CWUR), која, покрај онаа од Шангај, претставува најважна листа за рангирање на универзитетите во светот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фудбал

Капитенот на Тотенхем заминува во Мадрид

Капитенот на Тотенхем го најавува заминувањето, оди кај Симеоне  во Мадрид за 40 милиони евра .

Капитенот на Тотенхем заминува во Мадрид

Кристијан Ромеро синоќа потврди дека го напушта англискиот премиерлигаш Тотенхем по пет сезони поминати во лондонскиот клуб.

Аргентинскиот централен дефанзивец го објави своето заминување преку проштална порака, а неговиот трансфер во Атлетико Мадрид сега чека само официјална потврда.

Тотенхем и Атлетико постигнаа договор вреден приближно 40 милиони евра, при што англискиот клуб ќе добие и 15 проценти од евентуална идна продажба. Ромеро имаше договор со Тотенхем до 2029 година, но гласините за неговото заминување кружеа во текот на целото лето, а Атлетико беше неговата посакувана дестинација. Аргентинскиот интернационалец одигра 124 натпревари и постигна 12 гола за Тотенхем во текот на пет сезони.

Минатата сезона ја носеше капитенската лента, а сега заминува за да соработува со својот сонародник, Диего Симеоне. Интерес за него покажаа и Интер и Арсенал, но Атлетико беше клубот што на крајот го реализираше трансферот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Маж извлечен од урнатите четири дена по земјотресот во Колумбија

Во Колумбија маж е извлечен од урнатите четири дена по силниот земјотрес. 

Маж извлечен од урнатите четири дена по земјотресот во Колумбија

Мажот бил пронајден под урнатините на хотел во градот Переј-Ра, што претставува редок зрак надеж по потресот од 7,4 степени кој ја погоди земјата и однесе најмалку 280 животи..

Околу 400 луѓе и натаму се водат како исчезнати. Земјотресот што ја погоди колумбија во понеделникот наутро, со епицентар во Сан Хозе Дел Палмар во покраината Чоко, урна повеќе станбени блокови и оштети куќи, училишта и болници низ западот на земјата..

Тагови: земјотрес Колумбија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер