Астрономите ја нарекле оваа древна галаксија, чие откритие може да го промени сегашното разбирање за развојот на Млечниот Пат во далечното минато, Локи, по нордискиот бог на лукавството, пишува CNN.

Нашата галаксија, Млечниот Пат, се протега на околу 100.000 светлосни години и, според НАСА, содржи помеѓу 100 и 400 милијарди ѕвезди. Една светлосна година е растојание од 9,46 трилиони километри. Но, нашата галаксија не била отсекогаш таков космички џин.

Својот раст, кој започнал пред околу 12 милијарди години, го должи на спојувањата со бројни џуџести галаксии. Сепак, нејзината оригинална големина и маса остануваат непознати, што ги наведува научниците да бараат докази за проголтани галаксии за попрецизно да ја утврдат нејзината историја и еволуција.

За да ги пронајдат деловите што недостасуваат од таа сложувалка, астрономите се фокусирале на група ѕвезди сиромашни со метали откриени невообичаено блиску до галактичкиот диск, според студија објавена во списанието „Месечни известувања на Кралското астрономско друштво“.

Потрагата по ѕвезди сиромашни со метали

Астрономите се заинтересирани за ваквите ѕвезди бидејќи првите ѕвезди во универзумот се состоеле од водород и хелиум. Тие создале потешки елементи во своите јадра, а по експлозиите овие елементи ги збогатиле идните генерации ѕвезди. Ѕвездите сиромашни со метали затоа често се поврзуваат со антички џуџести галаксии што Млечниот Пат можеби ги проголтал со текот на времето, а остатоците од овие космички „оброци“ можеби се кријат длабоко во галаксијата.

Составот на таквите антички ѕвезди во близина на галактичкиот диск сугерира дека Млечниот Пат имал прилично голем оброк во својата рана историја, што би можело да претставува клучен, досега занемарен, градежен блок на нашата галаксија.

д-р. Кара Батерсби, вонреден професор по физика на Универзитетот во Конектикат, која не била вклучена во студијата, рече дека астрономите се како вселенски детективи, а ѕвездите многу сиромашни со метали (VMP) се моќна алатка во тоа пребарување.

„Ѕвездите VMP постојат милијарди години и содржат индиции за формирањето на најраните генерации ѕвезди во универзумот“, напиша Батерсби. Таа додаде дека проучувањето на нивниот состав и движење може да открие детали за условите и динамиката на раниот универзум.

Потрагата по ѕвезди сиромашни со метали досега во голема мера се фокусираше на галактичкиот ореол, големиот, дифузен облак што го опкружува дискот на галаксијата. Сепак, некои астрономи веруваат дека докази за антички спојувања можат да се најдат уште подлабоко, во самиот диск.

Главниот автор на студијата, д-р Федерико Сестито, постдокторски истражувач на Универзитетот во Хартфордшир, објасни дека изобилството на млади, богати со метали ѕвезди и прашина во дискот досега го отежнувало забележувањето на постари, посиромашни ѕвезди.

Загатката на ѕвездите од Локи

Користејќи податоци од телескопот Гаја на Европската вселенска агенција, кој го мапирал движењето и составот на две милијарди ѕвезди, Сестито и неговите колеги идентификувале 20 ѕвезди сиромашни со метали во близина на дискот. Нивните набљудувања биле потврдени од спектрографот на телескопот Канада-Франција-Хаваи на Хаваи.

Иако точната возраст е тешко да се утврди, нивниот хемиски состав сугерира дека се постари од 10 милијарди години и сите се наоѓаат на околу 7000 светлосни години од нашиот Сончев систем. Сличен хемиски состав укажува на заедничко потекло од истата џуџеста галаксија.

Она што ги збунува научниците е нивното движење: единаесет ѕвезди се движат во иста насока како и галактичкиот диск (проградна орбита), додека девет се движат во спротивна насока (ретроградна орбита). „Ако сценариото Локи е точно, тогаш системот што се споил со нашата галаксија можеби ги оставил своите ѕвезди и во блудни и во антиподни орбити“, објасни Сестито.

„Ова е можно само ако спојувањето се случило кога нашиот Млечен Пат бил сè уште млад и помал, а неговиот гравитациски потенцијал послаб од денес. Космолошките симулации сугерираат дека тоа можело да се случи не подоцна од три до четири милијарди години по Големата експлозија.“

д-р Ханс-Валтер Рикс од Институтот за астрономија Макс Планк, кој не бил вклучен во истражувањето, рекол дека најимпресивното нешто во врска со студијата е „како го користат деталниот хемиски состав на елементите како отпечаток од прст за да го идентификуваат заедничкото потекло на овие ѕвезди, иако некои се движат во вистинската, а некои во погрешната насока.“

Сестито, исто така, објаснил зошто ја нарекол древната галаксија Локи. „Исто како што во митологијата е тешко да се дешифрираат намерите на богот на измамата, така и овие ѕвезди ни зададоа многу проблеми во разбирањето на нивното потекло.“ Друго можно објаснување е дека ѕвездите потекнуваат од неколку различни спојувања.

Следење на оброкот на Млечниот Пат

Млечниот Пат растел преку процес на галактички канибализам, при што поголемата галаксија ги апсорбира ѕвездите и гасот од помалата галаксија преку својата гравитациска привлечност. Остатоците од таквите „оброци“ им овозможуваат на астрономите да состават „историја на исхраната“ на галаксијата, рече д-р Александар Џи од Универзитетот во Чикаго.

„Постојано се случуваат многу мали спојувања, но навистина големите спојувања можат да ја променат историјата на раст на Млечниот Пат“, напиша Џи, кој не беше вклучен во студијата.

Еден таков трансформативен настан беше спојувањето со галаксијата Гаја-Колбас-Енцелад пред 8 до 10 милијарди години. „Сметаме дека ова помогна да се „ресетира“ Млечниот Пат од неговата рана, турбулентна фаза во постабилниот диск на акреција каков што е денес“, рече Џи.

Нова студија сугерира дека спојувањето со Локи било речиси исто толку значајно. Сепак, доказите се претежно скриени бидејќи остатоците од Локи тешко се наоѓаат во близина на дискот на Млечниот Пат. „Ако ова е вистина, тоа би значело дека ни недостасува голем дел од историјата на формирање на нашиот Млечен Пат и можеби ќе треба повторно да ја испитаме нашата сегашна слика за да го видиме влијанието на таков настан“, рече Џи.

Тој се сомнева дека Локи е целосно непозната галаксија, забележувајќи дека ваквите откритија честопати се покажуваат како проширувања на веќе познати системи. Сепак, заклучува тој: „Тоа е интересна нова можност што вреди да се истражи и очекувам луѓето да се обидат да потврдат дека Локи е вистински со поголеми збирки податоци“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.